Het begin van een scheiding verloopt eigenlijk altijd chaotisch. De emoties lopen hoog op, zeker als een van beiden is vreemdgegaan. Twijfelen, vastklampen, ruziemaken, goedmaken, haten, terugkrabbelen, uithuilen… Dat alles hoort erbij, meent psycholoog Jean-Pierre van de Ven. Hij schreef boeken over scheiden, goed co-ouderschap en gezond ruziemaken. ‘Al die emoties doormaken en uiten helpt enorm bij de verwerking,’ zegt Van de Ven.

beeld:

Netjes blijft het vaak niet. Van de Ven: ‘In deze beginfase negeer je lekker alle bewijzen dat je ex best een redelijk mens is. Je klaagt tegen vrienden en familie en bewerkt ze subtiel zodat ze een kant moeten kiezen. Je belt de ander niet als de hond moet inslapen, maar deelt dat nonchalant twee weken later een keer mee, zodat je de ander nog eens extra kunt kwetsen.’
Géén ruzie proberen te maken, werkt volgens hem niet. ‘Je moet loskomen van elkaar. De omgangsvormen moeten opnieuw worden bepaald en dat gaat niet zonder grensoverschrijdend gedrag.’ Pas wanneer het stof is neergedaald kunnen exen volgens Van de Ven enigszins vriendschappelijk met elkaar omgaan. Dat gebeurt volgens onderzoeken gemiddeld 22 maanden na de fysieke scheiding.

Familieleden en therapeuten die zeggen

dat je je al die tijd moet beheersen, mag iedereen negeren, zegt hij. ‘Verstandig zijn zit er niet in. Word boos, maar houd je aan de wet en houd de kinderen erbuiten.’

Kinderen uit de vuurlinie

Want hoe je omgaat met je ex heeft zijn weerslag op de kinderen. ‘Maak het mogelijk dat je kind van beide ouders kan blijven houden,’ zegt orthopedagoog en rouwtherapeut Leoniek van der Maarel. ‘Al het negatieve dat je zegt over de situatie of over je ex, doet daar afbreuk aan.’ Ze schreef met Tineke Rodenburg het boek Vechten voor je scheiding, schipbreuk geslaagd. In de praktijk blijkt het lastig om een ex als liefdevolle ouder te zien. Volgens Van der Maarel komt dat mede doordat ouders zich tegenover hun kinderen schuldig voelen over het mislukken van hun relatie en dat schuldgevoel leggen ze deels bij hun ex. ‘Hun kinderen moeten dan ‘‘de waarheid’’ over de ex-partner weten. Behoorlijk subjectief natuurlijk. En hiermee maken ze het – ongewild – alleen maar moeilijker voor het kind.’

Het venijn zit hem niet alleen in het openlijk betrekken van de kinderen bij onenigheden. De kleinste frons, zucht of gekwetste blik wanneer je kind vertelt dat het weekend bij papa zo ontzettend leuk was: voor dit soort gedragingen zijn kinderen ontzettend gevoelig. Probeer de situatie te bekijken vanuit het kind: hoe wil je dat hij over twintig jaar terugkijkt op zijn jeugd? Praat neutraal over de ander. ‘Je zou iets kunnen zeggen als: “Wat fijn dat je papa weer ziet dit weekend, je hebt hem al zo lang niet gezien,”’ adviseert Van der Maarel.

Verliefd én verdrietig

Soms líjkt het alsof een ex moeiteloos doorgaat met zijn of haar leven. Zeker als er al een nieuwe partner is opgedoken. Maar schijn kan bedriegen. Tineke Rodenburg, psychosociaal-therapeut en rouwtherapeut, spreekt veel gescheiden cliënten die een nieuwe partner zoeken omdat ze denken gek te worden van verdriet. ‘Grote levensveranderingen veroorzaken paniek en chaos. Een nieuwe verliefdheid of relatie kan dan troost of een uitweg bieden. Maar dat wil niet zeggen dat iemand met een nieuwe partner minder rouwt.’

"Als jullie perfect door zo’n scheiding konden rollen, was je wel getrouwd gebleven."

-

Weten dat de ander, ondanks die nieuwe liefde, kan rouwen om de scheiding, maakt het vaak makkelijker voor de ex-partner. Het helpt bij het accepteren dat de ex anders omgaat met het verdriet. ‘Als de ex-partner zegt zich schuldig te voelen over de nieuwe verliefdheid, kan dat voor de ander helend zijn.’

Lekker laten uitrazen

Door alle emoties worden patronen uit de relatie uitvergroot. Als de partners bijvoorbeeld slecht konden communiceren, wordt dit alleen nog maar erger. Ze stellen zich onredelijk op en kunnen minder begrip opbrengen voor de ander en zijn tekortkomingen. Alles wordt op scherp gezet.

Hoe voorkom je dan dat je in een vechtscheiding belandt? ‘Laat je boze ex lekker uitrazen,’ zegt Jean-Pierre van de Ven.
‘Natuurlijk is het in het begin moeilijk om niet te happen, maar daar houd je vanzelf mee op. De ander beseft uiteindelijk wel dat ruziemaken geen zin heeft en dat een gesprek meer oplevert.’
De meeste ex-partners vinden op den duur een modus waarin ze het noodzakelijke samen kunnen doen, zegt hij; meer zit er niet in. ‘Als jullie perfect door zo’n scheiding konden rollen, was je wel getrouwd gebleven.’

Meer weten?
www.vechtenvoorjescheiding.nl