Vaak zetten we onze eigen behoeften op de tweede plaats. We doen veel voor de mensen om ons heen – kinderen, partner, ouders, vrienden, de baas en collega’s – maar komen niet toe aan bijvoorbeeld de rust en ontspanning die we nodig hebben om weer op te laden. Als je dat langere tijd doet, kun je zo verwijderd raken van je behoeften dat je niet eens meer weet welke het zijn. Je cijfert jezelf weg. Je geeft veel, maar neemt weinig en raakt uitgeblust.

Instagram training - Selfcare tegen stress

Ga in 21 dagen aan de slag met nieuwe gewoontes die je elke dag meer focus, ontspanning en tevredenheid met jezelf opleveren.

In deze speciale insta-training krijg je krachtige en praktische inzichten uit de psychologie, die je drukke dagelijkse leven een stuk fijner maken. We starten op 18 mei.

Meer informatie

Mensen die de balans laten doorslaan, staan altijd ‘aan’ voor anderen, ze laten een avondje voor zichzelf meteen schieten als er een vriend belt die wil bijpraten, ze zullen altijd aanbieden om andermans kinderen op te vangen – ook al zijn ze daar eigenlijk te druk of te moe voor. Herkenbaar?

Klaarstaan voor anderen is aangeleerd gedrag

Volgens Acceptance and Commitment-therapeut Gijs Jansen hebben we al dat klaarstaan geleerd van onze ouders, de kerk of de sociale context waarin we zijn opgegroeid. Natuurlijk is voor elkaar zorgen en aandacht geven aan anderen ook goed en fijn. En natuurlijk zijn er veel dingen die nu eenmaal moeten gebeuren. Maar als de balans doorslaat is het tijd om die bij te stellen. Jansen: ‘Onderzoek dan bij jezelf: ben je het met de kennis van nu eens met hoe het op dit moment gaat? Of zou je graag meer ruimte voor jezelf hebben?’

Bedenk welke positieve dingen bij je passen

Ingesleten patronen veranderen is niet makkelijk, maar wel mogelijk. Bedenk eerst welke behoefte onvoldoende aan bod komt. Dat kun je doen door ervoor te gaan zitten en alles wat je verlangt en waar je meer ruimte voor zou willen op te schrijven. Destilleer daaruit welke behoefte het hardst om aandacht schreeuwt. Is dat tijd voor jezelf, liefde en warmte, persoonlijke ontwikkeling, inspiratie of iets anders?

Vervolgens ga je jezelf structureel voeden met positieve dingen die passen bij de behoefte die je hebt uitgekozen. Dat doe je niet omdat je dat “verdiend” hebt, maar zomaar – als bewijs van een onvoorwaardelijke acceptatie van jezelf, benadrukt Gijs Jansen. ‘Neem een keer een dag vrij om eindelijk die expositie te gaan bekijken. En vraag je partner of iemand anders mee als je dat fijn zou vinden. Koop een fijn boek voor op de bank, of, zegt Jansen: ‘Ga gewoon lekker in bad.’

Met deze schrijfoefening leer je beter loslaten

Met welke gewoonten zou je kunnen stoppen zodat er meer ruimte komt voor je eigen behoeften?
Bijvoorbeeld:
• ‘Verplichte’ afspraken waar ik eigenlijk geen zin in heb, wil ik vaker afzeggen om iets te doen wat ik graag wil.
• Een avond per week ga ik na mijn werk sporten, naar de film of met een vriendin uit eten, zodat ik de avondspits thuis kan overslaan.

‘Ja-maars’ inventariseren
Je verstand (en misschien ook je omgeving) zal vast gaan mekkeren als je oppert om de plannen hierboven te gaan uitvoeren. Maak daarom een lijstje met bezwaren waarvan je bij voorbaat al weet dat je ze gaat tegenkomen.
Bijvoorbeeld:
• Ja, maar mijn partner zal het vast niet leuk vinden als ik vaker weg ben.
• Ja, maar ik houd dat toch niet vol.
• Ja, maar zo simpel ligt het niet bij mij.
• Ja, maar ik moet toch ook nog gewoon mijn werk doen.

Zie in dat je deze bezwaren al gebruikt vóór je ook maar iets gedaan hebt. Zo zorg je ervoor dat je niet hoeft te veranderen – want dat geeft gedoe: discussie, angsten, twijfels. Bedenk dat het willen vermijden van dat gedoe vaak de reden is om zaken uit de weg te gaan en uiteindelijk niets te veranderen.
De truc is een goede middenweg vinden tussen verplichtingen en tijd voor jezelf. Probeer het gewoon, door de dingen die je bij de eerste vraag invulde te gaan doen.