Hoe deprogrammeer je een extremist?

Met een vrachtwagen inrijden op een feestende mensenmassa, het vuur openen in een volle concertzaal, een drukke vertrekhal opblazen. Hoe groot moet de haat jegens de westerse samenleving zijn om zoiets gruwelijks te doen? En kun je iemand zulke radicale overtuigingen afleren, of is dat de verkeerde benadering?

 

Wat maakt dat mensen radicaliseren?

Daar zijn sinds de aanslagen op de Twin Towers in 2001 genoeg ideeën over. Ze zijn niet allemaal even eenduidig, maar uit onderzoek blijkt dat bij extremisten – in dit geval moslimextremisten – wel vaak hetzelfde patroon is te zien. Uiteenlopende factoren als persoonlijke tegenslagen, sociale uitsluiting en stoerdoenerij maakt dat mensen kleine criminelen worden; na verloop van tijd gaan ze op zoek naar nieuwe zingeving of een ander geloof, en komen daardoor in aanraking met invloedrijke radicale personen.

Bij extremisten speelt vaak wat psychologen de significance quest noemen:
net als iedereen hebben aanslagplegers de fundamentele behoefte om ertoe te doen, om betekenis te geven aan hun bestaan en om respect te verdienen. Die behoefte vervullen ze door een belangrijke daad te willen stellen voor een ideologie die duidelijk onderscheid maakt tussen het goede en het kwade.

Zo’n radicaliseringsproces kan zich in zeer korte tijd – soms slechts een maand – ontwikkelen van schoolverlaten tot extremistisch gedrag, afreizen naar jihadistisch gebied, en zelfs het plegen van een aanslag.

Als iemand radicaliseert, is hij of zij dan ook te deradicaliseren?

De vraag is of dat nodig is. Letterlijk genomen betekent

Log in om verder te lezen.
auteur

Marloes Zevenhuizen

Mensen inwijden in de wondere wereld van de psychologie – niets vind ik leuker dan dat. En waar kan dat beter dan bij Psychologie Magazine?

» profiel van Marloes Zevenhuizen
auteur

Pascal Lemaire

» profiel van Pascal Lemaire

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Elizabeth Ebbink: ‘Een andere stem heb je al in tien minuten’

Onze stem bepaalt grotendeels hoe onze boodschap overkomt op anderen, en welke eerste indruk we make...

Lees verder
Kort

Wanneer voel je je authentiek?

We vinden het belangrijk om ‘onszelf te zijn’, om authenticiteit na te streven. Maar wanneer voe...

Lees verder
Artikel

TBS Meer dan een gevangenis

Lees verder
Artikel

De vijftienjarige Andrea Luten werd op 10 mei 1993 vermoord en liet haar ouders verslagen achter.

Lees verder
Artikel

Functioneel bloot

Lees verder
Artikel

Schat, waar denk je aan?

Lees verder
Artikel

Zo krijg je die droombaan

Lees verder
Interview

Harald Welzer: ‘Voor acceptatie van anderen doen we alles’

Lees verder