De vraag

Mijn herfstdip wordt steeds erger

In de herfst heb ik een herfstdip en zie ik het leven meestal niet meer zitten. Ik hou van de zon, en de wetenschap dat het een half jaar duurt voordat de lente weer begint, maakt me moedeloos. Ik zie de bladeren van de bomen vallen en denk ‘wat zinloos allemaal’. Zo eind november knap ik meestal weer wat op. Dan komt Sinterklaas eraan en de kerst.

Het lijkt ook alsof ik elk jaar meer last heb van die herfstdip, of seizoensgebonden depressie. Vooral ’s ochtends heb ik er last van. Vorig jaar ging ik een paar keer per week hardlopen en dat hielp wel. Maar daar kan ik me nu zelfs niet meer toe zetten.

Hoe kan ik zo’n herfstdip / seizoensgebonden depressie het best te lijf gaan? En wordt het inderdaad elk jaar erger?

Het advies

Ad Bergsma

psycholoog

Wat je beschrijft is akelig en vervelend voor je, maar niet ongewoon. Ongeveer veertig procent van de bevolking voelt zich in de donkere en koude maanden onprettig en minder energiek dan in de warmte en het licht van de zomer. Bij een procent of tien is echt sprake van een flinke herfstdip en 450.000 Nederlanders maken een seizoensgebonden depressie door. Bij mensen die gevoelig zijn voor een seizoensgebonden depressie zie je regelmatig dat zij als tiener al een hekel hadden aan het donkere seizoen. Maar er is geen reden om te denken dat het vanaf nu elk donker seizoen van kwaad tot erger zal gaan.

Herfstdip als trucje van de natuur

De herfstdip is volgens sommige psychologen een trucje van de natuur om je voor te bereiden op voedselschaarste in de winter. Je gaat als het ware in een energiebesparingstand, bent slaperig en hebt minder controle over hoeveel je eet. Dat je je daarbij slecht gaat voelen, neemt de evolutie graag voor lief als dat je kans op overleving vergroot.

Je eigen gebruiksaanwijzing tegen die herfstdip

Je staat echter niet machteloos tegenover de eigen natuur. Ik kan me goed voorstellen dat hardlopen je geest goed doet, maar dat het erg moeilijk is dit op te brengen. Je kan er volgend jaar bijvoorbeeld voor zorgen dat hardlopen al een gewoonte is voordat de somberheid toeslaat. Hardlopen volhouden, kost minder moeite dan ermee beginnen als het slecht met je gaat. Als je niet kan hardlopen, kan je misschien wel op het lichtste moment van de dag naar buiten gaan voor een stevige wandeling. Dicht bij het raam zitten als je binnen bent, helpt vaak ook een beetje.

Extra lichamelijke activiteit als je net wakker bent geworden doet vaak ook goed. Voor mensen met seizoensgebonden stemmingsklachten is het opstarten van de dag vaak lastig. Verzin iets waarmee je jezelf ’s ochtends even een extra zetje geeft. Laatst hoorde ik iemand zeggen dat ze in de herfst elke ochtend bij het afgaan van de wekker het idee had dat ze de wereld haatte. Ze kocht vervolgens een wekker die steeds meer licht gaat geven. Dit zorgde bij haar voor een meer geleidelijke overgang naar het wakker worden en nam haar chagrijn bijna helemaal weg.

Wat ik hiermee wil zeggen is dat je kan proberen te zoeken naar je eigen gebruiksaanwijzing in de donkere periode. Misschien helpt het ook langs te gaan bij een natuurclub. Vallende blaadjes zijn niet zinloos, want onder de grond is de voorbereiding op de lente alweer in volle gang.

Lichttherapie bij een herfstdip

Een laatste advies zou zijn je stemming te bespreken met je huisarts. Ongeveer driekwart van de mensen met een seizoensgebonden depressie knapt op van blootstelling aan fel licht (lichttherapie). Dit is niet alleen effectief, maar ook ongevaarlijk. En dit geldt niet alleen voor mensen met een echte depressie, maar ook degenen die kampen met een flinke herfstdip.

Lees ook deze tips tegen de sluimerende winterdip, en waarom je júist ook in de donkere dagen naar buiten moet gaan

Meer weten over dit thema? Bekijk Depressie
Deel dit artikel:
22 november 2012 | Laatst gewijzigd op 21 oktober 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Genezen van een dwangneurose: ‘Ik sopte zelfs de stofzuige...

Eindeloos schoonmaken en handen wassen: een dwangneurose kan je leven verzieken. Maar wat Len van Me...
Lees verder
Artikel

Genezen van een dwangneurose: ‘Ik sopte zelfs de stofzuige...

Eindeloos schoonmaken en handen wassen: een dwangneurose kan je leven verzieken. Maar wat Len van Me...
Lees verder
Branded content

Zo ontspan je nog beter in de trein

Terwijl we voor ons gevoel maar een beetje zitten te lummelen in de trein, gebeuren er allerlei nutt...
Lees verder
Branded content

Zo ontspan je nog beter in de trein

Terwijl we voor ons gevoel maar een beetje zitten te lummelen in de trein, gebeuren er allerlei nutt...
Lees verder
Artikel

Erik Scherder over zijn angst: ‘Voor de buitenwereld lijkt...

Erik Scherder (69), hoogleraar klinische neuropsychologie, had zijn angsten liever aangepakt.
Lees verder
Artikel

Erik Scherder over zijn angst: ‘Voor de buitenwereld lijkt...

Erik Scherder (69), hoogleraar klinische neuropsychologie, had zijn angsten liever aangepakt.
Lees verder
Artikel

Helende hobby’s

Natuurlijk kun je naar een therapeut met je angst, stress of trauma. Maar deze mensen vonden een and...
Lees verder
Advies

Autistische zoon (18) is depressief

Mijn zoon van 18 heeft PDD-NOS, een stoornis in het autistisch spectrum (ASS). Hij is nog niet offic...
Lees verder
Advies

Ik voel me minderwaardig

Hallo Harm, Ik kamp al de helft van mijn leven (ik ben 37 jaar) met problemen: eetproblemen, minderw...
Lees verder
Advies

Hoe krijg ik mijn partner zover dat hij zijn burn-out erkent...

Mijn partner is overspannen: hij heeft volgens mij een burn-out, al wil hij daar zelf niet aan. We p...
Lees verder
Column

Stammenoorlog met een bal

Je hoort wel eens dat mannen moeite hebben hun emoties te tonen. Dit moet gebaseerd zijn op observat...
Lees verder
Kort

Zo zorgt EMDR voor traumaverwerking

EMDR (eye movement desensitization and reprocessing) is bewezen effectief bij traumaverwerking.
Lees verder
3217