‘Ja hoor,’ hoor je jezelf zeggen. ‘Prima als jullie op Kerstavond bij mij komen. Ik maak wel wat.’ En in gedachten zie je jezelf alweer, net als alle voorgaande jaren, koortsachtig door de stad fietsen op zoek naar de zeldzame ingrediënten voor het ingewikkelde diner dat je vervolgens zenuwachtig bij elkaar kookt. Je hebt er dit jaar gewoon geen zin meer in; liever een pizza voor de tv. Maar ja, je wilt nu eenmaal een gastvrij en gezellig persoon zijn.

Training

Goed zoals je bent

  • Leer jezelf accepteren
  • Omarm je imperfecties
  • Met boek van Brené Brown
bekijk de training
Nu maar
€ 95,-

Waarom is het zo lastig om trouw te blijven aan je eigen behoeften als anderen een beroep op je doen? ‘We hebben als mens een soort voorgeprogrammeerd verlangen om erbij te horen,’ verklaart psycholoog en coach Marjon Bohré. ‘Dat kan ertoe leiden dat we er alles aan doen om niemand teleur te stellen.’
Maar ‘alles’ doen om geaccepteerd te worden, kan op de lange termijn nogal veel energie kosten. Je schuift er immers keer op keer je eigen behoeften – aan rust of aan activiteiten die je opladen – voor opzij. Bohré: ‘Uiteindelijk raak je daar zo aan gewend dat we je niet eens meer weet wat je eigen behoeften ook alweer waren.’
December lijkt nog ver, maar afspraken voor feestjes en etentjes worden vaak ruim vooruit gepland. Wil je volgende maand niet ‘geleefd worden’, dan is het zaak om nu al voor jezelf te bedenken welke behoeften je hebt. Dat kun je doen met de oefening hiernaast. Formuleer eerst je persoonlijke waarden en koppel daar activiteiten aan. Stel dat ‘zorgzaamheid’ voor jou een belangrijke waarde is. Dan voelt het wellicht beter de kerstbrunch op kantoor over te slaan zodat je kunt meehelpen bij de feestlunch in het tehuis van je bejaarde tante. En vind je dierenwelzijn en milieu belangrijk, dan is het misschien eindelijk tijd voor een vegetarische kerst.

Zelfafwijzing

Opkomen voor je eigen behoeften vraagt wel wat lef. Want het is niet makkelijk om tegen je collega’s te zeggen: ‘Sorry, maar ik ben er vanmiddag niet bij.’ Je zult de neiging krijgen om jezelf in te dekken: ‘Ik ben wel ongezellig, maar…’ en daarmee wijs je feitelijk je eigen behoeften toch nog af. Waarom doen we dat? ‘We wijzen liever onszelf maar vast af voordat een ander het doet,’ zegt Marjon Bohré. ‘Het werkt als een soort beschermlaag om een eventuele afwijzing van de groep minder hard te laten aankomen. Zonde, want je behoefte mag er natuurlijk gewoon zijn.’

En dan wacht er nóg een uitdaging: omgaan met mogelijke weerstand in je omgeving. Want de kans bestaat dat je wens – zoals Kerstavond voor jezelf – voor de ander lastig is. Bohré: ‘Houd in zo’n geval voor ogen wie je bent en wat voor jou belangrijk is. Realiseer je dat wanneer je je steeds aanpast, je jezelf tekortdoet. Ook kan dat aanpassen nooit leiden tot échte acceptatie van wie je bent door je omgeving. Die acceptatie gaat vaak sneller dan je denkt. Mensen denken al snel over een ander: zo is hij nu eenmaal.’

Dit is waarom gezond perfectionisme niet bestaat

Gezond perfectionisme bestaat niet, zegt psycholoog Marjon Bohré. Zo weet je of je perfectionistisc...

Lees verder

Goed zoals je bent

Vind je het lastig om voor je eigen behoeften op te komen? Met de online training Goed zoals je bent leer je aan de hand van bewezen effectieve technieken om jezelf te accepteren, grenzen te stellen en goed voor jezelf te zorgen. De training is ontwikkeld in samenwerking met psycholoog Marjon Bohré. Bekijk hier de online training Goed zoals je bent.

Oefening: Staan voor je eigen waarden

Ken je persoonlijke waarden
Kies drie waarden uit onderstaand lijstje waarvan jij voelt dat ze echt bij je passen. Of bedenk zelf waarden die niet in het lijstje staan.
Verbinding, loyaliteit, vrijheid, vriendschap, ontspanning, diepgang, saamhorigheid, spontaniteit, gezondheid, creativiteit, bescheidenheid, zorgzaamheid, zelfstandigheid, sociaal zijn.

Bepaal nu welk gedrag past bij je waarden.
Bijvoorbeeld bij ‘verbinding’: goede gesprekken voeren met mensen, echt contact maken, mensen om je heen verzamelen om wie je echt geeft.

Stel je nu een van de feesten voor zoals het bij je waarden past. Wat zou je willen veranderen ten opzichte van hoe het normaal gesproken verloopt?
Bijvoorbeeld: ik wil niet meer alle familieleden tegelijk uitnodigen, want daardoor kan ik met niemand echt een gesprek voeren. Ik wil niet de hele tijd in de keuken staan, maar zelf ook plezier hebben van het feestje.

Welke (kleine) stap zou je kunnen gaan zetten om daar alvast iets van in de praktijk te brengen?
Bijvoorbeeld: ik stel voor om met een deel van de familie een kerstontbijt te doen en een dag later een kerstbrunch met een ander deel. Ik vraag ze om zelf eten en drinken mee te nemen.