Als abonnee ontvang je als één van de eersten de nieuwste Psychologie Magazine gratis thuisbezorgd.

Waarom we altijd loyaal blijven aan onze ouders

 
Dit artikel wordt je aangeboden door The Searchers
 
‘Jongens huilen niet.’ Of: ‘Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg.’ In iedere familie worden dit soort waarden en overtuigingen doorgegeven. Ze werken een leven lang door en beïnvloeden – of we het willen of niet – onze keuzes en de manier waarop we onze eigen kinderen grootbrengen. Hoe zit dat?

Eén ding staat vast: we ontkomen niet aan de invloed van onze familie. Want zelfs al zijn we allang uit huis en onze eigen weg ingeslagen, houden we toch rekening met de belangen en verwachtingen van onze ouders. Dat alles heeft te maken met een van de belangrijkste drijfveren in menselijke relaties: loyaliteit.

Loyaal en gevend

Loyaliteit is een begrip dat in de jaren zestig in de psychologie werd geïntroduceerd door de Hongaars-Amerikaanse psychiater Ivan Boszormenyi-Nagy en tegenwoordig tot de grondbeginselen van de gezinstherapie hoort.

Een kind is per definitie loyaal en gevend aan zijn ouder. Je wilt voldoen aan de verwachtingen van je ouders, dat ze trots en tevreden zijn, stelt contextueel therapeut Gerrie Reijersen van Buuren.

‘Kinderen doen dat instinctief en uit eigen belang: ze zijn tenslotte afhankelijk van hun ouders. Omdat ze nog weinig tot niets ‘materieels’ te geven hebben, geven ze per definitie iets van zelfzelf aan hun ouders: een of meerdere karaktereigenschappen, oftewel kwaliteiten, die ze hebben.’

Verwachtingen en opdrachten

In het volwassen leven kan die loyaliteit gaan wringen, omdat je je nooit volledig hebt kunnen ontwikkelen. Dat wordt ook wel parentificatie genoemd.

Je kunt door parentificatie het gevoel krijgen ‘niet helemaal jezelf’ te zijn of op zoek te willen naar ‘jezelf’ of naar je ‘echte kern’. De opdrachten en verwachtingen die je hebt meegekregen van huis uit, kunnen ineens je belangen en wensen in de weg zitten.

Bijvoorbeeld: je opa studeerde economie en je vader ook. De verwachting is dat jij als derde generatie in die voetstappen volgt, terwijl je liever naar de kunstacademie zou gaan.

Past het, of niet?

Als de opdrachten en verwachtingen bij je passen, is dat prima. Want, zo zegt Reijersen van Buuren: ‘Familiepatronen zijn niet goed of slecht, ze zijn hooguit passend of niet-passend bij deze fase in je leven.’ Maar past het niet, dan kun je gaan twijfelen aan je hele leven.

Als dat past, is dat prima, zegt ze. ‘Maar als deze opdrachten niet of niet meer bij je passen, kan het zijn dat je eronder lijdt. Het kan zelfs leiden tot een existentiële crisis, waarin je gaat twijfelen aan je hele leven.’

Behoedende en gunnende ouder

Die loyaliteit werkt ook door in hoe je het zelf als ouder doet. Ouders willen hun kind doorgaans behoeden voor wat henzelf is overkomen en wat ze denken dat hun kind kwaad kan doen.

Daarbij willen ouders hun kind ook het beste geven: dat wij zij als het beste hebben ervaren of wat ze niet hebben kunnen krijgen.

Hoe je die behoedende en gunnende rol als ouder invult, wordt mede bepaald door hoe je als kind was en welke opdrachten en verwachtingen je hebt meegekregen.

Want zelfs als je besluit om de opvoeding helemaal anders te doen dan je ouders, wil je hen alsnog niet teleurstellen. Je blijft loyaal aan hen.

Familiepatronen

Ook speelt de geschiedenis van een familie vaak (bewust of onbewust) een rol in het leven van individuele familieleden. Dragen je (groot)ouders trauma’s met zich mee, dan geven ze die in zekere zin aan je door. Maar ook als je bijvoorbeeld streng bent opgevoed of altijd moest presteren, beïnvloedt dat je levensloop.

