Diagnose borstkanker even stressvol als oorlogstrauma

De diagnose borstkanker leidt vaak tot een posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij vrouwen, blijkt uit nieuw onderzoek. Zelfs als de ziekte niet levensbedreigend is.

Militairen die uit oorlogsgebied terugkeren kunnen er last van krijgen, mensen die een ernstig ongeluk hebben overleefd, misbruikt zijn of overvallen. Bij een posttraumatische stressstoornis (PTSS) raakt het lichaam over-alert: het staat als het ware nog altijd klaar om te vechten of te vluchten.

TEST
Doe de test »

PTSS test: Heb je een posttraumatische stress-stoornis?

Mensen die lijden aan deze ernstige aandoening slapen slecht, worden moe wakker en dromen steeds over wat hen is overkomen. Ze zijn prikkelbaar, afwezig en willen met rust gelaten worden. Ze barsten zomaar in huilen uit of ontsteken ineens in woede. Naar schatting leeft 5 tot 7 procent van de bevolking met een posttraumatische stressstoornis. Vrouwen zijn er vatbaarder voor dan mannen.

Gevoel van onthechting

Al bekend was dat een levensbedreigende ziekte posttraumatische stress tot gevolg kan hebben. Nu blijkt uit zeer recent onderzoek dat ook de diagnose niet-levensbedreigende borstkanker deze aandoening kan veroorzaken. Maar liefst 82,5 procent van de vrouwen ontwikkelt PTSS in de maanden tussen diagnose en het begin van de behandeling. Een jaar later heeft 2 procent van de onderzochte vrouwen volledig en aantoonbaar PTSS; meer dan de helft (57 procent) heeft nog last van een of meer symptomen ervan.

De onderzoekers van de Universiteit van München ontdekten dat deze vrouwen last hebben van terugkerende obsessieve gedachten over hun ziekte, een gevoel van onthechting, emotionele verdoving en plotselinge woede-uitbarstingen.

Opmerkelijk was dat de hoge stressniveaus soms wel een jaar lang merkbaar waren. Andere traumatische gebeurtenissen, zoals een ernstig ongeluk, leverden minder hoge stressniveaus op. 40 procent van de patiënten die aangaf eerder in hun leven een dergelijk trauma te hebben meegemaakt, vond de diagnose borstkanker traumatischer.

Trauma: Het verschil tussen lijden en klagen

Lees verder

Hulpbronnen

Hoewel een groot aantal vrouwen PTSS ontwikkelden, was er ook een groep die dat niet deed. De onderzoekers waren benieuwd welke vrouwen vatbaar waren voor de stressstoornis. Het soort behandeling – chemo of operatie – maakte geen verschil. Het opleidingsniveau van de vrouwen wel. Vrouwen met een hbo- of universitaire opleiding zouden meer hulpbronnen tot hun beschikking hebben om sneller te herstellen van de psychologische stress.

Volgens de onderzoekers zijn de meeste artsen niet op de hoogte van de zware psychologische druk die ook een goed te behandelen diagnose kan geven. Ze zouden beter moeten letten op de symptomen van PTSS om deze vrouwen de begeleiding te kunnen geven die ze nodig hebben na de diagnose. Ook voor vrouwen die de diagnose borstkanker hebben gekregen – en hun directe omgeving – is het goed om de kenmerken van PTSS te herkennen.

Bron: Kerstin Hermelink (e.a.), Clinically assessed posttraumatic stress in patients with breast cancer during the first year after diagnosis in the prospective, Psycho-Oncology, 2016

auteur

Manon Sikkel

Manon Sikkel is psycholoog, journalist en kinderboekenschrijver.

» profiel van Manon Sikkel

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Waar doe ik het allemaal voor?

De diagnose borstkanker leidt vaak tot een posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij vrouwen, blijk...
Lees verder
Artikel

Diagnose borstkanker even stressvol als oorlogstrauma

De diagnose borstkanker leidt vaak tot een posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij vrouwen, blijk...
Lees verder
Branded content

Carrière in quarantaine? Ontwikkel jezelf met een thuisstud...

Drie maanden aan huis gekluisterd zijn doet veel met een mens. Zo houd je opeens tijd over. Bijvoorb...
Lees verder
Branded content

Carrière in quarantaine? Ontwikkel jezelf met een thuisstud...

Drie maanden aan huis gekluisterd zijn doet veel met een mens. Zo houd je opeens tijd over. Bijvoorb...
Lees verder
Training

Leer loslaten

Leer de controle los te laten en te leven volgens je waarden.
Lees verder
Training

Leer loslaten

Leer de controle los te laten en te leven volgens je waarden.
Lees verder
Advies

Mijn zoon is in de kerstnacht omgekomen

Arnold, Mijn zoon is in de kerstnacht omgekomen bij een auto-ongeluk. Drank in het spel. Mijn zoon w...
Lees verder
Artikel

Edith Eva Eger: ‘Ik besloot een leven te redden: het m...

Edith Eva Eger (90) was 16 toen ze werd gedeporteerd. Zij en haar zus overleefden alle selecties, hu...
Lees verder
Artikel

‘Ik heb eindelijk mijn jeugd verwerkt’

Ernstige trauma’s uit de eerste jaren kunnen gevolgen hebben die pas later aan het licht komen –...
Lees verder
Advies

Mijn man heeft vrees voor tunnels

De diagnose borstkanker leidt vaak tot een posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij vrouwen, blijk...
Lees verder
Artikel

‘Dit zijn mijn laatste maanden’

Jeanny Winde (47) heeft borstkanker met uitzaaiingen. Ze hoopt dat ze juni nog haalt. Hoe is het om ...
Lees verder
Advies

Waarom heeft hij mij verlaten?

De diagnose borstkanker leidt vaak tot een posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij vrouwen, blijk...
Lees verder
12436