Politieke lichaamstaal

  • 466 woorden
  • leestijd is
  • 3 minuten
Kijkend naar de voorrondes tussen de 'zeven dwergen' van de Republikeinse partij krijg ik weer volop zin in de Amerikaanse verkiezingen. Niet dat ik politieke opinies zo belangrijk vind, zeker niet die van zeven presidentskandidaten van dezelfde partij die allemaal willen laten zien hoe vriendelijk ze zijn voor het grootkapitaal. Het gaat me meer om de lichaamstaal, het hanengedrag, de poging om vriendelijk over te komen maar tegelijkertijd ook doortastend.
Primatoloog Frans de WaalPrimatoloog Frans de Waal

Ik mis Hillary Clinton, de Democrate die vorige keer het patroon verstoorde. Mannen slaan graag met de vuist op tafel, werpen een spottende blik op de ander of rechten de schouders, maar het haalt allemaal niks uit als ze tegenover een vrouw staan. Clinton maakte het hun moeilijk om krachtdadig over te komen zonder eruit te zien als misogyne bruten.

Maar deze keer, met uitsluitend mannen, is alles weer klaar en duidelijk. Het gaat weer gewoon om testosteron. Kandidaat Newt Gingrich kreeg een enorme opsteker in South Carolina nadat hij fors tegen een journalist was uitgevaren. De journalist stelde weliswaar een vraag over een vorig huwelijk van Gingrich, maar het ging vooral om de agressiviteit waarmee Gingrich de onpopulaire media aanpakte: ‘Ik vind het weerzinwekkend dat een presidentieel debat met zo’n vraag kan worden geopend!’ Wat een perfecte manier om van een pijnlijk onderwerp af te komen voor een man die tweemaal zijn zieke vrouw voor een jongere heeft laten vallen. Iedereen vond het prachtig, en Gingrich kreeg een staande ovatie.

Deze beloning voor vastberadenheid deed me denken aan de dierverzorger die elke dag slechts met de grootste angst een bavianenverblijf in durfde omdat de apen absoluut geen respect voor hem toonden. Ze trokken geregeld aan zijn hemd of haren. Totdat dezelfde man een keer het alfamannetje moest vangen voor de dierenarts. Met veel moeite en assistentie was hij in staat de aap in een net te krijgen. Met grote leren handschoenen en de inzet van een spuitje reed hij hem in een kruiwagen naar de ziekenboeg. Hiermee waren zijn problemen voorgoed opgelost. Iemand die hun leider zo had durven aanpakken werd door de apen als ongenaakbaar gezien.

Bij chimpansees zou dit niet zo goed werken, want chimps zijn niet zo snel met hun oordelen. Chimpanseemannen moeten zich voortdurend bewijzen en dat beseffen ze maar al te goed. Dus als een mannelijke chimp gewond of ziek is, zal hij zich van de rest afzonderen om weer op krachten te komen, maar op bepaalde momenten opduiken om een spectaculaire vertoning van kracht en energie te geven. Als dat voorbij is, trekt hij zich weer snel terug. Zo blijft de illusie bestaan dat de baas er nog wat van kan, een beetje zoals het Kremlin vroeger halfdode leiders naar het podium loodste zodat iedereen kon zien hoe goed ze nog ter been waren. Alle politiek, ook de menselijke, draait rond lichaamstaal.

Let bij de Amerikaanse verkiezingen dus maar niet op wat de kandidaten uitkramen. Iedereen die in 1960 het radiodebat tussen Nixon en Kennedy had gehoord, verklaarde Nixon tot winnaar. Gelukkig voor Kennedy was dit het allereerste debat dat ook op televisie werd uitgezonden. Kennedy’s lichaamstaal was overtuigender. Hij won.

Frans de Waal, hoogleraar Psychologie en columnist Psychologie Magazine, emory.edu

© maart 2012, Psychologie Magazine

REAGEER

Lees door via 100% Digitaal

  • Toegang tot álle online artikelen
  • Altijd het nieuwste magazine
  • Korting op onze trainingen
Al vanaf €4,- per maand!
Al abonnee? Log in
auteur

Frans de Waal

Frans de Waal is bioloog en een van 's werelds bekendste deskundigen op het gebied van apengedrag.

» profiel van Frans de Waal

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Een puber van 2

Totaal onverwacht smijt peuter Jip in een heftige woede-explosie alle blokken door de kamer. Toch ha...

Lees verder
Video

Filemon Wesselink over zijn autisme ‘Eigenlijk is autisme iets heel gewoons’

Televisiepresentator Filemon Wesselink (39) woont samen met zijn vriendin en drie kinderen. Hij heef...

Lees verder
Kort

Beter communiceren

Lees verder
Artikel

Genieten van je oude dag

Lees verder
Column

Column: Tweedeling

Lees verder
Artikel

Gespiegeld

Lees verder
Verhaal

Waarom we graag geloven in een simpele oplossing

Lees verder
Artikel

Cursus lichaamstaal 2: Aankijken en blikrichting

Lees verder