De vraag

Waarom heb ik opeens nachtmerries?

De laatste jaren word ik altijd tussen 5.30 – 6.00 uur ’s ochtends wakker. Ik moet dan naar de wc en val dan vrij snel weer in slaap, tot de wekker om 7.00 gaat en ik fris opsta.

Sinds een paar weken word ik echter geradbraakt wakker uit een nachtmerrie als de wekker gaat. En ik heb geen idee wat de oorzaak van de nachtmerrie is dan. Er is niets gebeurd waardoor ik ze heb; ze zijn er gewoon opeens. Is er een manier om het tijdstip van wakker worden een uur te verleggen, zodat ik weer lekker fris wakker wordt? Wat is de oorzaak van die nachtmerries?

Het advies

Nachtmerries komen vrij vaak voor. Tussen de 50 en 85 procent van alle volwassenen heeft op z’n minst af en toe een nachtmerrie – mannen even vaak als vrouwen.

Een nachtmerriestoornis: de (mogelijke) oorzaken

Een nachtmerriestoornis komt een stuk minder vaak voor (2 tot 8 procent) en kan goed behandeld worden. Net als jij voelen mensen die nachtmerries hebben zich vaak moe en geradbraakt.

Soms ontstaan nachtmerries na een traumatische ervaring en soms ‘opeens’. Als nachtmerriestoornissen opeens ontstaan ligt de oorzaak vaak in het gebruik van medicatie. Mijn eerste vraag aan jou zou dan ook zijn of je enkele weken geleden misschien met medicijnen begonnen bent of van dosering bent veranderd. In dat geval kan de huisarts of specialist wellicht helpen bij het zoeken naar een alternatief.

Er zijn ook andere uitlokkende factoren van nachtmerries, zoals:

  • drank of drugs
  • psychische aandoeningen
  • spanningsklachten
  • bepaalde andere slaapstoornissen (zoals circadiane ritmestoornissen, insomnie en slaapapneu)

Soms worden mensen bang om te gaan slapen en bouwen zo slaaptekorten op. Ook dit kan weer nachtmerries uitlokken. En hoe moeër je je voelt, hoe vatbaarder je bent voor angstgevoelens.

De aanpak van een nachtmerriestoornis

Nachtmerriestoornissen gaan meestal niet vanzelf weer over, dat is helaas een fabeltje. De oorzaak ervan moet worden aangepakt. Wanneer medicatie de oorzaak is, is dat meestal vrij eenvoudig. In andere gevallen worden nachtmerriestoornissen behandeld met:

  • psychotherapie;
  • cognitieve gedragstherapie;
  • IRT;
  • of EMDR.

Soms worden ook ontspanningstraining en hypnose ingezet, of wordt de onderliggende slaapstoornis behandeld. Dat laatste moet echt gebeuren door iemand die ervaring met de behandeling van nachtmerries, en die ook in staat is om onderliggende factoren op te sporen.

Een slaapstoornis als oorzaak van nachtmerries

Als een onderliggende slaapstoornis een circadiane ritmestoornis blijkt te zijn, dan kan het inderdaad zinvol zijn om het tijdstip van wakker worden een uurtje proberen te verleggen. Dat kan bijvoorbeeld met chronotherapie of lichttherapie. Ook dit moet je doen onder professionele begeleiding. Let daarbij op dat ook je tijdstip van naar bed gaan een uurtje mee moet schuiven.

Medicatie wordt niet vaak gebruikt tegen nachtmerries. Sommige medicatie kan helpen de hoeveelheid REM-slaap af te laten nemen. Andere medicijnen verminderen de kans om wakker te worden door een droom.

Leefstijl onder de loep

Zelf kan je nog proberen om goed op je leefstijl te letten – en de volgende vragen even langs te lopen:

  • Lig je niet te vroeg in bed?
  • Doe je geen dutjes overdag?
  • Leef je regelmatig?
  • Ben je matig met uppers als koffie, thee, alcohol, nicotine etcetera?
  • Beperk je stress en ben je voldoende ontspannen?
  • Ben je echt slaperig als je je bed in stapt?

Nachtmerries die zomaar ontstaan hebben doorgaans geen functie in verwerkingsprocessen. Ze worden simpelweg een vervelende gewoonte van de hersenen en leveren alleen maar angst en vermoeidheid op. Aanpakken dus, dan ben je er hopelijk weer snel van af!

Lees ook in zeven stappen naar een onbezorgder nachtrust

Meer weten over dit thema? Bekijk Slapen
Deel dit artikel:
17 augustus 2015 | Laatst gewijzigd op 23 oktober 2020

Lees ook deze artikelen

Hoe leer ik me afsluiten voor geluiden?
Advies

Hoe leer ik me afsluiten voor geluiden?

Beste Lex, Ik heb grote moeite me af te sluiten voor geluiden, met name ’s nachts. Ik erger me dan aan mijn snurkende partne...
‘Ik wil laten zien dat je altijd opnieuw kunt beginnen’
Branded content

‘Ik wil laten zien dat je altijd opnieuw kunt beginnen’

Een hersenaandoening kan je leven op z´n kop zetten. Toch hoor je mensen achteraf ook vaak zeggen dat ze een tegenslag als een ge...
Tijdloze wijsheid: wat we kunnen leren van de stoïcijnen
Artikel

Tijdloze wijsheid: wat we kunnen leren van de stoïcijnen

Het is een meer dan tweeduizend jaar oude leer, maar nog altijd een bron van wijsheid. Welke inzichten biedt het stoïcisme ons vo...
Tijdloze wijsheid: wat we kunnen leren van de stoïcijnen
Artikel

Tijdloze wijsheid: wat we kunnen leren van de stoïcijnen

Het is een meer dan tweeduizend jaar oude leer, maar nog altijd een bron van wijsheid. Welke inzichten biedt het stoïcisme ons vo...
Onrustige slapers
Artikel

Onrustige slapers

Ze dwalen ’s nachts door het huis, kijken slapend televisie of wandelen in hun ondergoed de straat op. Sommige slaapwandelaars b...
Nachtmerries door rode wijn
Kort

Nachtmerries door rode wijn

Brein Last van nare dromen? Misschien is het tijd om uw eetpatroon aan te passen. Uit onderzoek blijkt dat producten die gemakkeli...
Waarom ben ik altijd moe? Heb ik een slaapprobleem?
Advies

Waarom ben ik altijd moe? Heb ik een slaapprobleem?

Beste meneer Lijzenga, Al zo lang als dat ik mij kan herinneren ben ik moe. De dokters zeggen dat sommige mensen gewoon veel slaap...
Beter slapen kun je leren
Artikel

Beter slapen kun je leren

Als je de hele nacht ligt te kijken hoelang je al aan het woelen bent, dan is het tijd om te leren hoe slapen ook alweer gaat. Wak...
Dan slaap ik wel niet
Artikel

Dan slaap ik wel niet

Na jarenlang wakker liggen en ontelbare therapieën, cursussen en zelfhulpboeken ontdekt journalist Marianne ter Mors eindelijk de...
Wat kinderdromen je vertellen
Artikel

Wat kinderdromen je vertellen

De meeste dromen zijn juist géén bedrog. De nachtelijke belevenissen van je kind weerspiegelen zijn temperament en de dingen die...
412