De vraag

Emotioneler door hersenletsel?

Beste Marc,
Mijn echtgenoot had dertig jaar geleden ernstig hersentrauma na een ongeval tijdens zijn studie medicijnen en hij is nu arts. Na jaren is hij goeddeels hersteld. Hij is echter sinds die tijd soms ineens erg overstuur. Een kleine irritatie door de kinderen werkt als een rode vlag op een stier bijvoorbeeld.

Een probleem op het werk kan hij niet loslaten en ook in de vakantie overheersen ergernissen. Komt dit door zijn hersentrauma? Vroeger was hij laconiek en nuchter, na het ongeval werd hij emotioneler en ook ronduit agressief. Of is dit iets wat hoort bij ouder worden?

Ik denk dat hij sinds het ongeluk, behalve ongeduldiger, ook wezenlijk liever is. Wat kan ik als echtgenoot het beste doen om hem te steunen als hij moeite heeft om iets los te laten?

Groeten van Eva

Het advies

Expert

Marc Hendriks

brein

Beste Eva,
Niet alleen cognitieve veranderingen, zoals aandacht- en concentratieproblemen of geheugenproblemen komen frequent voor na hersenletsel, maar ook gedragsveranderingen of emotionele veranderingen zijn vaak voorkomende consequenties. Veelal treden deze direct op het ontstaan van het hersenletsel. Soms ook vallen deze pas later op, omdat er in het begin veel meer aandacht is voor het lichamelijke herstel, zoals de verlammingen of bij heel ernstig hersenletsel het herstel na coma.

Wat altijd erg lastig is, is het onderscheid kunnen maken tussen de gedragsveranderingen die een direct gevolg zijn van de hersenbeschadiging (‘primaire gedragsveranderingen’) en de gedragsveranderingen die het gevolg zijn van het hebben meegemaakt van een hersenletsel en de consequenties die dit heeft voor het dagelijkse leven (‘secundaire gedragsveranderingen’).

Een voorbeeld van een primaire gedragsverandering is dwanglachen of dwanghuilen, waarbij patiënten ‘moeten’ huilen of lachen wat ze niet kunnen stoppen. Als iemand erg verdrietig is omdat hij na het letsel zijn werkzaamheden niet meer kan uitvoeren of er ontstaan relatieproblemen kan je je ook voorstellen dat het gedrag van de patiënt kan veranderen. Ten slotte hangt het erg samen met hoe het gedrag van de patiënt voor het letsel was (‘premorbide gedrag’). Als iemand al gevoelig is voor stemmingswisselingen kun je je voorstellen dat dit verergert (maar soms juist ook niet) na het hersenletsel.

Probleem bij je echtgenoot is dat het hersenletsel erg lang geleden is. Het herstel is cognitief gezien klaarblijkelijk goed verlopen; hij heeft immers de studie afgerond en werkt als arts. Of de plotse gedragsoprispingen al in zijn aard zaten of dat het druppels zijn die de emmer doen overlopen zou beide kunnen. Ook kan veroudering een rol spelen omdat we dan allemaal minder flexibel worden en minder druppels aankunnen.

Als echtgenote is het vooral belangrijk te laten zien en voelen dat je begrijpt dat hij op dat moment overstuur is; wat ook de oorzaak is. Het heeft geen zin om alles te verklaren vanuit het hersenletsel en het daarmee afdekken. Ook als het hersenletsel een rol speelt is de patiënt verantwoordelijk van zijn gedrag en moet je dit bespreekbaar kunnen maken en moet iedereen openstaan voor verandering.

Wordt het te gortig en voelt je man ook de behoefte hier met hulp wat aan te veranderen, verwacht ik dat hij zelf de weg in de gezondheidszorg voldoende zal kennen. Een psycholoog die bekend is met de revalidatiezorg komt het meest in aanmerking. Ook voor jou als echtgenote zijn er partnerbijeenkomsten. Je zou je licht eens op kunnen steken bij Cerebraal de patiëntenvereniging. Ook zijn er in veel studentenbijeenkomsten als Café Brein e.d.

Succes, Marc

 

  • Marc Hendriks is als GZ-psycholoog werkzaam in de gezondheidszorg en is daarnaast universitair docent neuro- en revalidatiepsychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

    Neem een kijkje op de site van het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour – Centre for Cognition www.ru.nl/cognition

 

Meer weten over dit thema? Bekijk Hersenen
Coachfinder

Vind een betrouwbare coach via Coachfinder

Coaching is een belangrijke stap in zelfontwikkeling. Maar de juiste coach vinden blijkt nog niet zo eenvoudig. Coachfinder helpt je in je zoektocht naar een coach die bij je past.

Vind je ideale coach
Deel dit artikel:
7 mei 2009 | Laatst gewijzigd op 27 mei 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Ik voel me niet gesteund door mijn vriend

Beste Gerrie, Vanuit mijn jeugd voel ik instinctief nogal snel aan waaraan een ander behoefte heeft....
Lees verder
Branded content

Haal meer uit je adem

Op hectische dagen is je ademhaling wel het laatste waar je aan wilt denken. Toch kan het een wereld...
Lees verder
Kort

Spannende afspraakjes: belangrijk voor je relatie

Date nights – of gewoon geregeld met je partner iets leuks doen – zijn belangrijk om je relatie ...
Lees verder
Kort

Spannende afspraakjes: belangrijk voor je relatie

Date nights – of gewoon geregeld met je partner iets leuks doen – zijn belangrijk om je relatie ...
Lees verder
Artikel

Locked-in syndroom: Ronald is verlamd, maar volkomen helder ...

Totaal verlamd zijn, maar volkomen helder van geest: het is de nachtmerrie van ieder mens. En toch v...
Lees verder
Artikel

Wat minder empathie mag best

Empathie maakt ons vriendelijk, begripvol en behulpzaam – toch? Nee, zegt psycholoog Paul Bloom: h...
Lees verder
Kort

Ken je kleuter

Je hebt zes typen kleuters. Dat stellen Amerikaanse wetenschappers nadat ze 1040 ouders ondervroegen...
Lees verder
Interview

Hans Sibbel (Lebbis): ‘Mijn haar stond geregeld in de fik...

De jeugd van cabaretier Hans Sibbel (Lebbis)
Lees verder
Advies

Ik denk dat mijn vrienden op me neerkijken

Na het gymnasium gingen al mijn vrienden studeren. Ik ben als enige een opleiding verpleegkunde gaan...
Lees verder
Advies

‘Ik vind mijn vrouw niet meer aantrekkelijk’

Sinds ik haar ontmoette, is mijn vriendin twintig kilo aangekomen. Ik raak niet meer opgewonden van ...
Lees verder
6376