Waarom heb ik opeens nachtmerries?

De laatste jaren word ik altijd tussen 5.30 – 6.00 uur ’s ochtends wakker. Ik moet dan naar de wc en val dan vrij snel weer in slaap, tot de wekker om 7.00 gaat en ik fris opsta. Sinds een paar weken word ik echter geradbraakt wakker uit een nachtmerrie als de wekker gaat. Er is niet iets gebeurd waardoor ik die nachtmerries heb, ze zijn er gewoon opeens. Is er een manier om het tijdstip van wakker worden een uur te verleggen, zodat ik weer lekker fris wakker wordt?

Ons advies

Nachtmerries komen vrij vaak voor. Tussen de 50 en de 85 procent van alle volwassenen heeft op z’n minst af en toe een nachtmerrie. Bij mannen even vaak als bij vrouwen. Een nachtmerriestoornis komt een stuk minder vaak voor (2 tot 8 procent) en kan goed behandeld worden. Net als jij voelen mensen die nachtmerries hebben zich vaak moe en geradbraakt.

Soms ontstaan nachtmerries na een traumatische ervaring en soms ‘opeens’. Als nachtmerriestoornissen opeens ontstaan is de oorzaak vaak gelegen in het gebruik van medicatie. Mijn eerste vraag aan jou zou dan ook zijn of je enkele weken terug misschien met medicijnen begonnen bent of van dosering verandert bent, in dat geval kan de huisarts of specialist wellicht helpen bij het zoeken naar een alternatief.

Er zijn ook andere uitlokkende factoren van nachtmerries zoals drank of drugs, psychische aandoeningen, spanningsklachten of bepaalde andere slaapstoornissen (waaronder circadiane ritmestoornissen, insomnie en slaapapneu. Soms worden mensen bang om te gaan slapen en bouwen zo slaaptekorten op. Ook dit kan weer nachtmerries uitlokken. En hoe meer moe je je voelt, hoe vatbaarder je bent voor angstgevoelens.

Nachtmerriestoornissen gaan meestal niet vanzelf weer over, dat is helaas een fabeltje. De oorzaak ervan moet worden aangepakt. Wanneer medicatie de oorzaak is, is dat meestal vrij eenvoudig. In andere gevallen worden nachtmerriestoornissen behandeld met psychotherapie, cognitieve gedragstherapie, IRT of EMDR. Soms wordt ook ontspanningstraining en hypnose ingezet of de onderliggende slaapstoornis behandeld. Laat dat doen door iemand die ervaring met de behandeling van nachtmerries heeft en ook in staat is onderliggende factoren op te sporen.

Als een onderliggende slaapstoornis een circadiane ritmestoornis blijkt te zijn, dan kan het inderdaad zinvol zijn om het tijdstip van wakker worden een uurtje proberen te verleggen. Manieren om dat te doen zijn bijvoorbeeld met chronotherapie of lichttherapie. In beide gevallen is het aan te raden om dit onder professionele begeleiding te doen. Let daarbij op dat ook je tijdstip van naar bed gaan een uurtje mee moet schuiven.

Medicatie wordt niet vaak gebruikt tegen nachtmerries. Sommige medicatie kan helpen de hoeveelheid REM-slaap af te laten nemen. Andere medicijnen verminderen de kans om wakker te worden door een droom.

Zelf kan je nog proberen om goed op je leefstijl te letten. Lig je niet te vroeg in bed? Doe je geen dutjes overdag? Leef je regelmatig? Ben je matig met uppers als koffie, thee, alcohol, nicotine etcetera? Beperk je stress en ben je voldoende ontspannen? Ben je echt slaperig als je je bed in stapt?

Nachtmerries die zomaar ontstaan hebben doorgaans geen functie in verwerkingsprocessen. Ze worden simpelweg een vervelende gewoonte van de hersenen en leveren alleen maar angst en vermoeidheid op. Aanpakken dus, dan ben je er hopelijk weer snel van af!

Expert

Stefan Lucius

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Waarom heb ik die angstdromen?

Lees verder
Artikel

Een en al gevoel

Lees verder
Artikel

U slaapt beter dan u denkt

Lees verder
Kort

De invloed van lichtvervuiling op onze slaap

Lees verder
Interview

Muzikant Spinvis ‘Een mens heeft een plan nodig, hij moet iets willen’

Lees verder
Artikel

Slaapgebrek? Licht lunchen!

Lees verder
Advies

Waarom heb ik van die angstige dromen?

Lees verder
Advies

Ik blow dagelijks en slik amfetaminen en slaappillen

Lees verder