Wie belangrijke kwaliteiten bij zijn of haar kinderen ziet en benoemt, kan ze daarmee een gevoel van identiteit geven. Dat stelt de Canadese psychotherapeute Linda Kavelin-Popov, die de opvoedmethode The Virtues Project ontwikkelde. Die methode is opgebouwd rondom 52 veelvoorkomende deugden uit verschillende religies en culturen. Als je die deugden bij je kind benoemt, voelt het zich gezien en erkend. En door heel specifiek te zijn, kun je die positieve eigenschappen ook nog eens stimuleren.

1 Positieve eigenschappen benoemen

Welke positieve eigenschappen laat je kind van nature zien? Kies de belangrijkste uit de lijst (zie kader) en geef er een concreet voorbeeld bij.

Bijvoorbeeld:
‘Ik zie bij jou veel doorzettingsvermogen. Je was eerst boos omdat je je tekening mislukt vond, maar je hebt hem toch heel mooi afgemaakt.’

2 Deugden stimuleren

Welke eigenschappen vind je belangrijk voor je gezin? Denk bijvoorbeeld aan respect voor elkaar, behulpzaamheid, verantwoordelijkheid. Op welke manier kun je die eigenschappen stimuleren?

Welke eigenschappen vind ik belangrijk? En hoe kan ik ze stimuleren?

3 Deugden vs ondeugden

Denk aan iemand die gedrag vertoont dat je vervelend vindt: iemand in je gezin, op het werk, of in de familie.

Wat doet deze persoon precies dat je zo ergert, of zorgen baart?

Welke deugden laat deze persoon óók zien met zijn of haar gedrag?

Welke kwaliteit heeft hij of zij nodig om meer balans te krijgen?

Welke eigenschap kun je zelf versterken, zodat je minder last hebt van het gedrag van de ander?

4 Deugden benoemen

Wil je positieve eigenschappen bij je kinderen vaker benoemen? Dat werkt het beste vanuit de ik-vorm, met een heel specifieke deugd en een heel specifieke situatie. Bijvoorbeeld: ik zie enthousiasme in jou, zoals je achter de bal aanrent op het voetbalveld. Of: je liet moed zien, toen je dat liedje zong voor de hele groep.

Bronnen: L. Kavelin-Popov, Het grote deugdenboek voor ouders en kinderen, Uitgeverij Ankh Hermes, 2004 / A. Wiersma, Haal het beste uit je kind en jezelf; opvoeden met deugden, ACT on Virtues, 2008

Positieve eigenschappen:

Assertiviteit
Attentheid
Bedachtzaamheid
Behulpzaamheid
Bescheidenheid
Besluitvaardigheid
Betrokkenheid
Betrouwbaarheid
Creativiteit
Dankbaarheid
Doelgerichtheid
Doorzettingsvermogen
Eenvoud
Eerbied
Eerlijkheid
Enthousiasme
Flexibiliteit
Geduld
Gehoorzaamheid
Hoffelijkheid
Idealisme
IJver
Inlevingsvermogen
Integriteit
Kracht
Liefde
Loyaliteit
Matigheid
Mededogen
Mildheid
Moed
Nuchterheid
Onafhankelijkheid
Ondernemingszin
Onthechting
Openheid
Opgewektheid
Optimisme
Ordelijkheid
Rechtvaardigheid
Respect
Samenwerking
Scherpzinnigheid
Tact
Tevredenheid
Toewijding
Trouw
Vastberadenheid
Veerkracht
Verantwoordelijkheid
Verdraagzaamheid
Vergevingsgezindheid
Vertrouwen
Verwondering
Volharding
Vreedzaamheid
Vrijgevigheid
Waardigheid
Waarheidsliefde
Wijsheid
Zachtmoedigheid
Zelfrespect
Zelfvertrouwen
Zorgzaamheid

Positieve eigenschappen die ontbreken in de lijst kun je natuurlijk zelf toevoegen.