Kijken met kinderogen

Als ouder ben je de hele dag bezig je kind van alles bij te brengen. Draai het eens om en leer iets van je kind. Zeven boeddhistische lessen voor ouders.

De komst van kinderen zet het leven op zijn kop. Had je eerst nog de regie over je bezigheden, met een kleine schreeuwlelijk erbij blijft er weinig over van die doelgerichtheid en efficiëntie. Ineens lees je de krant niet meer uit, sta je verhit spenen uit te koken en groente te pureren, loop je ’s nachts te ijsberen met een huilend kind terwijl de rest van de wereld slaapt. Daarbovenop knaagt de onzekerheid: waarom huilt ze nou? Doe ik het wel goed? En júíst als je denkt een bepaald patroon te zien in het gedrag van je koter – ha, controle! – verandert het weer. Zo worden ouders heen en weer geslingerd tussen vertedering, vermoeidheid, blijdschap, stress en gevoelens van onvermogen.

Training

Mindfulness

  • Bewezen effectief!
  • Leer omgaan met stress
  • Krijg meer aandacht voor het nu
bekijk de training
Nu maar
€ 75,-

Wat een ellende, zou je denken. Maar je kunt het ook vanuit een boeddhistisch oogpunt bekijken: het ouderschap is juist een prachtige gelegenheid om te oefenen met waardevolle vaardigheden als kalmte, aandacht en respect voor de ander. Zeven belangrijke boeddhistische lessen die je kunt leren van je kinderen:

1 Wees met je aandacht in het huidige moment. Voor ouders begint de dag vroeg en zit hij tot ’s avonds laat bomvol bezigheden. Vooral als je ook nog eens moe bent,

is de kans groot dat je overschakelt op de automatische piloot. Ondertussen denk je aan het volgende klusje, het conflict met je partner de vorige dag en je verlangen naar slaap.

Maar daardoor vergeten we vaak écht naar onze kinderen te kijken. We zetten ze achter de computer zodat we snel even de was kunnen opvouwen, we vergeten te genieten van het simpele gegeven dat we een baby op schoot hebben.

De kunst is om ten minste een paar keer per dag te oefenen om helemaal in het nu te zijn, met alle zintuigen, zonder aan de toekomst of het verleden te denken. Elke keer als je gedachtes afdwalen, breng je ze weer terug naar het huidige moment. Daarmee doorbreek je piekergedachtes als: doe ik het wel goed, en hoe krijg ik alles in vredesnaam op tijd af? Je geeft je hersenen immers iets anders te doen. Bovendien krijg je zo meer oog voor de kleine gelukjes in het drukke ouderbestaan: de geur van een pasgewassen baby, het gevoel van een kinderhand in je hand.

2 Accepteer onverwachte en vervelende gebeurtenissen. Het leven van een ouder zit vol kleine frustraties. Heb je zo je best gedaan om iets lekkers te maken, weigert ze ook maar één hap te nemen. En juist die dag waarop een paar belangrijke telefoontjes moeten worden gepleegd, huilt de baby onophoudelijk. De eerste reflex is meestal: je verzetten. Toch een hapje in het kindermondje proberen te wurmen. Boos worden omdat je niet kunt bellen.

Het boeddhisme leert om met je aandacht in het moment te zijn, zonder het te willen veranderen. Dat scheelt een hoop energie en frustratie. Vandaag eet ze haar bord niet leeg, morgen misschien wel. Hij huilt, ik kan dus nu niet bellen, straks misschien wel.

3 Laat je oordeel los. Zoonlief komt met de ene na de andere onvoldoende thuis, en je peuter heeft de zoveelste driftbui van de afgelopen maand. Komt dat wel goed?

We zijn geneigd om gebeurtenissen te beoordelen als ‘goed’ of ‘slecht’ en er conclusies aan te verbinden: als dit zo doorgaat, dan… Maar volgens het boeddhisme is elke gebeurtenis en elke periode in het leven even waardevol. Je kunt oefenen om naar gebeurtenissen te kijken zonder ze als goed of slecht te beoordelen. Zo valt het ongemak te beperken tot de huidige driftbui, en komt er niet ook nog frustratie over die driftbui erbij, of angst voor toekomstige driftbuien.

4 Bekijk je kinderen vrij van hoop, wensen en verwachtingen. Zelfs voordat ze op de wereld waren, hadden we al beelden van onze kinderen in ons hoofd: op wie ze zouden lijken, hoe leuk het zou zijn om samen te voetballen, en hoe ze dan later gingen studeren. Valt dat even tegen als je zoon helemaal niet van voetbal houdt en het schooladvies vmbo krijgt.

De kunst is om kinderen te zien en te accepteren zoals ze nú zijn, zonder ze te willen veranderen en zonder daar consequenties voor de toekomst aan te verbinden. Zo krijgen ze de kans om de wereld te ontdekken op hun eigen manier, niet de onze.

5 Leer van negatieve gevoelens. Je puberdochter hangt voor de zoveelste keer met een chagrijnig gezicht op de bank. Met moeite probeer je je irritatie hierover te onderdrukken.

