brein & emoties

geheugen Stel: je ziet dat een man twee dieven doodschiet en een derde dief op gruwelijke wijze mishandelt. Zul je je dit indrukwekkende tafereel achteraf feilloos herinneren?

Om die vraag te onderzoeken, liet psycholoog Ingrid Candel van de Universiteit Maastricht proefpersonen een scène zien uit de bekende film ‘American History X’, waarin dit tafereel voorkomt. Zowel enkele minuten na vertoning van het filmfragment, als enkele weken later, moesten de proefpersonen zo gedetailleerd mogelijk vertellen wat ze hadden gezien. ‘Veel politiemensen en juristen denken dat een emotionele herinnering van een slachtoffer of getuige een exacte kopie is van de feiten’, aldus Candel. ‘Toch zullen ze voorzichtiger moeten zijn met die opvatting. Zo bleken de verklaringen die mijn proefpersonen op de twee tijdstippen aflegden, niet consistent te zijn.’ Betekende dit dat de herinneringen onbetrouwbaar waren? ‘Nee, dat ook weer niet’, zegt Candel. ‘De proefpersonen verdraaiden de zaken vrijwel niet, en ze herinnerden zich ook bijna geen dingen die niet waren gebeurd. De grootste fout waarop ik ze heb betrapt, is dat ze feiten weglieten uit het verhaal.’