3 tips voor meer energie

Tip 1: Maak een stevige wandeling

Voel je je om vier uur ’s middags lusteloos, dan grijp je makkelijk naar de kerstkransjes. ‘Dat is niet zo vreemd,’ zegt psycholoog Robert Thayer van California State University. ‘Want rond die tijd is ons energieniveau laag. Door te eten, kunnen we het snel verbeteren.’

Een vorm van zelfmedicatie dus eigenlijk, net als de kop koffie in de ochtend die we ‘nodig hebben’ om wakker te worden. Thayer: ‘We eten om onze stemming te reguleren, om onze slechte buien tegen te gaan en onszelf op gang te houden.’ Voedsel, vooral vet en zoet, geeft een zekere, snelle energiekick, zegt Thayer.

Hoe lekker het ook is, een stuk effectiever – en beter voor de lijn – is het om niet naar de keukenkast te lopen, maar een stukje verder. In een klassiek experiment liet Thayer mensen een zoete snack eten of tien minuten stevig doorwandelen (alsof ze te laat waren voor een afspraak). Ze moesten bijhouden hoe energiek en gespannen ze zich voelden.

De resultaten waren verrassend: de wandelaars voelden zich na afloop veel energieker en minder gespannen – dat effect hield tot wel twee uur aan. Dat was veel langer dan het effect van snacken: daarna voelden ze zich na een uur alweer meer gespannen en vermoeid.

Het beste tegen lusteloosheid is dus: tien minuten stevig gaan wandelen. Het is waarschijnlijk datgene waar je het minst zin in hebt, maar na zo’n wandeling voel je je net zo energiek als tijdens je hoogste natuurlijke energiepiek. Een bijkomend voordeel: je lekkere trek gaat erdoor weg.

Tip 2: Leef als een sprinter

Als we ons energieker willen voelen, moeten we ophouden om als marathonlopers te leven, maar ons gedragen als sprinters. De Amerikaanse sportwetenschappers Tony Schwartz en Jim Loehr trekken de vergelijking met een langeafstandsrenner: uitgemergeld, bleek, mager en emotioneel vlak. Een sprinter daarentegen oogt over het algemeen krachtig, vol energie en hij heeft de wil om zichzelf tot het uiterste in te spannen.

De verklaring daarvoor is volgens Schwartz en Loehr simpel. ‘Het maakt niet uit hoe intens sprinten is, de finish is in zicht.’ Ook wij doen er daarom volgens Loehr en Schwartz goed aan om ons leven te leiden als een serie sprints: we moeten er een deel van de tijd helemaal voor gaan, maar ons daarna ook weer volledig ontspannen en opladen voordat we de volgende uitdaging aangaan.

Het is dus zaak om de batterij regelmatig op te laden. De suggesties die Loehr en Schwartz daarvoor aandragen, liggen voor de hand: rustig ontbijten, tussendoor naar buiten gaan en tijdens periodes van inspanning regelmatig minipauzes nemen om bijvoorbeeld even naar muziek te luisteren, een frisse neus te halen of aan yoga doen.

Dé truc om die ontspannende voornemens ook echt uit te voeren, aldus het duo: maak er een ritueel van, iets wat je automatisch en zonder veel bewuste aandacht wílt doen, zoals je tanden poetsen voordat je naar bed gaat.

Tip 3: Voed je psychologische basisbehoeften

Net zoals ons lichaam voedsel en water nodig heeft, heeft onze geest behoeften die we moeten voeden. We hebben drie psychologische basisbehoeften, aldus psychologenduo Richard Ryan en Edward Deci van de Universiteit van Rochester:
(1) autonomie – zelf bepalen wat we doen
(2) verbondenheid – je geliefd voelen en contact hebben met anderen
(3) bekwaamheid – dingen doen waarin we goed zijn en die met succes afronden.
Voed je deze drie psychologische basisbehoeften, dan stijgt je energiepeil, toont het onderzoek van Ryan en Deci. Maar gebeurt dat niet, dan raak je uitgeput.

Dat verklaart volgens de onderzoekers wat ze het ‘weekendeffect’ noemen: in het weekend voelen we ons een stuk energieker dan doordeweeks. Oorzaak: in de weekends zijn we beter in staat, ontdekten Deci en Ryan, om de basisbehoeften autonomie en verbondenheid te vervullen. We beslissen zelf wat we doen met onze tijd plús we mogen kiezen met wie we onze tijd doorbrengen.

Dat ligt rond de feestdagen – met alle familieverplichtingen – vast ietwat anders. Voel je je uitgewrongen door verplichte bezoekjes en een vol schema? Probeer dan om wél iets te doen waar je goed in bent. En als je klungelt met de bereiding van een driegangendiner of het oliebollenbeslag, zorg dan dat je tijdens het eten in elk geval naast je lievelingsneef zit.

Meer lezen over je energiebeheer?

  • Robert Thayer, Calm energy, How people regulate mood with food and exercise, Oxford University Press
  • Jim Loehr en Tony Schwartz, The power of full engagement, Free Press

Tip 2: Leef als een sprinter