De vraag

Hoe stop ik met dat eindeloze gepieker?

Ik heb eigenlijk al mijn hele leven op en aan last van piekeren. Het afgelopen jaar is het weer erger. Ik pieker met name over thema’s als mijn lichaam, mijn gezondheid, vriendschappen, relaties en mijn prestaties. Ik herkauw gebeurtenissen uit het verleden die mij niet bevielen en maal over de toekomst om hier controle over te krijgen.

Ik begin het zat te worden en ben er moe van. ’s Nachts lig ik echt niet te piekeren, wat je vaak hoort bij anderen. Ik ben dan kapot van het piekeren overdag. Ik ervaar het echt als lijden en word er ongelukkig van.

Ik weet dat het irrationeel is en dat ik helemaal niet mag klagen, ik heb het best goed. Maar ik heb er geen grip op. Ik vind het lastig om er in mijn omgeving over te praten, omdat ik er te trots voor ben en bovendien niet wil zeuren. Eigenlijk schaam ik me voor mijn onzinnige gepieker, omdat ik weet dat het niet realistisch is en ik er niets aan heb. Het kost me alleen maar tijd en energie. Het gevoel dat je zo zaken kunt ‘sturen’ heb ik wel, ook al weet ik dat dat nergens op slaat.

Ik hoop dat je me kunt adviseren, ik ken alle gebruikelijke tips wel, zoals mediteren en dergelijke, maar vraag me af of ik niet meer hulp nodig heb ondertussen. Want anders dan vroeger begin ik bepaalde situaties nu te vermijden en dat voelt niet goed.

Het advies

Expert

Gijs Jansen

Acceptatie-therapeut

Schitterende vraag die erg herkenbaar moet zijn voor velen. Wij mensen zijn ontzettend goed in het nadenken over dingen. Doe ik het wel goed? Wat wil ik in de toekomst met m’n leven? Had ik dingen anders moeten doen? Wat als er iets ergs gebeurt?

Het ergste is nog dat je zelf beseft dat je zorgen meestal nergens op slaan! En dus ben je bezig met iets waarvan je weet dat het nutteloos is, en tóch doe je het. Waarom piekeren we dan eigenlijk?

Het antwoord ligt in de manier waarop we angstgevoelens proberen te vermijden. Als je je zorgen maakt over dingen, dan lijkt het alsof je echt actief bezig bent, waardoor je even wordt afgeleid van je angsten. Je bent immers bezig om ze op te lossen! (denk je). Het is dus in zekere zin een vorm van bezigheidstherapie en afleiding zoeken. Ergens denk je dus toch (nog steeds) dat het piekeren nut heeft, alsof je door je zorgen te maken je zorgen probeert te verdringen.

De illusie is dat we denken dat we controle hebben, en/of dat we meer controle kunnen krijgen over ons leven als we maar hard genoeg piekeren. Het angstige besef dat je daarmee probeert te vermijden is: Je hebt geen controle.

Je gaat dus vervolgens piekeren om afgeleid te worden van dat besef. En dus pieker je om (tijdelijk) geen angst te hoeven ervaren. Beseffen en accepteren dat het leven vol oncontroleerbare en soms hele enge dingen kan zitten is dus een heel belangrijk begin.

In het stuk in Psychologie Magazine van deze maand schrijf ik: ‘Maar uiteindelijk ontkomen we niet aan onze angst. De ironie van loslaten is dat je juist bereid moet zijn om je angst te omhelzen. Je laat vooral het vechten tegen de angst los en accepteert je angst als een noodzakelijke bijwerking van een uitdagend leven.’

En dus is het de vraag of je bereid bent om de strijd tegen je angst te staken. Overigens is de online training ‘Loslaten’ je denk ik echt op het lijf geschreven, dus wellicht is dat een optie voor je. Voor nu wil ik benadrukken dat je vermijdingsstrategie dus kennelijk niet werkt. Misschien wordt het dus tijd dat je je angsten niet langer weg probeert te piekeren, en dat je je zorgen echt gaat omhelzen.

Meer weten over dit thema? Bekijk Piekeren
Deel dit artikel:
1 mei 2011 | Laatst gewijzigd op 29 november 2023

Lees ook deze artikelen

Leve het toeval
Verhaal

Leve het toeval

Ons leven bestaat voor een stevig deel uit routine. Handig, want het bespaart tijd en energie. Maar een tikje saai is het wel. Man...
Dit is waarom we in de zomer meer zin in seks hebben
Branded content

Dit is waarom we in de zomer meer zin in seks hebben

Van barbecues en stranddagen tot vakanties en festivals. De zomer heeft veel te bieden als het om plezier gaat. En ja, dat geldt o...
We bekritiseren elkaar vaak
Advies

We bekritiseren elkaar vaak

Ik heb het gevoel dat mijn partner en ik elkaar vaak bekritiseren. Onlangs was hij een aantal dagen op zakenreis en voelde ik hoe ...
We bekritiseren elkaar vaak
Advies

We bekritiseren elkaar vaak

Ik heb het gevoel dat mijn partner en ik elkaar vaak bekritiseren. Onlangs was hij een aantal dagen op zakenreis en voelde ik hoe ...
Klinisch neuropsycholoog William Stixrud: ‘Goede bedoelingen maken onze kinderen gestrest’
Interview

Klinisch neuropsycholoog William Stixrud: ‘Goede bedoelingen maken onze kinderen gestrest’

Iedere ouder wil zijn kind een goede start geven in het leven, maar met al dat gehelp, gestuur en gesteun ondermijnen we onbedoeld...
Mijn vriend vindt me seksueel veeleisend
Advies

Mijn vriend vindt me seksueel veeleisend

Beste Roos Vonk, Op het moment heb ik bijna twee jaar een relatie met een lieve man. Helaas loop ik tegen twee dingen aan waar ik ...
‘Ik walg van mijn spiegelbeeld’
Artikel

‘Ik walg van mijn spiegelbeeld’

Uren zijn ze bezig om hun lelijke huid te camoufleren, of in hun wanstaltig dikke dijen te knijpen. Toch zien ze er voor buiten­s...
Bonzend hart
Advies

Bonzend hart

Als ik mezelf vergelijk met mijn collega’s, dan zijn zij veel relaxter en ze durven uit te komen voor hun mening. Terwijl ik vaa...
Het effect van een training zelfcompassie
Artikel

Het effect van een training zelfcompassie

Zacht en vriendelijk zijn voor jezelf is niet soft of klef. Integendeel: een gezonde dosis zelfcompassie maakt je bewezen veerkrac...
Wie zichzelf dwingt te glimlachen, krijgt als vanzelf blijere gedachten
Recensie

Wie zichzelf dwingt te glimlachen, krijgt als vanzelf blijere gedachten

Net zo lang ‘doen alsof’ totdat het een natuurlijk deel wordt van jezelf: het kan je helpen in allerlei situaties, leest recen...
4630