De oorlog van Elisabeth Loftus

Het is bijna een wonder dat we ons ook maar iets kunnen herinneren zoals het werkelijk is gebeurd.' Dit is een van de kenmerkende uitspraken van de Amerikaanse geheugenonderzoeker Elizabeth Loftus en zij bewaart haar scepsis niet voor het geheugen van anderen. In haar boek Memory (1980) beschrijft zij dat zij haar vader heeft verloren na een afschuwelijk ziekbed. Vervolgens probeert zij het leed te verzachten door gelukkige herinneringen op te halen, maar die willen niet komen. Het drama heeft de onbekommerde tijden onbereikbaar gemaakt en als zij dan toch beelden uit het verleden weet op te roepen, realiseert zij zich dat dit precies de foto's uit het familiealbum zijn.

Tijdens het interview in een druilerig Groningen vertelt Loftus dat haar geheugen nog steeds feilbaar is: ‘Het is, net als het dragen van een bril, een onvolmaaktheid waar je goed mee kan leven. Inmiddels zijn de herinneringen aan mijn vader echter weer teruggekomen en ik zit dus niet meer aan het fotoalbum vast. Ik vraag mij daarbij niet af of die herinneringen wel tot in de kleinste details kloppen. Voor een wetenschapper is dat belangrijk, maar voor mij als persoon niet.’

Het waarheidsgehalte is echter van levensbelang als het gaat om de hervonden herinneringen aan seksueel of satanisch misbruik. De vraag of herinneringen betrouwbaar zijn, werd in Amerika aan het begin van de jaren negentig opeens zeer actueel. In die tijd was er een hausse van dochters die (veelal) hun vader aanklaagden vanwege herinneringen aan misbruik die zij tijdens psychotherapie hadden hervonden. De sympathie ging natuurlijk uit naar de slachtoffers en er werden zelfs nieuwe wetten aangenomen om te voorkomen dat de misdaden van de vader zouden verjaren. Deze maatregel leek nodig, omdat de dochter de herinnering hieraan gedurende vele jaren zou kunnen verdringen.

Goed en kwaad lijken in zulke gevallen even duidelijk van elkaar gescheiden als zwart en

Log in om verder te lezen.
auteur

Ad Bergsma

» profiel van Ad Bergsma

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Droom en werkelijkheid in Hollywood

Psychologie Magazine neemt de experts van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is d...
Lees verder
Artikel

Droom en werkelijkheid in Hollywood

Psychologie Magazine neemt de experts van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is d...
Lees verder
Column

Hoofdredacteur Sterre van Leer: ‘Niks makkelijker dan ...

Vanaf de zijlijn roepen wat jij zou moeten doen kan iedereen. Maar uiteindelijk heb je meer aan iema...
Lees verder
Column

Hoofdredacteur Sterre van Leer: ‘Niks makkelijker dan ...

Vanaf de zijlijn roepen wat jij zou moeten doen kan iedereen. Maar uiteindelijk heb je meer aan iema...
Lees verder
Artikel

Schrijven helpt niet altijd

Psychotherapie is gebaseerd op het principe dat het heilzaam is om over de eigen moeilijkheden te pr...
Lees verder
Artikel

Dommer in het donker

Gebrek aan daglicht is funest voor leren en onthouden, blijkt uit onderzoek bij ratten. Drie vragen ...
Lees verder
Artikel

Eyes Wide Shut: seks en verwarring

Psychologie Magazine neemt twee experts van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand zi...
Lees verder
Artikel

Het geheugen wil overleven

Het is bijna een wonder dat we ons ook maar iets kunnen herinneren zoals het werkelijk is gebeurd.' ...
Lees verder
Artikel

Hersenbeschadiging: ja/nee

Het is bijna een wonder dat we ons ook maar iets kunnen herinneren zoals het werkelijk is gebeurd.' ...
Lees verder
Artikel

Ontdek zelf hoe je brein werkt

expositie
Lees verder