Hoe deprogrammeer je een extremist?

Met een vrachtwagen inrijden op een feestende mensenmassa, het vuur openen in een volle concertzaal, een drukke vertrekhal opblazen. Hoe groot moet de haat jegens de westerse samenleving zijn om zoiets gruwelijks te doen? En kun je iemand zulke radicale overtuigingen afleren, of is dat de verkeerde benadering?

 

Wat maakt dat mensen radicaliseren?

Daar zijn sinds de aanslagen op de Twin Towers in 2001 genoeg ideeën over. Ze zijn niet allemaal even eenduidig, maar uit onderzoek blijkt dat bij extremisten – in dit geval moslimextremisten – wel vaak hetzelfde patroon is te zien. Uiteenlopende factoren als persoonlijke tegenslagen, sociale uitsluiting en stoerdoenerij maakt dat mensen kleine criminelen worden; na verloop van tijd gaan ze op zoek naar nieuwe zingeving of een ander geloof, en komen daardoor in aanraking met invloedrijke radicale personen.

Bij extremisten speelt vaak wat psychologen de significance quest noemen:
net als iedereen hebben aanslagplegers de fundamentele behoefte om ertoe te doen, om betekenis te geven aan hun bestaan en om respect te verdienen. Die behoefte vervullen ze door een belangrijke daad te willen stellen voor een ideologie die duidelijk onderscheid maakt tussen het goede en het kwade.

Zo’n radicaliseringsproces kan zich in zeer korte tijd – soms slechts een maand – ontwikkelen van schoolverlaten tot extremistisch gedrag, afreizen naar jihadistisch gebied, en zelfs het plegen van een aanslag.

Als iemand radicaliseert, is hij of zij dan ook te deradicaliseren?

De vraag is of dat nodig is. Letterlijk genomen betekent

Log in om verder te lezen.
auteur

Marloes Zevenhuizen

Mensen inwijden in de wondere wereld van de psychologie – niets vind ik leuker dan dat. En waar kan dat beter dan bij Psychologie Magazine?

» profiel van Marloes Zevenhuizen
auteur

Pascal Lemaire

» profiel van Pascal Lemaire

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Mannen aarzelen ook

Met een vrachtwagen inrijden op een feestende mensenmassa, het vuur openen in een volle concertzaal,...
Lees verder
Artikel

Hoe deprogrammeer je een extremist?

Met een vrachtwagen inrijden op een feestende mensenmassa, het vuur openen in een volle concertzaal,...
Lees verder
Kort

Dit zijn de positieve kanten van ouderschap op latere leefti...

Op latere leeftijd kinderen krijgen wordt vaak geassocieerd met gezondheidsrisico’s.
Lees verder
Kort

Dit zijn de positieve kanten van ouderschap op latere leefti...

Op latere leeftijd kinderen krijgen wordt vaak geassocieerd met gezondheidsrisico’s.
Lees verder
Artikel

zo geef je een superfeest

Met een vrachtwagen inrijden op een feestende mensenmassa, het vuur openen in een volle concertzaal,...
Lees verder
Artikel

De vijftienjarige Andrea Luten werd op 10 mei 1993 vermoord ...

Haar moeder heeft nu een boek geschreven, waarin zij beschrijft wat zij heeft doorgemaakt en hoe zij...
Lees verder
Artikel

Zo scoor je met een compliment

Met een vrachtwagen inrijden op een feestende mensenmassa, het vuur openen in een volle concertzaal,...
Lees verder
Artikel

Zo kom je tot een goed gesprek

Met een vrachtwagen inrijden op een feestende mensenmassa, het vuur openen in een volle concertzaal,...
Lees verder
Artikel

Een line-up zegt ook niet alles

Rechercheurs zouden zich daarom tot het uiterste moeten inspannen om fouten te voorkomen. Een veel v...
Lees verder
Artikel

Halve gesprekken leiden af

'Ga weg, méén je dat?' (...) 'Precies, dat zei ik ook!' U kent het vast: gedwongen meeluisteren na...
Lees verder