Na een verkrachting

Vrouwen die verkracht zijn, hebben vaak nog lange tijd last van gespannenheid, flashbacks, prikkelbaarheid, slaapproblemen, concentratieproblemen, nachtmerries en angstgevoelens.

‘Je blijft misselijk, en je blijft onder de douche staan. Je wordt onrustig en staat dan maar weer op om onder de douche te gaan. Soms is het puur lichamelijk dat je je smerig voelt, terwijl er op dat moment niets aan de hand is.’ Het boek Indringende herinneringen van Bernardine Ensink en Willy van Berlo gaat over het verloop van deze klachten, tezamen ook wel postraumatische stressstoornis genoemd (ptss), na een verkrachting.

Training

Denk je slank

  • Ontwikkel een sterke wilskracht
  • Ontdek eetgewoontes die bij je passen
  • Afvallen met blijvend resultaat
bekijk de training
Nu maar
€ 75,-

Veel meer dan een ‘gewoon’ leesboek is deze uitgave een verslag van een onderzoek dat de auteurs hebben uitgevoerd voor het Nederlands Instituut voor Sociaal Sexuo lo gisch Onderzoek (nisso).

In het onderzoek hebben zij 39 verkrachte vrouwen, vanaf het moment dat ze verkracht zijn tot een jaar na dato, gevolgd en drie keer geïnterviewd. De centrale vraag die de onderzoekers zich stelden, is waarom sommige vrouwen veel langer dan andere kampten met ptss.

Het antwoord kristalliseert zich in de loop van het boek uit en is genuanceerd. Waarom de ene vrouw klachten heeft en de andere niet, verschilt per symptoom van ptss. Zo ontwikkelen vrouwen die zich vlak na de verkrachting erg schamen, een grotere angst voor seksualiteit dan vrouwen die zich niet schamen. In tegenstelling tot vrouwen die zich vooral schamen, hebben vrouwen die kort na de verkrachting erg angstig zijn en veel nachtmerries hebben, later meer last van flashbacks dan vrouwen die kort na de verkrachting minder angstig zijn en minder nachtmerries hebben. Van belang is ook dat veel factoren waarvan je zou verwachten dat ze van invloed zijn op de ontwikkeling van klachten, juist van weinig invloed zijn op de ontwikkeling van ptss. Zo hebben bijvoorbeeld

de ernst van het fysieke geweld en de mate waarin een vrouw zich actief tegen haar verkrachter verzet heeft, minder invloed dan werd aangenomen.

In hun conclusies kijken de auteurs ook over de landsgrenzen heen. Ze merken op dat slachtoffers in Nederland langer en met ernstiger klachten kampen dan slachtoffers in Amerika en Noorwegen, met name in de eerste drie maanden na de verkrachting. Volgens de auteurs komt dit door het nogal rommelige circuit dat slachtoffers in Nederland na een verkrachting moeten doorlopen: aangifte bij de zedenpolitie, medisch onderzoek door een forensisch arts, opvang door slachtofferhulp en/of een Riagg. Hierbij wordt de arts die het medisch onderzoek uitvoert nogal eens als onverschillig ervaren. Dat is des te schokkender, omdat een onverschillig uitgevoerd medisch onderzoek het risico op hardnekkige depressieve klachten vergroot. De auteurs pleiten dan ook voor eenzelfde systeem als in Noorwegen en Amerika, waar de opvang en behandeling van slachtoffers gecentraliseerd gebeurt in zogenaamde Rape Crisis Centres.

Het belang van het onderzoek van Ensink en Van Berlo is overduidelijk. Zo zijn er wereldwijd nog maar vier onderzoeken gedaan waarin verkrachte vrouwen langer dan een halfjaar gevolgd werden. Ook de ernst van het probleem rechtvaardigt het onderzoek: maar liefst 47 procent van de verkrachte vrouwen in Nederland heeft een jaar na dato nog last van ptss. Echter, hoe waardevol het onderzoek van Ensink en Van Berlo ook is, als boek is Indringende herinneringen minder geslaagd: het is een opsomming van droge onderzoeksresultaten, waarin het vaktermen regent, zoals retrospectieve groep, scl-90, onderzoekshypothesen, t-toets voor gepaarde steekproeven en validiteit. De saaie technische details worden enigszins gecompenseerd door de interviewfragmenten, die het voor buitenstaanders duidelijker maken wat het eigenlijk betekent om verkracht te zijn. Maar bepaalde delen van het boek zijn weinig toegankelijk voor niet-wetenschappers. Het gevaar bestaat dan ook dat het boek juist die mensen afschrikt die het meest gebaat zijn bij de onderzoeksresultaten: slachtoffers en hulpverleners.

n Indringende herinneringen

n Bernardine Ensink en Willy van Berlo

n Delft: Uitgeverij Eburon n isbn 905166 752 3 n ü 49,50[/wpgpremiumcontent]

auteur

Pieternel Dijkstra

Ben je ook een beetje verlegen, onzeker of makkelijk van streek? Zie je op tegen praatjes met onbekenden, en drukke feesten?

» profiel van Pieternel Dijkstra

Dit vind je misschien ook interessant

Kort

Weersta je relax-instinct

De eerste stap is gezet: je bent lid geworden van de sportschool. Nu nog ernaartoe.
Lees verder
Kort

Weersta je relax-instinct

De eerste stap is gezet: je bent lid geworden van de sportschool. Nu nog ernaartoe.
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Artikel

De vier voordelen van samen tafelen

Ontbijten in de trein, lunchen achter de computer, met een bord op schoot voor de televisie: we eten...
Lees verder
Artikel

De vier voordelen van samen tafelen

Ontbijten in de trein, lunchen achter de computer, met een bord op schoot voor de televisie: we eten...
Lees verder
Artikel

Hoe is het als je kind schizofreen blijkt te zijn?

Verweij-van Page beschrijft in het boekje Anne enkele fragmenten uit haar leven. De nadruk ligt daar...
Lees verder
Test

Zit je goed in je vel?

Net zoals het goed is om je fysieke gezondheid in de gaten te houden, zo kun je checken hoe het met ...
Lees verder
Artikel

De risico’s van stress op het werk

Werkstress is de kwaal van het jaar. De werkdruk is hoog en het aantal arbeidsongeschikten stijgt. S...
Lees verder
Interview

Ik vergeef je

De een werd jarenlang seksueel misbruikt, de ander neergestoken door een teleurgestelde ex. En toch ...
Lees verder
Interview

Het geweten van de psychiater

Wat moet een hulpverlener doen als zijn of haar patiënt in de beslotenheid van de behandelkamer een...
Lees verder
Artikel

Goed eten: het geheim van een gezond brein

Het wordt steeds duidelijker hoe belangrijk voeding is voor onze geestelijke gezondheid, laat de Ier...
Lees verder