In de nieuwe film The Son (zie het kader hieronder) is dat ook terug te zien. Vader Peter is vastberaden om het anders te doen dan zijn eigen vader, maar dat lukt hem uiteindelijk niet. Hij draagt (onbewust) zijn eigen trauma’s over op zijn zoon Nicolas, die op zijn beurt niet aan de verwachtingen van zijn vader kan voldoen.

(Her)ken je verleden

Deze film illustreert waarom het zo belangrijk is om je familiepatronen te kennen en te ontdekken waar bepaalde gewoontes en gedragingen vandaan komen. Volgens Reijersen van Buuren voorkom je daardoor dat je als ouder ongemerkt voorbijgaat aan wat je kind zelf wil.

Zo creëer je keuzevrijheid voor jezelf, en uiteindelijk ook voor je kind. ‘Als je weet hoe je passend geeft, kost dat je een stuk minder energie.’

Bovendien helpt een duik in het verleden ook om je waar nodig te bevrijden van bepaalde verwachtingen of een last uit het verleden.

 

Vanaf 10 november in de bioscoop: The Son

Meer weten over familiepatronen en de invloed van loyaliteit op wat je je kind uiteindelijk meegeeft? Dan moet je zeker de nieuwe film The Son zien. Vanaf 10 november in de bioscoop.

Een invoelend familiedrama met onder andere Hugh Jackman, Vanessa Kirby, Laura Dern, Anthony Hopkins en Zen McGrath. The Son is de opvolger van de succesvolle film The Father, die maar liefst zes oscars wist te bemachtigen. Regisseur Florian Zeller maakt een drieluik: in de toekomst volgt dus nog een derde en laatste film.”

De film gaat over de opstandige en sombere 17-jarige Nicholas. Een aantal jaren na de scheiding van zijn ouders voelt hij zich niet langer thuis bij zijn moeder Kate (Laura Dern). Zijn vader Peter (Hugh Jackman) en diens nieuwe partner Beth (Vanessa Kirby) besluiten om Nicholas in huis te nemen in een poging zijn leven weer op de rit te krijgen.

Peter doet er alles aan om een betere vader te zijn voor zijn zoon dan zijn eigen vader (Anthony Hopkins) voor hem was. Maar zijn alle goedbedoelde zorgen genoeg om Nicholas te helpen?

Maak kans op 10x 2 kaartjes voor The Son

We mogen 10x 2 kaartjes weggeven voor deze nieuwe film. Wil je hier kans op maken? Vul dan onderstaand formulier in voor 30 november 2022. Winnaars krijgen automatisch bericht.

Je kunt je helaas niet meer inschrijven voor deze winactie

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Ongelukkig op het werk? Dit doe je eraan

Ga je dagelijks met hangende pootjes naar het werk? Hoogste tijd om dat te veranderen. Zes vragen di...
Lees verder
Branded content

Waarom wandelen je dichter bij elkaar brengt

Wandelen helpt tegen depressieve gevoelens. En samen wandelen is als ‘sociale lijm’: je voelt me...
Lees verder
Verhaal

Man en hooggevoelig

1 op de 5 mensen is hoogsensitief, mannen net zo vaak als vrouwen. Maar waarom horen we daar zo wein...
Lees verder
Verhaal

Man en hooggevoelig

1 op de 5 mensen is hoogsensitief, mannen net zo vaak als vrouwen. Maar waarom horen we daar zo wein...
Lees verder
Artikel

Vier manieren om je intuïtie te verbeteren

Intuïtie is een onderschatte bron van kennis die van groot nut kan zijn. Vier oefeningen om je intu...
Lees verder
Verhaal

Man en hooggevoelig

1 op de 5 mensen is hoogsensitief, mannen net zo vaak als vrouwen. Maar waarom horen we daar zo wein...
Lees verder
Artikel

Zo herken je controledrang (en zó kom je ervan af)

Raak je gestrest wanneer dingen niet gaan op jouw manier? Pieker je over mogelijke gebeurtenissen in...
Lees verder
Artikel

Hoe je een trauma kunt erven van je ouders

Opgroeien in armoede, het verlies van een kind: via psychologische overerving en het zogenaamde celg...
Lees verder
Artikel

Luisteren naar je hart of je hoofd?

Soms voel je wat het juiste is zonder dat je dat rationeel kunt verklaren. Maar wanneer kun je op je...
Lees verder
Column

Waarom het niet áltijd slim is je gevoel te volgen

Is het slim om je gevoel te volgen? Niet altijd, betoogt Roos Vonk in haar column
Lees verder
251783