Je ogen mogen best dwalen

Redacteur Janneke Gieles leert (nog) beter ondervragen Ik kijk recht in de ogen van mijn gesprekspartner, die ik nog niet ken. Hij vertelt over zijn studie in Groningen, jaren terug. Ik fixeer mijn blik op zijn ogen, merk dat hij zich ongemakkelijk begint te voelen, maar blijf hem gevangen houden. Achteraf weet ik me nauwelijks […]

Redacteur Janneke Gieles leert (nog) beter ondervragen

Ik kijk recht in de ogen van mijn gesprekspartner, die ik nog niet ken. Hij vertelt over zijn studie in Groningen, jaren terug. Ik fixeer mijn blik op zijn ogen, merk dat hij zich ongemakkelijk begint te voelen, maar blijf hem gevangen houden. Achteraf weet ik me nauwelijks iets te herinneren van wat hij heeft verteld.

Nee, ik ben niet op een datingcursus, maar op het seminar ‘De kunst van het vragen stellen’. Zojuist hebben we ervaren hoe het is als je iemand recht blijft aankijken terwijl hij antwoord geeft op je vraag: zowel de ondervraagde als de vragensteller kan zich dan voor geen meter concentreren op het antwoord. Beter is het om je blik ook af en toe te richten op andere delen in het gezicht, het voorhoofd bijvoorbeeld, de wangen, de kin.

Mensen onbevangen laten vertellen door ze op de juiste manier vragen te stellen, dat is het leerdoel van vandaag. Iets wat goed van pas komt bij mijn werk, waarvoor ik vaak mensen interview over gevoelige kwesties, zoals eenzaamheid of een slechte jeugd. Hoewel zo iemand zich meestal zelf heeft aangemeld om erover te vertellen, draaien we tijdens het interview

soms toch om de hete brij heen. Hoe kom ik dan toch bij zijn of haar mooie verhaal?

Sprekers uit heel verschillende vakgebieden zijn opgetrommeld om de fijne kneepjes van hun technieken te laten zien. Zo leert communicatietrainer Pieter Frijters – die wel een beetje tjakka-achtig overkomt – ons de juiste lichaamstaal aan om vertrouwen te wekken bij een gesprekspartner. Met de oefening van het strak aankijken, bijvoorbeeld. En we leren dat ons gezicht altijd helemaal naar iemand moet zijn toegedraaid: als onze beide oren zichtbaar zijn, is het goed.

Interviewer Coen Verbraak onthult hoe hij mensen voor zich wint. Want waar het vooral op neerkomt is dat iemand zich speciaal moet voelen, zegt hij. Als je je goed voorbereidt en oprecht geïnteresseerd bent, vindt iemand het leuk om dingen aan je te vertellen. Een beetje slijmen kan daarbij geen kwaad. Zo belde Verbraak eens alle antiquariaten af om een kinderboek te vinden, omdat zijn interviewkandidaat dat ooit had genoemd als zijn lievelingsboek – dat hij helaas was kwijtgeraakt. Tranen verschenen in de ogen van de interviewkandidaat toen hij het boek kreeg, en het gesprek ging van een leien dakje. Hmm, met die oprechte interesse ben ik het eens, maar élke interviewkandidaat van tevoren een cadeau geven gaat me toch te ver…

Spreker Gerard Blonk was officier van justitie en traint nu politierechercheurs op ondervragingstechnieken. Niet direct technieken die je in het dagelijks leven op gesprekspartners zou moeten loslaten. Maar zijn ervaringen met ‘onwillige’ mensen zijn toch ook voor mij prima toepasbaar. ‘Als iemand niet wil praten, moet je je vragen even opzij zetten,’ zegt Blonk. ‘Praat in plaats daarvan over de situatie zelf: hoe vindt iemand het om ondervraagd of geïnterviewd te worden?’ Want, zegt Blonk, vaak zijn mensen toch bezorgd over iets. Wat gebeurt er bijvoorbeeld precies met de informatie die ze je geven? Als je eerst dat probleem uit de wereld helpt, dan kom je vervolgens een stuk verder met je vragen.

Het nadeel van zo’n seminar is dat er wel heel veel verschillende sprekers langskomen. Zo is er ook nog een kampioen debatteren om ons te leren hoe we een debat kunnen winnen met listige vragen, en zijn er tussendoor twee mystery guests die weinig met het onderwerp te maken hebben. Na afloop van de dag duizelt het me een beetje. Wat heb ik nu precies geleerd, en wat kan ik toepassen?

Toch merk ik de weken erna dat ik kleine inzichten gebruik, in mijn werk en in het dagelijks leven. Ik leg geïnterviewden nog duidelijker uit wat er gebeurt met hun informatie. Onderzoekers en auteurs geef ik geen letterlijk cadeau, maar ik prijs ze met hun leuke onderzoek en goed geschreven boeken voordat ik ze interview – tenminste, als ik het meen. Lijkt het maar zo, of loopt alles nu net iets soepeler?

Wie: Janneke Gieles

Wat: Seminar ‘De kunst van het vragen stellen’

Waar: Pakhuis de Zwijger, Amsterdam

Door: Denkproducties, www.denkproducties.nl

Wanneer: Meerdere keren per jaar

Prijs: € 995,- exclusief btw, inclusief lunch, hapjes en drankjes

auteur

Janneke Gieles

Werken op de redactie Psychologie Magazine is alsof ik nog steeds psychologie studeer, maar dan leuker en diepgaander. Steeds weer een ander onderwerp uitpluizen, speuren naar nieuw interessant onderzoek, praten met onderzoekers en auteurs over hun ideeën, en lekker filosoferen en eigen ervaringen uitwisselen met collega’s.

» profiel van Janneke Gieles

Dit vind je misschien ook interessant

Recensie

Eerste hulp bij relatiebrand

Zeg tijdens een conflict met uw partner eens: ‘Ja, je hebt (een beetje) gelijk.’ Dat is ...
Lees verder
Artikel

Je ogen mogen best dwalen

Redacteur Janneke Gieles leert (nog) beter ondervragen Ik kijk recht in de ogen van mijn gesprekspar...
Lees verder
Branded content

Echt ontspannen op vakantie

Weten we nog wel wat ervoor nodig is om goed uitgerust thuis te komen van vakantie? Auteur Peggy van...
Lees verder
Branded content

Echt ontspannen op vakantie

Weten we nog wel wat ervoor nodig is om goed uitgerust thuis te komen van vakantie? Auteur Peggy van...
Lees verder
Recensie

Motivatie van Dan Ariely – 3 redenen om dit boek te le...

3 redenen om dit boek te lezen.
Lees verder
Recensie

Motivatie van Dan Ariely – 3 redenen om dit boek te le...

3 redenen om dit boek te lezen.
Lees verder
Advies

Mijn man is zo onbeheerst

Lees verder
Advies

Ik cijfer mezelf weg voor mijn partner

Lees verder
Advies

Mijn autistische puber wil niet praten

Lees verder
Artikel

E-mail en emotie

Waarom schrijft de een e-mails die overkomen als een oorlogsverklaring en stuurt de ander mails also...
Lees verder
Advies

Concentratie en discipline zijn voor mijn puber erg moeilijk

Lees verder
Interview

Neurowetenschapper Tali Sharot: ‘Met emoties overtuig je s...

Vaccineren, genderneutrale toiletten, orgaandonatie... In al die discussies zijn we geneigd om de an...
Lees verder