De vraag

Mijn herfstdip wordt ieder jaar erger

In de herfst zie ik het leven meestal niet meer zitten. Ik hou van de zon, en de wetenschap dat het een half jaar duurt voordat de lente weer begint, maakt me moedeloos.

Ik zie de bladeren van de bomen vallen en denk ‘wat zinloos allemaal’. Het lijkt ook alsof ik elk jaar somberder word van de herfst. Vooral ’s ochtends heb ik er last van. Vorig jaar ging ik een paar keer per week hardlopen en dat hielp wel. Maar daar kan ik me nu zelfs niet meer toe zetten. Zo eind november knap ik meestal weer wat op. Dan komt Sinterklaas eraan en de kerst.

Heeft u advies voor hoe ik met deze somberheid om kan gaan? En weet u of dit nu elk jaar erger wordt?

Het advies

Ad Bergsma

psycholoog

Wat je beschrijft is akelig en vervelend voor je, maar niet ongewoon.

Ongeveer veertig procent van de bevolking voelt zich in de donkere en koude maanden onprettig en minder energiek dan in de warmte en het licht van de zomer. Bij een procent of tien is echt sprake van een flinke dip en 450.000 Nederlanders maken een seizoensgebonden depressie door.

Bij mensen die gevoelig zijn voor een seizoensgebonden depressie zie je regelmatig dat zij als tiener al een hekel hadden aan het donkere seizoen. Er is echter geen reden om te denken dat het vanaf nu elk donker seizoen van kwaad tot erger zal gaan.

Ik kan me goed voorstellen dat hardlopen je geest goed doet, maar dat het erg moeilijk is dit op te brengen. De herfstdip is volgens sommige psychologen een trucje van de natuur om je voor te bereiden op voedselschaarste in de winter. Je gaat als het ware in een energiebesparingstand, bent slaperig en hebt minder controle over hoeveel je eet. Dat je je daarbij slecht gaat voelen, neemt de evolutie graag voor lief als dat je kans op overleving vergroot.

Je staat echter niet machteloos tegenover de eigen natuur. Je kan er volgend jaar bijvoorbeeld voor zorgen dat hardlopen al een gewoonte is voordat de somberheid toeslaat. Hardlopen volhouden, kost minder moeite dan ermee beginnen als het slecht met je gaat. En nu je niet kan hardlopen, kan je misschien wel op het lichtste moment van de dag naar buiten gaan voor een stevige wandeling. Dicht bij het raam zitten als je binnen bent, helpt vaak ook een beetje.

Extra lichamelijke activiteit als je net wakker bent geworden doet vaak ook goed. Voor mensen met seizoensgebonden stemmingsklachten is het opstarten van de dag vaak lastig. Verzin iets waarmee je jezelf even een extra zetje geeft. Laatst hoorde ik iemand zeggen dat ze in de herfst elke ochtend bij het afgaan van de wekker het idee had dat ze de wereld haatte. Ze kocht vervolgens een wekker die steeds meer licht gaat geven. Dit zorgde bij haar voor een meer geleidelijke overgang naar het wakker worden en nam haar chagrijn bijna helemaal weg.

Wat ik hiermee wil zeggen is dat je kan proberen te zoeken naar je eigen gebruiksaanwijzing in de donkere periode. Misschien helpt het ook langs te gaan bij een natuurclub. Vallende blaadjes zijn niet zinloos, want onder de grond is de voorbereiding op de lente alweer in volle gang.

Een laatste advies zou zijn je stemming te bespreken met je huisarts. Ongeveer driekwart van de mensen met een seizoensgebonden depressie knapt op van blootstelling aan fel licht (lichttherapie). Dit is niet alleen effectief, maar ook ongevaarlijk. En dit geldt niet alleen voor mensen met een echte depressie, maar ook degenen die kampen met een flinke dip.

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Ik ben vies van ongewassen handen

Lees verder
Advies

Ik ben vies van ongewassen handen

Lees verder
Branded content

Carrière in quarantaine? Ontwikkel jezelf met een thuisstud...

Drie maanden aan huis gekluisterd zijn doet veel met een mens. Zo houd je opeens tijd over. Bijvoorb...
Lees verder
Branded content

Carrière in quarantaine? Ontwikkel jezelf met een thuisstud...

Drie maanden aan huis gekluisterd zijn doet veel met een mens. Zo houd je opeens tijd over. Bijvoorb...
Lees verder
Training

Leer loslaten

Leer de controle los te laten en te leven volgens je waarden.
Lees verder
Training

Leer loslaten

Leer de controle los te laten en te leven volgens je waarden.
Lees verder
Advies

Groepstherapie na chemokuur

Lees verder
Advies

Kan ik sporten met een trage schildklier?

Lees verder
Artikel

Zo herken je een sportverslaving

Sporten is gezond. Voor ons gevoel zó gezond dat we het vaak niet zien als iemand erin doorslaat en...
Lees verder
Artikel

Zo overleef je een paniekaanval: 4 praktische tips

Hoe stop je een paniekaanval? Niet met je je hoofd, maar met je lijf. Er zijn vier snelle methoden o...
Lees verder
Artikel

Licht in donkere dagen

Eind december moeten we de kortste dag van het jaar weer overbruggen. Vrolijk word je er niet van. W...
Lees verder
Artikel

Een workshop Familieopstellingen: ‘Je kunt heel sterke emo...

Elke maand doet Psychologie Magazine een training op het gebied van persoonlijke ontwikkeling. Helee...
Lees verder
3217