‘Ik kom altijd te laat’

Dominga Blazer (56): ‘Sinds mijn geboorte kom ik al te laat. Ik heet Dominga, maar ik ben geboren op een maandag – één dag nadat ik was uitgerekend. Meestal ben ik tien minuten te laat, maar het kan ook oplopen tot een halfuur of een uur. Hoe kan ik wat punctueler worden?’n Tekst: Marloes Zevenhuizen n Beeld: Henriëtte Lohman

‘Afspraken met vrienden, werk of vroeger school: ik kom vaak en overal te laat. Sommige mensen zeggen dat ik gewoon eerder van huis moet gaan, maar zo simpel ligt het niet. Vaak ben ik te laat doordat ik een te optimistische planning maak. Of er komt iets tussen: dan kan ik mijn sleutels niet vinden, of papieren die ik wil meenemen. In New York heb ik een keer het vliegtuig gemist, omdat ik mijn ticket in het appartement had laten liggen.

Als ik voor elf uur een afspraak maak, zeg ik liever “een uur of elf”, om mezelf alvast een beetje in te dekken. Gelukkig kan ik nu in mijn baan als maatschappelijk werker zelf mijn tijd inplannen. Op banen waarin punctualiteit belangrijk is, zal ik dan ook niet snel solliciteren.

In andere culturen speelt tijd een minder belangrijke rol. Misschien heb ik wel een beetje een mediterrane inslag. Tijd is ook maar een afspraak.

Mensen die altijd op tijd zijn, noemen laat­komers soms arrogant. “Je verspilt mijn tijd omdat jij niet vijftien minuten eerder wilt vertrekken,” zeggen ze dan. Maar ik ervaar mijn laatkomen als een groot probleem en raak erdoor gestrest. Ik probeer mijn gevoel voor tijd te ontwikkelen door bijvoorbeeld mijn horloge af te doen. Toch lukt het me niet om op tijd te komen.’

Dit zegt de deskundige

Te laat komen kan een vorm van rebellie zijn, zegt Marijke van Lierop, arbeids- en organisatiepsycholoog bij Schouten en Nelissen.

Waar komt het probleem vandaan?

Er is niet één oorzaak aan te wijzen. Een deel van het probleem is karaktergebonden. Sommige mensen zijn planmatig en geordend, terwijl anderen wat chaotischer en impulsiever zijn. De laatste groep herinnert zich pas dat ze een afspraak hebben op het moment dat ze er al zouden moeten zijn. Ook cultuur speelt een rol: in het Westen is het belangrijker om stipt te zijn dan in meer zuidelijk gelegen landen.

Verder levert gedrag – hoe negatief ook – mensen altijd iets op, anders zouden ze het niet vertonen. Dus ook aan te laat komen zitten voordelen. Voor sommige mensen kan het een vorm van rebellie zijn; ze willen niet voldoen aan de normen die de maatschappij hun oplegt. Anderen stellen het moment van vertrek uit omdat ze bang zijn, bijvoorbeeld om naar de dokter of hun werk te gaan. Weer anderen zijn altijd bezig en willen hun tijd optimaal benutten. Door net voor vertrek nog iets te doen, komen ze te laat. Dominga moet zichzelf afvragen in welke situaties ze niet op tijd komt, en wat haar dat oplevert.

Wat is eraan te doen

– Stel prioriteiten. Maak onderscheid tussen dingen die belangrijk zijn en dingen die minder belangrijk zijn, maar wel urgent. Een telefoontje op het moment dat u op het punt staat te vertrekken is urgent, maar misschien niet belangrijker dan de afspraak die u heeft.

– Ontwikkel uw tijdsgevoel. Meet bijvoorbeeld hoeveel tijd het kost om uw jas te pakken en in uw auto te stappen. U kunt uzelf ook trainen in het inschatten van tijd. Kijk op uw horloge en probeer pas na tien minuten weer te kijken.

– Plan uw agenda slechts voor 60 procent vol, zeker als u graag impulsieve dingen doet. Zo houdt u daar ruimte voor!

