01

Wat is trauma?

Tussen de 51 en 82 procent van de Nederlanders maakt ooit in het leven een schokkende gebeurtenis mee, bijvoorbeeld een ongeluk of een natuurramp. In reactie op zo’n gebeurtenis kun je een trauma ontwikkelen. Ook als getuige van een nare gebeurtenis kun je een trauma ontwikkelen. De gebeurtenis kan recent of langer geleden hebben plaatsgevonden.

Een trauma is het gevolg van een overweldigende hoeveelheid stress. Het lukt je niet goed om met deze stress om te gaan, of om de emoties die de gebeurtenis oproepen te verwerken. Iemand met een trauma heeft klachten als emotionele herbelevingen, nachtmerries, prikkelbaarheid, angst en somberheid.

Er kan één keer iets ergs zijn gebeurd, je hebt bijvoorbeeld een auto-ongeluk meegemaakt (enkelvoudig trauma). Het kan ook zijn dat je een langere periode nare dingen hebt meegemaakt, bijvoorbeeld als je herhaaldelijk bent mishandeld door een ouder in je kindertijd (meervoudig trauma). Je kunt een complex trauma ontwikkelen als gevolg van nare, interpersoonlijke ervaringen die herhaaldelijk plaatsvinden en die langdurig aanhouden.

02

Traumatische ervaring

Mensen reageren verschillend op traumatische gebeurtenissen. Niet iedereen die een potentiële traumatische gebeurtenis meemaakt raakt getraumatiseerd. Zeven procent van de mensen die een traumatische gebeurtenis meemaakt ontwikkelt een posttraumatische-stressstoornis (PTSS).

Shock en ontkenning zijn normale reacties na een trauma. Deze reacties kunnen ons beschermen tegen de emotionele impact van de gebeurtenis. Je kunt je verdoofd of onthecht voelen. Het kan zijn dat je niet direct de intensiteit van een gebeurtenis ervaart.

TEST
Doe de test »

PTSS test: Heb je een posttraumatische stress-stoornis?

03

Symptomen trauma

Als je eenmaal voorbij de eerste shock bent, zijn verschillende reacties op traumatische gebeurtenissen mogelijk.

Vaak voorkomende reacties zijn:

  • Je bent prikkelbaar, snel geïrriteerd;
  • Je hebt stemmingswisselingen;
  • Je voelt je angstig, nerveus, boos of somber;
  • Je ontkent wat er gebeurd is;
  • Je hebt flashbacks, nachtmerries of terugkerende herinneringen;
  • Je hebt concentratieproblemen;
  • Je hebt slaapproblemen;
  • Er is een verandering in eetlust;
  • Je trekt je terug uit dagelijkse activiteiten, je isoleert jezelf;
  • Je hebt fysieke symptomen van stress, zoals hoofdpijn en misselijkheid;
  • Bestaande medische condities verergeren.
04

Soorten trauma's

Er zijn verschillende soorten heftige, traumatische gebeurtenissen, bijvoorbeeld:

Een deel van de mensen die een trauma heeft meegemaakt ontwikkelt een psychische aandoening, zoals een posttraumatische-stressstoornis (PTSS) of een complex trauma.

Eén onbewaakt moment en het was gebeurd

Er zijn momenten waarop het leven in één klap tot stilstand komt. Dan wordt onze veerkracht tot he...

Lees verder
05

Jeugdtrauma

Jeugdtrauma’s (waaronder vroegkinderlijke trauma’s) kun je onderverdelen in de volgende categorieën:

  • emotionele verwaarlozing – als een kind nauwelijks liefde warmte en aandacht krijgt van de ouders;
  • emotioneel misbruik – als een kind gekleineerd of gechanteerd wordt;
  • lichamelijke mishandeling;
  • seksueel misbruik.

Incest valt onder seksueel misbruik. Een volwassene pleegt incest als hij of zij als naaste bloedverwant van het kind (bijvoorbeeld als vader of oom) het kind seksueel misbruikt.

Eenderde van de kinderen van ouders met psychische problemen en/of verslavingsproblematiek (KOPP-kinderen) krijgt later zelf ook problemen; als beide ouders ziek zijn, loopt dit aantal zelfs op tot tweederde.

06

PTSS

Een op de vijf mensen ontwikkelt een posttraumatische-stressstoornis (PTSS) na een trauma.

Als je PTSS hebt komen hele nare ervaringen steeds terug in je gedachten of dromen.  Je kan heel bang worden of overspoeld worden door de nare herinneringen. Ook kun je gaan zweten of hartkloppingen krijgen.

Kenmerkend voor PTSS zijn ook bijvoorbeeld woede-uitbarstingen, het vermijden van dingen die herinneren aan de traumatische gebeurtenissen, spanning en minder interesse in alles.

Ontdek met deze PTSS-test of je klachten hebt die kunnen wijzen op PTSS.

Edith Eva Eger: ‘Ik besloot een leven te redden: het mijne, hier en nu’

Edith Eva Eger (90) was 16 toen ze werd gedeporteerd. Zij en haar zus overleefden alle selecties, hu...

