Stoppen met tobben

  • 497 woorden
  • leestijd is
  • 3 minuten
Malen in je hoofd, woelen in je bed - piekeren kost veel energie. Toch bestaat er ook zoiets als 'goed piekeren', zegt hoogleraar Ad Kerkhof. En daar kun je wel degelijk problemen mee oplossen.

‘Stop met dat getob.’ Aldus de missie van hoogleraar Ad Kerkhof. Zijn overtuiging: denken leidt tot oplossingen, piekeren tot niets. En met piekeren doelt hij op ‘slecht piekeren’ – het herkauwen van zaken waar niks (meer) aan te doen is. Rumineren, heet dit in de psychologie: het herhaaldelijk langdurig denken over je gedachten en gevoelens.

Online training

Stop met piekeren

  • Inzicht in je eigen denkgewoontes
  • Extra tips voor nachtelijk piekeren
  • Inclusief stappenplan voor het nemen van beslissingen

bekijk de training
Nu maar
€ 67,50

Gelukkig bestaat ‘goed piekeren’ ook: je kortstondig zorgen maken over de toekomst. En dat kan best nuttig zijn, want het zet aan tot actie. Zo kan de angst voor afwijzing leiden tot een goede voorbereiding, bijvoorbeeld op een sollicitatiegesprek. Kerkhof: ‘Piekergedachten ontstaan doordat iemand zich bedreigd voelt door een probleem. Als je door piekeren tot een oplossing komt, is het een vorm van zelfbescherming. Maar doe je dit te vaak, dan wordt zelfbescherming een zelfkwelling.’

Piekeren zou dus kortdurend en oplossingsgericht moeten zijn. Een dagelijks piekerkwartier werkt daarom goed, zegt Kerkhof. ‘Het is beter tobgedachten niet toe te staan, maar ze uit te stellen tot maximaal twee keer een kwartier per dag. In die tijd ga je bewust piekeren. Dat klinkt geforceerd, maar onderzoek toont aan dat het werkt.’ Zo’n piekerkwartier voorkomt dat je de hele dag – of zelfs nacht – zoet bent met malende gedachten. Want dat constante gepieker vreet energie, weet Kerkhof. ‘Wie steeds maar denkt aan alles wat er kan misgaan, voelt zich continu bedreigd. Het lichaam is dan steeds hyperalert om zich te wapenen tegen mogelijk gevaar.’

Gedachten omzetten in actie, dat maakt in essentie een eind aan het getob. Kerkhof: ‘Wie piekert, doet in feite niks. Of, zoals Dr. Phil het ooit zo mooi zei: “Piekeren is net als schommelen. Je gaat wel heen en weer, maar je komt niet van je plaats.”’

 Piekeren wordt een probleem als:

  • Je er wakker van ligt. ‘Nachtelijk piekeren leidt tot een groeiend gevoel van ellende,’ zegt Kerkhof. ‘En zelden tot een oplossing, aangezien we ’s nachts niet helder denken.’
  • Het een slechter gevoel geeft. Goed piekeren geeft het gevoel dat het antwoord dichterbij is gekomen. Bij slecht piekeren zie je juist meer hindernissen, gedachten zijn dan een negatieve herhaling van zetten. Voor je het weet ga je zelfs piekeren over al dat gepieker.
  • Je omgeving geïrriteerd raakt. Wanneer andere mensen zich aan je ‘geklaag’ beginnen te storen, zit er geen voortgang (meer) in het getob. Wees open over negatieve gedachten en durf om hulp te vragen.

Piekervrij slapen

Trek minstens twee uur voor bedtijd een kwartier uit om je piekerprobleem van a tot z door te lopen.
Schrijf gedetailleerd op wat de mogelijke oplossingen zijn.
Zie je geen oplossing, schrijf dan op wie je om hulp kunt vragen – of hoe je met dit probleem kunt leren leven.
Leg je aantekeningen naast je bed.
Ga je ’s nachts toch piekeren, zeg dan tegen jezelf: ik heb hier al goed over nagedacht, de antwoorden staan op papier. Ik kan daar morgen eventueel nog iets aan toevoegen. Maar nu niet.

Ad Kerkhof is psycholoog, hoogleraar klinische psychologie en schrijver van de bestseller Piekeren.

Zo leer je constructief denken

‘Waarom overkomt mij dit?’ ‘Waarom lukt het nooit?’ Dit zijn retorische vragen, je weet het antwoord eigenlijk al. Uit onderzoek blijkt dat ‘hoe’-vragen meer opleveren. Maak van een wanhopig ‘waarom’ een praktisch ‘hoe’ en je bent op weg van destructief piekeren naar een meer constructieve variant.

Schrijf op een blaadje je top-5 van ‘waaroms’
(bijvoorbeeld: Waarom kan ik toch nooit mijn werk op tijd af hebben?)

1

2

3

4

5

Noteer nu de ‘hoe’-tegenhanger
(bijvoorbeeld: Hoe kan ik ervoor zorgen dat ik voortaan mijn werk op tijd af heb?)

1

2

3

4

5

Online training

Met de online training ‘Stop met piekeren’ leer je met bewezen effectieve technieken structureel minder te piekeren. Zo houd je meer energie over en slaap je beter.

Lees door via 100% Digitaal

  • Toegang tot álle online artikelen
  • Altijd het nieuwste magazine
  • Korting op onze trainingen
Al vanaf €4,- per maand!
Al abonnee? Log in
auteur

Resi Lankester

» profiel van Resi Lankester

Dit vind je misschien ook interessant

Kort

Lig je vaak wakker van alles wat je morgen moet doen? ja nee

Was je antwoord ja? Volgens Amerikaanse psychologen is dit de oplossing: maak voor bedtijd een uitge...

Lees verder
Artikel

Kijk mama dat ben jij

Niets geeft zo’n mooi beeld van de ontwikkeling van een kind als zijn tekeningen. Want het ontdekk...

Lees verder
Advies

Mijn man verliest misschien zijn baan

Lees verder
Advies

Ik (16) denk te veel na

Lees verder
Advies

Ik ben introvert, hooggevoelig en een piekeraar

Lees verder
Artikel

5 tips voor emotionele stabiliteit

Lees verder
Advies

Minder piekeren voor het slapen gaan

Lees verder
Artikel

Piekeren is prima

Lees verder