De oorlog van Elisabeth Loftus

Het is bijna een wonder dat we ons ook maar iets kunnen herinneren zoals het werkelijk is gebeurd.' Dit is een van de kenmerkende uitspraken van de Amerikaanse geheugenonderzoeker Elizabeth Loftus en zij bewaart haar scepsis niet voor het geheugen van anderen. In haar boek Memory (1980) beschrijft zij dat zij haar vader heeft verloren na een afschuwelijk ziekbed. Vervolgens probeert zij het leed te verzachten door gelukkige herinneringen op te halen, maar die willen niet komen. Het drama heeft de onbekommerde tijden onbereikbaar gemaakt en als zij dan toch beelden uit het verleden weet op te roepen, realiseert zij zich dat dit precies de foto's uit het familiealbum zijn.

Tijdens het interview in een druilerig Groningen vertelt Loftus dat haar geheugen nog steeds feilbaar is: ‘Het is, net als het dragen van een bril, een onvolmaaktheid waar je goed mee kan leven. Inmiddels zijn de herinneringen aan mijn vader echter weer teruggekomen en ik zit dus niet meer aan het fotoalbum vast. Ik vraag mij daarbij niet af of die herinneringen wel tot in de kleinste details kloppen. Voor een wetenschapper is dat belangrijk, maar voor mij als persoon niet.’

Het waarheidsgehalte is echter van levensbelang als het gaat om de hervonden herinneringen aan seksueel of satanisch misbruik. De vraag of herinneringen betrouwbaar zijn, werd in Amerika aan het begin van de jaren negentig opeens zeer actueel. In die tijd was er een hausse van dochters die (veelal) hun vader aanklaagden vanwege herinneringen aan misbruik die zij tijdens psychotherapie hadden hervonden. De sympathie ging natuurlijk uit naar de slachtoffers en er werden zelfs nieuwe wetten aangenomen om te voorkomen dat de misdaden van de vader zouden verjaren. Deze maatregel leek nodig, omdat de dochter de herinnering hieraan gedurende vele jaren zou kunnen verdringen.

Goed en kwaad lijken in zulke gevallen even duidelijk van elkaar gescheiden als zwart en

Log in om verder te lezen.
auteur

Ad Bergsma

» profiel van Ad Bergsma

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Egocentrische kalender

Lees verder
Interview

Zo herken je een gaslighter

Gebeurtenissen glashard ontkennen en gesprekken achteraf verdraaien waardoor de ander gaat twijfelen...

Lees verder
Verhaal

Je dromen waarmaken hoeft niet

Lees verder
Artikel

Zestien tips om uw intelligentie te vergroten

Lees verder
Artikel

Vergeetachtigheid

Lees verder
Artikel

De kunst van het vergeten

Lees verder
Recensie

Boekentip – ‘Ons geniale geheugen’

Lees verder
Artikel

Nepherinneringen tegen vet

Lees verder