Zelfbeheersing gevraagd

Iedereen kent uit eigen ervaring dat wankele evenwicht tussen toegeven of weerstand bieden aan een verleiding, of het nou om een lekkere taartpunt gaat, om roken, onveilig vrijen, te veel alcohol of overmatig druggebruik. Toegeven aan de verleiding kan vervelende gevolgen met zich meebrengen. Maar niet iedereen heeft de wilskracht om zich ertegen te verzetten. Een nieuwe methode om jezelf te leren beheersen: denk aan 'koude' eigenschappen.

Het lijkt wel alsof mensen bij het uitvoeren van hun goede voornemens blootstaan aan twee tegengestelde krachten: de ene kracht probeert hen ertoe over te halen om een behoefte te bevredigen, de andere kracht probeert hen daarvan te weerhouden. In overeenstemming met deze gedachtegang beweren de Amerikaanse psychologen Metcalfe en Mischel van de Colombia University dat de menselijke geest geregeerd wordt door twee psychologische systemen, een ‘heet’ en een ‘koud’ systeem. Het ‘hete’ systeem wordt snel en automatisch geactiveerd in de aanwezigheid van een aantrekkelijke stimulus en werkt voornamelijk via gevoelsprikkels: ik zie een punt chocoladetaart die het gevoel ‘jummie!’ opwekt, en de eerste impuls is om de punt te grijpen en naar binnen te werken. In psychologische termen gaat het om een zogenaamde stimulus-responsketen: we reageren automatisch met een bepaalde respons, omdat we hebben geleerd dat de stimulus loont, dat wil zeggen lekker of bevredigend is. Het koude systeem daarentegen is veel langzamer en meer gebaseerd op bewuste afweging. Het zorgt ervoor dat we kunnen plannen, logisch kunnen nadenken en ook voorbij kunnen gaan aan de impulsen van het hete systeem: ‘Chocolade taart is niet goed voor de lijn en bovendien is het straks lunchtijd.’

Het koude

Log in om verder te lezen.
auteur

Pieternel Dijkstra

Ben je ook een beetje verlegen, onzeker of makkelijk van streek? Zie je op tegen praatjes met onbekenden, en drukke feesten?

» profiel van Pieternel Dijkstra

Dit vind je misschien ook interessant

Interview

Robert Sternberg over intelligente mensen

'Rather stupid' was hij volgens de IQ-test op zijn tiende jaar. Nu is hij hoogleraar psychologie, in...
Lees verder
Interview

Robert Sternberg over intelligente mensen

'Rather stupid' was hij volgens de IQ-test op zijn tiende jaar. Nu is hij hoogleraar psychologie, in...
Lees verder
Branded content

Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Een lekker stukje chocolade, een compliment van een lieve collega - juist die kleine geluksmomenten ...
Lees verder
Branded content

Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Een lekker stukje chocolade, een compliment van een lieve collega - juist die kleine geluksmomenten ...
Lees verder
Advies

Ik krijg geen orgasme meer

Het lukt me al een tijdje niet meer om een orgasme te krijgen.
Lees verder
Advies

Ik krijg geen orgasme meer

Het lukt me al een tijdje niet meer om een orgasme te krijgen.
Lees verder
Artikel

Manipulatie van het brein

De combinatie van chips en zenuwweefsel kan tegenwoordig uitkomst bieden bij ernstige kwalen als doo...
Lees verder
Advies

Hoe voorkom ik overeten op ‘zielige’ momenten?

Iedereen kent uit eigen ervaring dat wankele evenwicht tussen toegeven of weerstand bieden aan een v...
Lees verder
Advies

Hoe voorkom ik overeten uit verveling?

Iedereen kent uit eigen ervaring dat wankele evenwicht tussen toegeven of weerstand bieden aan een v...
Lees verder
Artikel

Elke eetstoornis gaat over dun zijn

Het is schrokken of hongeren. En genieten is er zéker niet bij als je een eetstoornis hebt. Vier me...
Lees verder
Interview

Manon Uphoff over het misbruik dat haar leven heeft beïnvlo...

Al laat ze haar boek liever voor zich spreken, heel soms wil schrijver Manon Uphoff nog geïnterview...
Lees verder
Verhaal

Op weg naar herstel, genezen van een eetstoornis

Ze worstelen al jarenlang met een eetstoornis, de vrouwen die op een idyllische plek in de Algarve m...
Lees verder