– Maak een realistische tijdsplanning. Gebruikt u bijvoorbeeld de routeplanner? Reken dan de dubbele reistijd. Een routeplanner houdt geen rekening met files, pauzes om te tanken of omleidingen

– Maak een beloningsschema. Stel uzelf een haalbaar doel, bijvoorbeeld dat u acht van de tien keer dat u afspreekt met vrienden op tijd bent. Als u uw doel bereikt, beloont u uzelf bijvoorbeeld met een mooi boek. Haalt u uw doel niet, bedenk dan een gepaste straf zoals het opruimen van uw zolder.

– Communiceer helder. Vertel degene met wie u hebt afgesproken dat het later kan worden. In plaats van te zeggen dat u ‘rond een uur of elf’ komt, kunt u beter afspreken dat u er tussen elf en twaalf zult zijn.

Tips voor de omgeving

‘ kunt helpen door de laatkomer een signaal te geven wanneer hij moet vertrekken. Komt iemand uit uw omgeving regelmatig te laat? Geef diegene dan een compliment als hij op tijd is; boos worden heeft vaak geen zin. U kunt in situaties waarin het belangrijk is stipt te zijn, ook een halfuur eerder afspreken, zodat diegene zeker op tijd is.’

Meer weten

– De tijd van uw leven, Ron Witjas, Uitgeverij Thema, €18,75

– www.schoutenennelissen.nl, www.schoutenennelissen.be[/wpgpremiumcontent]

auteur

Marloes Zevenhuizen

Mensen inwijden in de wondere wereld van de psychologie – niets vind ik leuker dan dat. En waar kan dat beter dan bij Psychologie Magazine?

» profiel van Marloes Zevenhuizen

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Terug na een burn-out: hoe langer je wacht, hoe enger het wo...

Hoe pak je je werk op als je een tijd thuis bent geweest? Hoe weet je wat je aankunt, en hoe vergroo...
Lees verder
Artikel

Terug na een burn-out: hoe langer je wacht, hoe enger het wo...

Hoe pak je je werk op als je een tijd thuis bent geweest? Hoe weet je wat je aankunt, en hoe vergroo...
Lees verder
Branded content

Houd je brein gezond: start met studeren

Waar moet je rekening mee houden als je een opleiding gaat volgen? Drie vragen en antwoorden voor de...
Lees verder
Branded content

Houd je brein gezond: start met studeren

Waar moet je rekening mee houden als je een opleiding gaat volgen? Drie vragen en antwoorden voor de...
Lees verder
Advies

Hoe krijg ik mijn peuter aan het eten?

De laatste weken wil mijn dochtertje van bijna 2 bijna niks meer eten en maakt ze overal een strijd ...
Lees verder
Advies

Hoe krijg ik mijn peuter aan het eten?

De laatste weken wil mijn dochtertje van bijna 2 bijna niks meer eten en maakt ze overal een strijd ...
Lees verder
Artikel

Moe? Kom van de bank af!

Na een lange werkdag ben je al snel geneigd op de bank te ploffen met de afstandsbediening en een gl...
Lees verder
Verhaal

Hoop voor neuroten

Nerveus, bang om fouten te maken, snel gestrest: het valt niet mee om ‘een neuroot’ te zijn. Maa...
Lees verder
Test

Kun je goed plannen?

Voor sommige mensen is het heel makkelijk om doelgericht en efficiënt te werken. Anderen hebben vee...
Lees verder
Artikel

Versimpel je leven

Het klinkt heerlijk: minder bezittingen, minder afspraken, minder stress. Maar het betekent ook: die...
Lees verder
Kort

Nare ervaringen nog onplezieriger als je weet hoelang ze zul...

Een saaie presentatie of moeilijk gesprek zou draaglijker zijn als we vooraf precies wisten hoelang ...
Lees verder
Artikel

Zelfhulp: redding of onzin?

De bestsellerlijsten worden gedomineerd door zelfhulpboeken. Al jaren. Maar hebben die ons gelukkige...
Lees verder