De weg omhoog

De een haalt de schouders op na een tegenvaller, de ander raakt in een dip of erger. Het verschil? Beperkende leefregels, oftewel de ‘zie-je-wel-reflex’. Zo ontsnap je uit die neerwaartse spiraal.

Van die dagen dat alles misgaat. De koffie valt om, de trein valt uit en een aardige collega doet ineens behoorlijk bot.

Nee, dat zijn geen levensgebeurtenissen waarover je in een autobiografie zou uitweiden. Toch is uit onderzoek gebleken dat het geregeld onbenullige incidenten zijn die maken dat mensen in een depressie raken.

‘Dat komt doordat op zulke momenten vaak de zie-je-wel-reflex optreedt,’ zegt klinisch psychologe Claudi Bockting, adjunct-hoogleraar depressie aan de Rijksuniversiteit Groningen. ‘Mensen denken dan bijvoorbeeld: “Zie je wel, ik ben vreselijk onhandig” of “Zie je wel, ze mogen me niet”. Waarmee de negatieve gevoelens die ze misschien al hadden, nog eens worden versterkt.’

Eigenlijk hebben we allemaal wel een setje van die reflexen, zegt Bockting: punten waarop we wat kwetsbaarder zijn. De meeste stammen uit onze kindertijd. ‘Vaak zit er de stem van een afwijzende ouder achter, of levenservaringen die je toen opdeed.’

Psychologen noemen die reflexen ook wel leefregels, omdat ze ons in het dagelijks leven helpen snel betekenis te geven aan wat we meemaken. En dat is over het algemeen heel handig, bijvoorbeeld omdat je zo reacties van de mensen om je heen sneller kunt plaatsen. ‘O ja, ze snappen mijn humor niet’, ‘O ja,

Log in om verder te lezen.
auteur

Anne Pek

Gezondheid is zoveel meer dan niet ziek zijn. Het is ook lekker in je vel zitten, zin hebben in dingen, ermee kunnen omgaan als het even tegenzit. Als wetenschapsjournalist volg ik gretig het onderzoek naar alles wat ons geestelijke en fysieke welzijn beïnvloedt, en al sinds 2005 schrijf ik voor Psychologie Magazine over gezondheid in die brede zin.

» profiel van Anne Pek

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Zonnig de herfst in, oefeningen in optimisme (4)

Op deze en de vorige pagina’s vindt u oefeningen in optimisme. Kies er een paar uit en doe die ook...

Lees verder
Advies

Narcistisch maar toch empathisch?

Ik heb narcistische trekjes en voel geen empathie voor anderen. Kan ik leren om empathisch te zijn?

Lees verder
Kort

Depressief door hooikoorts of eczeem

Lees verder
Artikel

Stress maakt depressief

Lees verder
Advies

Het lukt niet om mezelf te helpen

Lees verder
Artikel

Weer en wind

Lees verder
Video

5 vragen over depressie

Bekijk video
Artikel

Gebruik je handen!

Lees verder