Bieber voelde zich net zo aangetrokken tot een lid van de ‘hoogste orde’ – de ­betekenis van het woord primaat – als Michael Jackson indertijd met Bubbles, een levensechte chimpansee. Bubbles zit tegenwoordig in een opvangcentrum in Florida zonder ooit nog bezoek van de familie Jackson te krijgen. Ik vreesde al dat Biebers aapje hetzelfde lot beschoren zou zijn, zeker wanneer hij de leeftijd zou bereiken waarop hij gaat bijten. Apen blijven tenslotte wilde dieren, hetgeen verklaart waarom eigenaars de tanden soms laten verwijderen. Dan ­lopen ze trots rond met een aap met een ingevallen mond die alleen nog maar zacht voedsel kan eten.

Het gedoe met apen als huisdieren en apen op televisie is een doorn in het oog van iedereen die iets van deze dieren weet. Er bestaat een reclamefilmpje waarin een rommelige kantoorruimte vol krijsende apen achter computers suggereert hoe de concurrent werkt; daarna zie je een mooi opgeruimd kantoor met serieuze mensen waarmee je natuurlijk liever in zee gaat. Het is ­denigrerend, niet alleen tegenover de concurrent, maar ook tegenover de apen.

Ik ben betrokken bij ChimpHaven, een centrum met beboste buitenverblijven van enkele hectaren waar we chimpansees uit medische laboratoria opvangen. Honderden chimpansees zitten hier hun pensioen uit. De stroom apen zal alleen maar toenemen nu er in Amerika wetten op komst zijn om ingrijpend onderzoek aan mensapen af te schaffen. Tussen al die ex-laboratoriumapen zitten er echter ook die, net als Bubbles, bij particulieren vandaan komen.

Dat zijn trieste gevallen. Het begint allemaal leuk en aardig met een baby­aapje waarvan je de luiers kunt ver­schonen en dat je op de arm overal mee naartoe neemt. Iedereen is gek op zo’n aap en alle kinderen willen hem vasthouden. De aantrekkingskracht zit ­natuurlijk in de gelijkenis met ons. Maar tegelijkertijd veroorzaakt die ook een neiging om juist afstand te ­nemen. Door apen gek aan te kleden met ­zonnebrillen op en sigaretten in hun mond, of door ze te leren hun middelvinger op te ­steken, maken we hen net amusant genoeg om de gelijkenis te kunnen weglachen. We hebben een ­ongemakkelijk evenwicht gevonden rond hun menselijkheid, een soort haat-liefde-verhouding dus.

Dat is ook te zien in het werk van de beroemde kunstenaar Jeff Koons, die Jackson en Bubbles afbeeldde naar het voorbeeld van klassieke christelijke iconen. De mens en de aap zijn hetzelfde gekleed en vormen een eenheid, die Koons in al zijn bescheidenheid vergeleek met Michelangelo’s Pietà. Het beeld is door een museum ooit naast een Egyptische mummie geplaatst als ‘ironisch’ commentaar.

Dat is het probleem: apen worden zelden serieus genomen. In plaats van hen te zien als spiegel zien we hen liever als lachspiegel. Ook Bieber nam zijn aapje niet serieus. Maar al te snel werd duidelijk dat hij het in Duitsland zou achterlaten. Daar werd Mally begin juni opgenomen in een dierenpark in Hodenhagen. Zou Bieber hem ooit nog gaan bezoeken? Ik heb een akelig vermoeden.[/wpgpremiumcontent]