Het geheugen is het leven

Stel dat alles wat u meemaakt na een paar minuten uit uw geheugen verdwijnt en dat elke ervaring volstrekt nieuw is. Dat lijkt een opwindende gedachte, maar in werkelijkheid zou uw leven geruïneerd zijn. U zou met niemand een persoonlijke relatie kunnen opbouwen, niet op een normale manier kunnen communiceren en leren zou onmogelijk zijn. Niet alleen uw cognitieve capaciteiten zouden lijden onder het gebrek aan geschiedenis, ook de emotionele kant van uw bestaan zou zijn reliëf verliezen. Zonder het vermogen om ervaringen in tijd, ruimte en perspectief te plaatsen, verliezen zelfs alledaagse dingen hun betekenis.

Wie geen geheugen heeft, heeft dus eigenlijk geen leven.

Het geheugen is een van de ongrijpbaarste en wonderlijkste systemen van de menselijke geest. Eeuwenlang buigen filosofen zich al over het fenomeen van de herinnering en iets meer dan honderd jaar onderzoeken psychologen het proces van opslaan, herinneren en vergeten. Nog steeds weet niemand echter precies hoe dat proces verloopt. De laatste jaren is bovendien overduidelijk gebleken dat het geheugen zeer kwetsbaar is en gemakkelijk te manipuleren. Zogenoemde ‘verdrongen herinneringen’ aan seksueel misbruik bleken fantasieën te zijn, aangepraat door begrijpende therapeuten. Wetenschappers erkenden in de eerste helft van de jaren negentig zelfs het bestaan van dit ‘false memory syndrome’.

Onze herinnering kan kennelijk zo vertekend worden, dat ze absoluut niet meer strookt met de werkelijkheid.

Natuurlijk heeft het geheugenonderzoek wel iets opgeleverd. Lange tijd hebben psychologen het geheugen vergeleken met een computer. Op de harde schijf staan herinneringen, gerangschikt in subdirectories of mapjes. Die herinneringen kun je ophalen en wegstoppen, zoals je een computerbestand oproept en opslaat, zo veronderstelde men. Hoe ouder we worden, hoe voller het daarboven wordt en des te makkelijker we vergeten. Inmiddels is aangetoond dat het geheugen niet zo logisch werkt, maar veel meer associatief. Ons

Log in om verder te lezen.
auteur

Suzanne Weusten

» profiel van Suzanne Weusten

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Ons geheugen denkt stereotiep

Stel dat alles wat u meemaakt na een paar minuten uit uw geheugen verdwijnt en dat elke ervaring vol...
Lees verder
Artikel

Het geheugen is het leven

Stel dat alles wat u meemaakt na een paar minuten uit uw geheugen verdwijnt en dat elke ervaring vol...
Lees verder
Interview

Ralf over coaching: ‘Ze hielp mijn gedachten ontwarren...

Ralf (36) is planner bij een brouwerij en leerde bij een coach om zijn homoseksualiteit te acceptere...
Lees verder
Interview

Ralf over coaching: ‘Ze hielp mijn gedachten ontwarren...

Ralf (36) is planner bij een brouwerij en leerde bij een coach om zijn homoseksualiteit te acceptere...
Lees verder
Artikel

Zo onthoud je (bijna) alles

Pincodes, namen, ingewikkelde termen: geheugenonderzoeker en ‘kampioen onthouden’ Boris Konrad g...
Lees verder
Artikel

Puzzelen op breinproblemen

Wat is er aan de hand met een patiënt die nog wel kan hoofdrekenen, maar geen adres kan onthouden? ...
Lees verder
Artikel

Ons geheugen is nationalistisch

Dat in onze ogen alle Japanners op elkaar lijken, is bekend. Dit komt doordat wij de kleur en struct...
Lees verder
Artikel

Het apengeheugen

Stel dat alles wat u meemaakt na een paar minuten uit uw geheugen verdwijnt en dat elke ervaring vol...
Lees verder
Artikel

De kunst van het onthouden

Mensen met 'een geheugen als een zeef' kunnen nog al wat irritatie oproepen bij vrienden en collega'...
Lees verder
Artikel

Bingo!

Stel dat alles wat u meemaakt na een paar minuten uit uw geheugen verdwijnt en dat elke ervaring vol...
Lees verder