De driedimensionale kwaliteit van de projectie was surrealistisch goed en we werden onthaald als echte vips, met toespraakjes en uitleg van de producer. Ik was er als apenkenner uitgenodigd om de pers te woord te staan over hoe aapachtig de apen in de film wel of niet waren.

Nog steeds denk ik terug aan die eerste apenplaneetfilm met Charles Heston uit 1968, gebaseerd op het boek van de Fransman Pierre Boulle. Die film was intellectueel stimulerend, want hij draaide om rechtvaardigheid en rolwisseling: hoe zouden we ons voelen als apen de waarde van ons leven beoordeelden en over ons lot konden beschikken? In die film werden mensen gevangengenomen door apen die hen niet serieus namen, want hun intelligentie was niet bewezen.

De aap-personages waren toen gewoon acteurs met een masker op; we moesten in die tijd nog vertrouwen op het menselijk voorstellingsvermogen. Voor de nieuwe film daarentegen zijn alle scènes met apen studio-animaties, gebaseerd op acteurs die erop getraind zijn om apen na te doen.

Dankzij veel technisch vernuft zie je die acteurs helemaal niet meer terug en vergeet je als toeschouwer volledig dat je niet naar echte dieren zit te kijken.

Voor mij persoonlijk is dat nog het aantrekkelijkste aan de nieuwe film. Het is nog steeds onvoldoende bekend dat het gebruik van apen in Hollywood meestal met mishandeling gepaard gaat. Het ‘spontane’ gedrag van de dieren is in werkelijkheid afgedwongen met een stroomstootwapen. Omdat deze kwestie me na aan het hart ligt ben ik zeer verheugd dat we nu hele speelfilms hebben met overtuigende apen zonder dat er ook maar één enkele echte aan te pas is gekomen.

Maar deze nieuwe film bezit niet de intellectuele verfijning van het allereerste verhaal uit de jaren zestig. Het is eerder een actiefilm. De aap-personages zijn een mengeling van mensen en apen; vooral natuurlijk Caesar, de held van het verhaal, maar ook de meeste anderen. Ze lopen op twee benen en spreken! Eenvoudige taal – maar toch.

Wat is er nog over van de rolwisseling die zo aantrekkelijk was in het origineel? Of gaat het, zoals bij elke actiefilm, vooral om mannen die proberen elkaar op een gewelddadige manier het leven zuur te maken?

Niet helemaal, want ook de nieuwe film blijft een element bevatten van apen die superieur zijn. Ze zijn vreedzamer, eerlijker en minder bereid tot oorlogvoering dan de mensen, die hen daar uiteindelijk toe dwingen. En de apen winnen! De film nodigt ons uit te kiezen voor de apen, en vooral voor Caesar, zodat het toch weer een bespiegeling is op de menselijke natuur.
Dat is natuurlijk waarom we blijven terugkeren naar dit genre. Het gaat er niet zozeer om apen te leren kennen, maar om onszelf te zien door de ogen van anderen. En ook dit keer is wat we zien niet zo fraai.[/wpgpremiumcontent]