Het boeddhisme leert ons elke emotie toe te laten en nieuwsgierig te bekijken, zonder te oordelen. Door even te pauzeren en goed naar je boosheid te kijken, ontdek je vaak dat er onrealistische gedachtes achter zitten: tijd moet nuttig worden gebruikt, ik wil dit vanmiddag af krijgen, vandaag moet het gezellig blijven. Ook angsten en zorgen over de kinderen geven waardevolle informatie over wat je blijkbaar belangrijk vindt in het leven. Wat niet betekent dat je je schuldig moet voelen over negatieve gedachtes en gevoelens. Die zijn er gewoon, net als positieve.

6 Zorg goed voor jezelf. Aan het einde van de dag merk je vaak dat je nauwelijks aan jezelf bent toegekomen, dat je schouders gespannen zijn en dat je maar één kopje thee hebt gedronken. In het huidige moment zijn betekent ook aandacht voor je eigen lichaam en behoeftes. Als je geregeld controleert hoe het met je gaat, merk je op tijd dat je dorst hebt en je schouders onwillekeurig aangespannen zijn.

Een rustgevende meditatietechniek die ook haalbaar is voor drukke ouders: concentratie op de ademhaling, al is het maar voor één minuut. Bijvoorbeeld in een lange rij bij de kassa, of op de fiets om de kinderen op te halen. Telkens als je merkt dat je aandacht afdwaalt, richt je die weer op je adem.

7 Bekijk de wereld door de ogen van je kinderen. Als geen ander kunnen kinderen je leren te genieten van het huidige moment en alles eromheen. Hoe heerlijk het is om met blote voeten door het gras te lopen, hoe interessant schaduwen en herfstbladeren zijn, hoe lekker een boterham kan smaken, hoe leuk het is om uren achter elkaar mooie stenen te zoeken, hoe allesoverheersend verliefdheid kan zijn. Probeer de wereld eens door hún ogen te bekijken, en elk moment te beleven alsof het de eerste keer is.

Meer lezen

– Anne Bärbel-Köhle en Stefan Rieß, Het Dalai Lama principe voor ouders, Archipel, € 17,95

– Sarah Napthali, Boeddhisme voor moeders, Altamira-Becht, € 14,-

– Sarah Napthali, Opvoeden is kinderspel, Altamira-Becht, € 15,90

auteur

Janneke Gieles

Werken op de redactie Psychologie Magazine is alsof ik nog steeds psychologie studeer, maar dan leuker en diepgaander. Steeds weer een ander onderwerp uitpluizen, speuren naar nieuw interessant onderzoek, praten met onderzoekers en auteurs over hun ideeën, en lekker filosoferen en eigen ervaringen uitwisselen met collega’s.

» profiel van Janneke Gieles
auteur

Janneke Gieles

Werken op de redactie Psychologie Magazine is alsof ik nog steeds psychologie studeer, maar dan leuker en diepgaander. Steeds weer een ander onderwerp uitpluizen, speuren naar nieuw interessant onderzoek, praten met onderzoekers en auteurs over hun ideeën, en lekker filosoferen en eigen ervaringen uitwisselen met collega’s.

» profiel van Janneke Gieles

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Mindfulness: zen of onzin?

Mindfulness is mateloos populair, maar sinds kort klinken er kritische tegenstemmen. De effectivitei...
Lees verder
Artikel

Mindfulness: zen of onzin?

Mindfulness is mateloos populair, maar sinds kort klinken er kritische tegenstemmen. De effectivitei...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Interview

Deze journalist vertelt open over haar rouw na de zelfdoding...

Journalist Resi Lankester (44) was halverwege de twintig toen haar vader een einde aan zijn leven ma...
Lees verder
Interview

Deze journalist vertelt open over haar rouw na de zelfdoding...

Journalist Resi Lankester (44) was halverwege de twintig toen haar vader een einde aan zijn leven ma...
Lees verder
Artikel

Snel boos? Ontdek welke emotie er echt onder zit

Even flink ontploffen is zo makkelijk, maar je schiet er niets mee op. Peggy van der Lee probeert ha...
Lees verder
Verhaal

Hyperventileren – 5 nieuwe inzichten

Iedereen hyperventileert weleens, en een paar keer de trap op- en aflopen is soms al genoeg om van d...
Lees verder
Test

Hoe vaardig ben je in mindfulness?

Waarnemen, beschrijven, bewustzijn, en jezelf én anderen accepteren. Dat zijn de vaardigheden die b...
Lees verder
Advies

Weinig honger door mindful eten

Als ouder ben je de hele dag bezig je kind van alles bij te brengen. Draai het eens om en leer iets ...
Lees verder
Artikel

Ontspannen en alert

De herrie in de bovenkamer tot rust brengen - dat is wat Boeddha voor ogen moet hebben gestaan toen ...
Lees verder
Artikel

Stilte in je hoofd

We doen steeds meer op een dag, maar nog altijd minder dan we zouden moeten van onszelf. Hoe vind je...
Lees verder