‘Dat ziet er echt niet uit’, ‘Het gaat nooit lukken’, of ‘Sukkel!’: hoe vaak zeg je zoiets tegen een vriend(in)? Vast vrijwel nooit. En tegen jezelf? Waarschijnlijk met regelmaat. Feit is dat we voor onszelf veel harder zijn dan voor anderen. Maar door zo streng te zijn, gaan we niet beter presteren, blijkt uit onderzoek. Integendeel zelfs, vertelt psycholoog Elke Smeets. ‘Wie zichzelf op een negatieve manier tot actie aanzet, handelt vanuit angst in plaats vanuit vertrouwen. Door die boze, dreigende toon kun je in de stress schieten, je lamgeslagen voelen en zelfs faalangst ontwikkelen.’ Een mildere aanpak (‘Kijk maar hoe ver je komt, ‘Je doet je best’ en ‘Het komt vast goed’), is veel effectiever. Het helpt je om je goed te blijven voelen wanneer je voor een moeilijke taak staat of het idee hebt dat je hebt gefaald. Smeets: ‘Het liefdevol opmerken en erkennen van je emoties is een belangrijke stap naar wat we zelfcompassie noemen.’

De weg naar zelfcompassie

Lees verder

Niet de enige

Maar soms nemen we niet eens de tijd om te zien dát we ons rot voelen. We razen maar door om de volgende deadline wel te halen of gaan als een malle sporten om straks toch in die strakke jeans te passen. Smeets: ‘Terwijl het juist goed is om te beseffen dat je verdrietig bent vanwege een gemiste deadline of omdat je niet in je geliefde jeans past. Geef jezelf vervolgens steun bij die emotie. Bedenk wat je tegen een vriendin zou zeggen en herhaal dat tegen jezelf.’ Om te voorkomen dat je jezelf heel zielig gaat vinden, is het van belang om jezelf daarnaast voor te houden dat je echt niet de enige bent: iedereen zou balen in deze situatie.

‘Een ander belangrijk element van zelfcompassie is mindfulness,’ zegt Smeets. ‘Daarmee benader je negatieve emoties op een gebalanceerde manier. Je onderdrukt ze niet, maar overdrijft ze evenmin. Besef dat gevoelens komen en gaan: je hebt ze even, maar bént ze niet. Als je de verschillende elementen van zelfcompassie toepast wanneer je weer eens te streng bent voor jezelf, ga je je vanzelf weer beter voelen.’ //

Online training ‘Rust in je hoofd’

Met de online training ‘rust in je hoofd’ leer je op een andere, mildere manier met jezelf om te gaan. Je oefent met zelfcompassie en mindfulness en leert zo voorkomen dat je je laat overspoelen door (negatieve) emoties. Inclusief handige dagboek-app.