De meestgestelde vragen over hooggevoeligheid

Hoogsensitief word je niet, het is een karaktereigenschap die je al je hele leven hebt. Psycholoog en redacteur Dagmar van der Neut beantwoordt de meestgestelde vragen over hooggevoeligheid.

Vanaf welke leeftijd kan hooggevoeligheid gediagnosticeerd worden?

Hooggevoeligheid is geen psychische stoornis, maar een afkorting van de persoonlijkheidseigenschap hoogsensitiviteit (HSP = Hoog Sensitief Persoon). Een op de vijf mensen wordt geboren met deze gevoeligheid voor omgevingsprikkels. Je kunt dus geen diagnose krijgen; je hébt geen HSP maar je bént het. Je kunt hier een test doen om te kijken of je hier hoog op scoort.

TEST
Doe de test »

Ben je hooggevoelig?

Bij kinderen kun je merken dat ze bijvoorbeeld snel last hebben van labeltjes in kleding of harde geluiden of dat ze heel zorgzaam en empathisch zijn, of dat ze niet willen kijken naar tekenfilmpjes waar andere kinderen geen problemen mee hebben. Sommige kinderen trekken zich terug als het te druk voor ze wordt, maar er zijn ook hoogsensitieve kinderen die juist zelf heel druk worden van alle prikkels.

Hoe weet je of iemand hooggevoelig is? En hoe ga je daarmee om?

Een HSP (Hoog Sensitief Persoon) is gevoeliger voor prikkels dan de meeste mensen. Daardoor ziet en voelt hij of zij vaak meer dan anderen. Daarnaast verwerken ze prikkels en informatie ook grondiger en dieper. Dit kan fijn of nuttig zijn; ze kunnen bijvoorbeeld intens genieten van mooie muziek of kunst, of heel nauwkeurig zijn in hun werk. En ze zijn vaak heel empathisch. Maar het kan ook snel te veel zijn en een HSP heeft meer tijd nodig dan een ander om zijn ervaringen te verwerken.

Geef een HSP dus de ruimte en rust om te herstellen van prikkels, en uit je waardering voor zijn of haar gevoeligheid. Het is in principe een mooie eigenschap, maar je kunt er erg veel last van hebben onder stress of in nare omstandigheden.

Hoe kun je je het best verdiepen in hoogsensitiviteit als je zelf HSP bent zodat je er beter mee om leert gaan?

Er zijn tal van (zelfhulp)boeken over hooggevoeligheid te vinden, en ook het internet staat inmiddels vol met informatie over deze eigenschap. Het is alleen moeilijk het kaf van het koren te scheiden, lang niet alles wat er verschijnt is degelijk onderzocht. De boeken van psycholoog en HSP-grondlegger Elaine Aron blijven goed om mee te beginnen en zijn voor veel mensen een eye-opener. Psychologie Magazine ontwikkelde samen met hoogsensitiviteitsexpert Elke van Hoof van de Vrije Universiteit Brussel de online training Hoogsensitiviteit als kracht. In deze training wordt precies uitgelegd wat de kenmerken zijn, breng je in kaart waar je tegen aan loopt, leer je omgaan met prikkels en overprikkeling, en leer je wat je kunt doen om optimaal te gaan profiteren van je bijzondere talenten.

Hoe kun je het beste met prikkels omgaan? Ik raak snel overprikkeld.

Veel HSP’s ervaren twee kanten van de medaille: intens genieten van muziek is heerlijk, maar je wordt ‘gek’ van een tetterende radio die anderen slechts als achtergrondgeluid waarnemen. Meeleven is mooi, maar continu meegesleept worden in de emoties van anderen is uitputtend. Als je hier niet mee leert omgaan kun je chronisch overprikkeld raken. HSP’s hebben niet voor niets meer kans op burn-out en depressie.

De kunst is om goed je grenzen te bewaken, je omgeving te optimaliseren en veel herstelmomenten in te bouwen. Vraag dus als het nodig is om een rustigere werkplek, draag oordoppen of een koptelefoon. Ga regelmatig alleen naar buiten. Dim het licht, draag een zonnebril. Overprikkeling voorkomen is nog veel beter dan ervan herstellen! Gelukkig zijn HSP’s ook gevoeliger dan anderen voor positieve invloeden. Omring jezelf dus vooral met mensen en dingen waar je rustig en blij van wordt, dat helpt enorm als je moet herstellen van een drukke dag.

Wat is het grootste verschil tussen autisme en hooggevoeligheid?

Prikkelgevoeligheid is ook een kenmerk van autisme. Het grote verschil is echter dat mensen met autisme meestal moeite hebben met inlevingsvermogen; ze voelen niet automatisch aan wat er in een ander omgaat. Terwijl het inlevingsvermogen van HSP’s juist bovenmatig is ontwikkeld. Zij zien vaak al aan een subtiele blik of lichaamshouding wat er met iemand aan de hand is.

Training

Hoogsensitiviteit als kracht

  • Omgaan met prikkels en overprikkeling
  • Leer je grenzen herkennen en bewaken
  • Ontdek hoe je als hsp tot bloei komt
bekijk de training
Nu maar
€ 75

Ik durf niet snel te zeggen dat ik HSP ben, want mensen vinden dat al gauw aanstellerij. Tips?