Lees verder
07

Complex trauma

Mensen kunnen een complex trauma – ook wel complexe posttraumatische-stresstoornis genaamd – ontwikkelen wanneer zij langdurig en ernstig werden getraumatiseerd op jonge leeftijd. Denk bijvoorbeeld aan seksueel misbruik, mishandeling of verwaarlozing.

De symptomen van complexe PTSS zijn ernstiger en duren langer dan de symptomen van PTSS. Een traumatische jeugd komt vaak pas op volwassen leeftijd naar boven, in de vorm van uiteenlopende psychische klachten. Veel voorkomend zijn angsten, depressies, wisselende stemmingen, nachtmerries, herbeleving van het trauma en eetproblemen.

08

Traumaverwerking

Je bewust of onbewust afsluiten voor een trauma helpt je niet om je trauma te verwerken. EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) is een behandelvorm die goed werkt bij traumaverwerking.

Schrijven over je gevoelens na een nare gebeurtenis, lijkt enorm op te luchten. Het blijkt echter pas therapeutisch te werken als je de traumatische ervaring ook probeert te begrijpen en een plek geeft.

Het merendeel van de mensen krijgt zijn leven na een trauma ‘gewoon’ weer op de rit. Ze kunnen weer functioneren op hun werk, een sociaal leven onderhouden, zich gelukkig voelen. Maar daarbovenop ervaart een groot deel ook posttraumatische groei. Deze mensen ontwikkelen een diepere laag van wijsheid. Mogelijk is lijden nodig om ons te doen groeien.

09

Trauma therapie

Hoe kun je het beste omgaan met een trauma waar je veel last van hebt? Gelukkig is een trauma goed te behandelen met verschillende traumatherapie soorten. EDMR is een goed werkende behandeling die veel gebruikt wordt. Psychotherapie en/of EMDR kan je helpen om de gebeurtenissen te verwerken.

Medicijnen tegen angst en depressie (antidepressiva) kunnen de trauma behandeling ondersteunen.

10

EMDR behandeling

Bij EMDR roep je onder begeleiding van een therapeut een nare herinnering op, terwijl je tegelijkertijd met je ogen een lichtje, een pendel of een ander voorwerp ritmisch van links naar rechts volgt. Hierdoor verliest de herinnering haar emotionele lading.

Waarom helpt EMDR bij traumaverwerking? De amygdala is een hersengebied dat betrokken is bij het opslaan van herinneringen en emotionele reacties. Dit hersengebied wordt door de simpele oogbewegingen bij EMDR onderdrukt.

Vermoedelijk is dat hoe EMDR kan helpen om een traumatische ervaring te verwerken: we kunnen onze aandacht niet bij twee dingen tegelijk houden. Door je te concentreren op oogbewegingen, heb je minder aandacht voor de opgehaalde herinnering en plaats je deze met een ander ‘label’ terug in je geheugen.

Video's over Trauma

Meer over trauma

Een ogenblik geduld...
Interview

PTSS-expert: ‘traumabehandelingen zijn maatwerk’

Praten met getraumatiseerde mensen? Totaal zinloos, stelt de Nederlands-Amerikaanse PTSS-deskundige ...
Lees verder
Interview

PTSS-expert: ‘traumabehandelingen zijn maatwerk’

Praten met getraumatiseerde mensen? Totaal zinloos, stelt de Nederlands-Amerikaanse PTSS-deskundige ...
Lees verder
Interview

Deze vrouw nam haar leven in eigen handen na haar verkrachti...

Manon Ossevoort (43) kreeg wereldwijde bekendheid als het ‘tractormeisje’ dat op een tractor naa...
Lees verder
Interview

Deze vrouw nam haar leven in eigen handen na haar verkrachti...

Manon Ossevoort (43) kreeg wereldwijde bekendheid als het ‘tractormeisje’ dat op een tractor naa...
Lees verder
Advies

Ik word opgewonden als ik terugdenk aan mijn misbruik

Beste Gert-Jan, Van mijn 12e tot mijn 16e jaar ben ik misbruikt geweest door een man. Ik ben een vro...
Lees verder
Interview

Manon Uphoff over het misbruik dat haar leven heeft beïnvlo...

Al laat ze haar boek liever voor zich spreken, heel soms wil schrijver Manon Uphoff nog geïnterview...
Lees verder
Interview

Beschadigd: ‘Mijn spiegelbeeld zonder protheses went nooit...

Ze liepen lichamelijke schade op die hun leven lang zichtbaar zal blijven. Vijf mensen over het acce...
Lees verder
Advies

Ik voel me niet meer veilig in mijn huis

Sinds er twee jaar geleden bij me is ingebroken, voel ik me onveilig. Ik woon alleen en schrik nu ...
Lees verder
Interview

Expert over traumaverwerking bij kinderen: ‘EMDR lijkt nog...

Hoe help je een kind dat na een heftige gebeurtenis schrikachtig of depressief blijft? Carlijn de Ro...
Lees verder
Kort

Zo zorgt EMDR voor traumaverwerking

EMDR (eye movement desensitization and reprocessing) is bewezen effectief bij traumaverwerking.
Lees verder
65731