De vraag

Hoe stop ik met dat eindeloze gepieker?

Ik heb eigenlijk al mijn hele leven op en aan last van piekeren. Het afgelopen jaar is het weer erger. Ik pieker met name over thema’s als mijn lichaam, mijn gezondheid, vriendschappen, relaties en mijn prestaties. Gebeurtenissen uit het verleden die mij niet bevielen herkauwen en malen over de toekomst om controle hierover te krijgen.

Ik begin het zat te worden en ben er moe van. ’s Nachts lig ik echt niet te piekeren, wat je vaak hoort bij anderen. Ik ben dan kapot van het piekeren overdag. Ik ervaar het ook echt als lijden en word er ongelukkig van.

Ik weet dat het irrationeel is en dat ik helemaal niet mag klagen, ik heb het best goed. Maar ik heb er geen grip op. Ik vind het lastig om er in mijn omgeving over te praten omdat ik er te trots voor ben en bovendien niet wil zeuren. Eigenlijk schaam ik me voor mijn onzinnige gepieker, omdat ik weet dat het niet realistisch is en ik er niets aan heb. Het kost me alleen maar tijd en energie, het stomme gevoel dat je zo zaken kunt ‘sturen’ heb ik wel ook, ik weet dat dat nergens op slaat.

Ik hoop dat je me kunt adviseren, ik ken alle trucjes wel van mediteren etc. maar vraag me af of ik niet meer nodig heb ondertussen. Want anders dan vroeger begin ik nu te vermijden en dat voelt niet goed.

Het advies

Gijs Jansen

Acceptatie-therapeut

Schitterende vraag die erg herkenbaar moet zijn voor velen. Wij mensen zijn ontzettend goed in het nadenken over dingen. Doe ik het wel goed? Wat wil ik in de toekomst met m’n leven? Had ik dingen anders moeten doen? Wat als er iets ergs gebeurt?

Het ergste is nog dat je zelf beseft dat je zorgen meestal nergens op slaan! En dus ben je bezig met iets waarvan je weet dat het nutteloos is, en tóch doe je het. Waarom piekeren we dan eigenlijk?

Het antwoord ligt in de manier waarop we angstgevoelens proberen te vermijden. Als je je zorgen maakt over dingen, dan lijkt het alsof je echt actief bezig bent, waardoor je even wordt afgeleid van je angsten. Je bent immers bezig om ze op te lossen! (denk je). Het is dus in zekere zin een vorm van bezigheidstherapie en afleiding zoeken. Ergens denk je dus toch (nog steeds) dat het piekeren nut heeft, alsof je door je zorgen te maken je zorgen probeert te verdringen.

De illusie is dat we denken dat we controle hebben, en/of dat we meer controle kunnen krijgen over ons leven als we maar hard genoeg piekeren. Het angstige besef dat je daarmee probeert te vermijden is: Je hebt geen controle.

Je gaat dus vervolgens piekeren om afgeleid te worden van dat besef. En dus pieker je om (tijdelijk) geen angst te hoeven ervaren. Beseffen en accepteren dat het leven vol oncontroleerbare en soms hele enge dingen kan zitten is dus een heel belangrijk begin.

In het stuk in Psychologie Magazine van deze maand schrijf ik: ‘Maar uiteindelijk ontkomen we niet aan onze angst. De ironie van loslaten is dat je juist bereid moet zijn om je angst te omhelzen. Je laat vooral het vechten tegen de angst los en accepteert je angst als een noodzakelijke bijwerking van een uitdagend leven.’

En dus is het de vraag of je bereid bent om de strijd tegen je angst te staken. Overigens is de online training ‘Loslaten’ je denk ik echt op het lijf geschreven, dus wellicht is dat een optie voor je. Voor nu wil ik benadrukken dat je vermijdingsstrategie dus kennelijk niet werkt. Misschien wordt het dus tijd dat je je angsten niet langer weg probeert te piekeren, en dat je je zorgen echt gaat omhelzen.

Dit vind je misschien ook interessant

Interview

Blij dat ik weer thuis ben

Een wereldreis maken was voor hen een droom - maar toen ze eenmaal op avontuur waren, wilden ze niet...
Lees verder
Interview

Blij dat ik weer thuis ben

Een wereldreis maken was voor hen een droom - maar toen ze eenmaal op avontuur waren, wilden ze niet...
Lees verder
Artikel

Makers depresssie-podcast: ‘We moeten weer leren praten’

In de nieuwe podcast ‘Praten over Depressie’ vertellen vrienden Anneleen van der Kolk (30) en Ma...
Lees verder
Artikel

Makers depresssie-podcast: ‘We moeten weer leren praten’

In de nieuwe podcast ‘Praten over Depressie’ vertellen vrienden Anneleen van der Kolk (30) en Ma...
Lees verder
Column

Miljoenenjacht

Van de zenuwen drukte een deelnemer aan Miljoenenjacht niet op de knop die hij bedoelde. Zo won hij ...
Lees verder
Interview

Jonathan Safran Foer: ‘Ik ben een verspiller’

Een roman, een baby, een scheiding: altijd is er wel iets wat zijn leven ingrijpend verandert. En da...
Lees verder
Artikel

Is het tijd om te stoppen?

Wanneer is je relatie slecht genoeg om er een punt achter te zetten? Na hoeveel IVF-pogingen geef je...
Lees verder
Advies

Ik denk te veel na

Lees verder
Advies

Hoe maak ik me los van mijn moeder?

Lees verder
Advies

Drie kinderen bij ex

Lees verder