Sommige mensen doen lacherig over hoogsensitiviteit. Misschien omdat er soms een wat zweverig imago aan kleeft. Je hoeft niet iedereen te vertellen dat je HSP bent of te overtuigen dat je je niet aanstelt. Mocht je dat toch graag willen: vertel mensen dat er inmiddels vrij veel onderzoek is gedaan naar deze eigenschap en dat het niets zweverigs is. Een op de vijf mensen (en dieren!) wordt geboren met een gevoeliger zenuwstelsel. Dit heeft ook een evolutionaire functie; je reageert bijvoorbeeld sneller op gevaar.

HSP’s zijn vaak ook hele goede werknemers. Het is alleen wel erg belangrijk voor je om op tijd rust te nemen en je kunt misschien niet op dezelfde manier aan alles meedoen als een ander. Als je zelf je grenzen goed bewaakt zonder daar ingewikkeld over te doen, dan zullen anderen het ook sneller accepteren. Jij hebt dat nu eenmaal nodig om optimaal te kunnen functioneren, prima toch?

Hoe kun je het beste omgaan met hooggevoeligheid bij kinderen?

  • Pas op voor te drukke omgevingen: hooggevoelige kinderen moeten veel energie gebruiken om alle prikkels te verwerken die op ze afkomen. Als drukte te lang aanhoudt kunnen ze daarop reageren met heftige emoties; ze worden heel boos of huilerig. Geef het kind regelmatig de mogelijkheid zich terug te trekken of af te sluiten.
  • Geef hoogsensitieve kinderen tijd om tot actie te komen
  • Doordat ze informatie diepgaand verwerken duurt het vaak wat langer om opdrachten te volbrengen
  • Help het kind zijn gevoeligheid te zien als talent
  • Help je kind begrijpen dat het gevoeliger is dan de meeste anderen, en dat dat niet slecht is maar juist mooi. Ze kunnen meer genieten, zijn creatiever, hebben vaak een positief effect op anderen. Wie zijn sensitiviteit ziet als talent wordt veerkrachtiger!

 

Nu verkrijgbaar: Hooggevoelig special van Psychologie Magazine
HSP special

In dit speciale nummer over hooggevoeligheid lees je:

  • Leven zonder filter: de wetenschap over hoogsensitiviteit
  • Relatietips ‘hij wil meer, ik juist minder’
  • Test: hoe gevoelig zijn je zintuigen?
  • Ook HSP: Liesbeth Kamerling & Victor Mids
  • Zo vind je jezelf terug

Bestel vandaag voor 22:00, morgen in huis.
Profiteer nu van gratis verzending.

auteur

Dagmar van der Neut

Nieuwsgierigheid is een van mijn belangrijkste drijfveren. Ik wil snappen hoe dingen werken. Hoe kan het dat…? Hoe zit het in elkaar? Waarom?

» profiel van Dagmar van der Neut
  • Meer over

    Hoogsensitief

    Hoogsensitieve personen (HSP) zijn eerder moe en gevoeliger voor stress en overprikkeling.

    Bekijk dit thema

Dit vind je misschien ook interessant

Video

Arthur Japin over zijn hoogsensitiviteit

‘Je bent anderen een stap voor’
Bekijk video
Video

Arthur Japin over zijn hoogsensitiviteit

‘Je bent anderen een stap voor’
Bekijk video
Branded content

Echt ontspannen op vakantie

Weten we nog wel wat ervoor nodig is om goed uitgerust thuis te komen van vakantie? Auteur Peggy van...
Lees verder
Branded content

Echt ontspannen op vakantie

Weten we nog wel wat ervoor nodig is om goed uitgerust thuis te komen van vakantie? Auteur Peggy van...
Lees verder
Kort

Dankbaarheid is goed voor je relatie

Voor welke dingen van het afgelopen jaar ben je je partner dankbaar?
Lees verder
Kort

Dankbaarheid is goed voor je relatie

Voor welke dingen van het afgelopen jaar ben je je partner dankbaar?
Lees verder
Artikel

Leven met hoogsensitiviteit #nofilter

Flauwekul en aanstellerij. Of in het beste geval: een modeterm. Dat is wat vaak gezegd wordt over ho...
Lees verder
Artikel

5 tips voor hoogsensitieve personen op het werk

We brengen een groot deel van ons leven door tussen veel te veel pratende, iets te hard bellende, sm...
Lees verder
Verhaal

Weg van alle prikkels tijdens een HSP retraite

Journalist Janneke Gieles worstelt met het dagelijkse bombardement aan prikkels. Maar een uitrustwee...
Lees verder
Artikel

6 Leefadviezen voor hooggevoelige mensen

Hoogsensitiviteit is een package deal: je bent sneller moe en overprikkeld, maar ook empathischer en...
Lees verder
Artikel

Onderzoekers ontdekken hoogsensitiviteit bij dieren

Schrikt je hond makkelijk op? Ziet hij vrijwel alles wat om hem heen gebeurt? Reageert hij sterk op ...
Lees verder
Advies

‘Wat zijn goede beroepen voor HSP’s?’

Welke beroepen zijn geschikt voor hoogsensitieve mensen?
Lees verder