Het is donderdagavond en ik zit in de trein. Een man stapt de coupé in en gaat naast me zitten. Het bevalt me niet, maar ik blijf zitten. Iets later wens ik dat ik beter naar mijn gevoel had geluisterd; de man schuift steeds dichterbij. Op een gegeven moment pakt hij zelfs de helft van mijn tijdschrift vast. Dan pas sta ik op en eis dat hij mij erlangs laat. Omdat hij niet reageert, klim ik over hem heen. Waarbij hij mij nog snel even bij mijn billen pakt.

Training

Leer loslaten

  • Leer accepteren i.p.v. vechten
  • Leer de controle los te laten
  • Leer te leven volgens je waarden
bekijk de training
Nu maar
€ 75,-

Hoe kun je het best handelen in dit soort situaties? Omdat die vraag me blijft bezighouden, geef ik me op voor een les weerbaarheid van Stichting Sta Sterk. Op de avond van de cursus druppelen de deelneemsters de kleine gymzaal van een basisschool in Amsterdam-Noord binnen. De redenen waarom vrouwen deelnemen zijn divers, vertelt docente Maria-Luisa Manrique Hehl. ‘Sommigen komen gewoon mee met een vriendin. Anderen hebben iets meegemaakt en willen voorkomen dat dat nogmaals gebeurt. Ook zijn er steeds meer vrouwen die alleen op reis willen. Zo kwam er een vrouw bij mij die een pelgrimstocht wilde maken. Ze oefende terwijl ze een rugzak droeg en leerde hoe ze haar wandelstok als wapen kon gebruiken.’

Vandaag gaan we grondoefeningen doen, legt Manrique Hehl uit. We zitten op grijze matten in een kring om haar heen. Wat doe je als je al op de grond ligt en iemand valt je aan? Vooral niet weerloos toegeven, zegt Manrique Hehl. We oefenen in tweetallen. Terwijl ik half op mijn rug lig, trap ik met mijn voet hard tegen een stootkussen. ‘Nee! Ga weg,’ schreeuw ik om mijn ‘aanvaller’ af te schrikken.

Naast fysieke weerbaarheid is er in de lessen ook aandacht voor mentale weerbaarheid. Manrique Hehl: ‘Veel vrouwen krijgen de boodschap mee dat je voor anderen hoort klaar te staan, dat je aardig en beleefd moet zijn en niet boos mag worden. Stel: iemand komt in de bus steeds dichter bij je zitten. Als ik deze situatie naspeel, merk ik dat vrouwen te lang wachten voordat ze er iets van zeggen. Vaak zit ik dan al bijna bij ze op schoot.’

Wat je dan wel moet doen? ‘Maak oogcontact en zeg met een duidelijke stem: “U komt wel heel dicht bij me, dat vind ik niet prettig.” En herhaal dat. Zeg ook wat je van de ander wilt: “Ik wil dat u opschuift. Nu!”’

Als ze me vraagt om het uit te proberen, zeg ik zonder nadenken: ‘Wilt u misschien een stukje opschuiven?’ ‘Nee,’ antwoordt Manrique Hehl met zware stem, ‘dat wil ik niet.’ En daarmee trap ik in een valkuil waarin volgens haar veel vrouwen trappen: vragen stellen in plaats van zéggen wat je wilt. Maar, zegt Manrique Hehl, meteen te agressief reageren door bijvoorbeeld iemand weg te duwen is ook niet goed. ‘Fysiek contact kan escalerend werken.’

Ook werken de vrouwen tijdens de cursus aan hun houding. ‘Die bepaalt of je als slachtoffer wordt geselecteerd of niet,’ vertelt Manrique Hehl. ‘We doen bijvoorbeeld een oefening waarbij je achter iemand aanloopt. De ene keer maakt diegene zich klein, de andere keer juist breed. Als achtervolger merk je dat als iemand zich klein maakt, je juist de neiging krijgt om aan te vallen. Je moet daarom geen ruimte aan de aanvaller weggeven door oogcontact te vermijden of je klein te maken. Als iemand je achtervolgt, draai je je om en maak je contact. Daar schrikt iemand van.’

We zijn inmiddels toe aan de laatste oefening van deze les. We leren wat je doet als iemand al boven op je zit. Ik lig op mijn rug en mijn partner zit op mijn buik. Ik plaats mijn ene been dicht bij me en zet af. En hup, daar rolt ze van me af. ‘Zelfs iemand van honderd kilo krijg je op deze manier weg,’ zegt ­Manrique Hehl.

Ter afsluiting pakken we allemaal een spreukenkaartje met daarop een gedachte voor de rest van de week. ‘Ik ga verder,’ staat er op mijn kaartje. Aangezien ik nog vaker met de trein ga reizen, is verdergaan met deze cursus volgens mij niet zo’n slecht idee.

Wie? Marloes Zevenhuizen

Wat? Cursus weerbaarheid

Waar? Amsterdam (zie voor andere cursussen de website van de beroepsvereniging www.bwz.nu/doelgrdocent.html)

Door? Maria-Luisa Manrique Hehl (www.stasterk.nl)

Prijs? € 130,- voor 10 lessen[/wpgpremiumcontent]