Schrijf je levensverhaal

Volgens psychologen is het goed voor je. En het is nog leuk ook. Hoe doe je dat, boeiend schrijven over je herinneringen?

‘In het dagelijks leven is iedereen een dichter,’ schreef Thomas Moore. Maar Moore had makkelijk praten. Wie zijn eigen leven op papier wil zetten, ontdekt al snel dat het niet meevalt om al die gebeurtenissen en rare plotwendingen tot een coherent verhaal te maken.

Toch is het de moeite van het proberen waard, want het opschrijven van herinneringen versterkt uw identiteitsgevoel. Wie bent u nu ten opzichte van dat kind op die driewieler of die blowende puber? Waarin bent u veranderd en hoe? En is er een kern die hetzelfde is gebleven?

Het opschrijven van herinneringen betekent met andere ogen kijken naar wat vroeger gebeurd is. Met de kennis en inzichten die u nu hebt, zult u wat u hebt meegemaakt anders beoordelen. U herschrijft uw levensverhaal en misschien ziet u nu de humor in van dingen waar u vroeger niet echt om kon lachen. Uit onderzoek blijkt dat gezonde mensen die zich somber voelen, zich beter voelen als ze opzettelijk leuke herinneringen ophalen.

Net als een echte schrijver kunt u verschillende thema’s gebruiken. Sommige verhalen vergroot u uit, andere laat u weg. U hoeft geen reconstructie van uw leven te geven. Wees niet bang dat u geen stof

tot schrijven hebt. Duizenden autobio­grafen gingen u voor. Op internetforums en blogs zijn uitgebreide verhalen te lezen uit het dagelijks leven. Hartverscheurende verhalen over verloren liefdes en over­leden familieleden, afgewisseld met anekdotes van de werkvloer. Soms zijn die verhalen zo wonderlijk dat geen schrijver ze had kunnen bedenken.

En of die wonderlijke gebeurtenissen in uw leven echt zo zijn gebeurd of dat alleen u ze zo zag, is niet belangrijk. Bedenk dat de waarheid niet bestaat. Als u vond dat u een afgrijselijke jeugd had, terwijl uw ouders die zich als idyllisch herinneren, dan blijft het uw jeugd zoals u die waarnam. En was die ene geliefde de liefde van uw leven ook al was het totaal niet wederzijds, dan verandert dat niets aan uw verhaal. U bent geschiedschrijver en geschiedvervalser tegelijkertijd. n

Aan de slag als autobiograaf

Vijf tips van Ernst Bohlmeijer, auteur van De verhalen die we leven (Boom, € 32,50) en deskundige op het gebied van levensverhalen:

1 Vergeet de chronologie

Veel mensen beginnen bij hun geboorte en werken dan vooruit met het idee om in één keer een mooi, logisch, afgerond verhaal te schrijven. Maar dat wordt snel saai, ook voor de schrijver zelf. Het is alsof je over de snelweg naar je vakantiebestemming rijdt; je bent vooral met je einddoel bezig. Het is de bedoeling dat u de toeristische route neemt. Laat u leiden door wat u boeit, verdwaal, vergeet de tijd.

2 Gebruik thema’s

Herinneringen komen sneller boven als u thema’s gebruikt, zoals huizen waarin u hebt gewoond, bijzondere mensen die u hebt ontmoet, vriendschappen uit uw jeugd, onderwijzers, maar ook belangrijke voorwerpen in uw leven, familieleden, momenten in uw leven die u hebben geïnspireerd.

3 Wees creatief

Gebruik uw verbeelding. Maak een plattegrond van de omgeving van uw huis, teken een dierbare na of zet uw herinneringen op rijm. Creativiteit stimuleert het verbeeldings­vermogen. Het kan ook heel aardig zijn om het perspectief volledig te veranderen. Laat die favoriete oom of tante een keer aan het woord, of de goudvis.

4 Streef niet naar de waarheid

Als er iets duidelijk is geworden uit het onderzoek naar het autobiografisch geheugen, is dat het volkomen onbetrouwbaar is. We verdraaien de boel, vergroten uit, vergeten en verzinnen. De waarheid over uw leven bestaat niet. We kunnen alleen maar verhalen vertellen. Het gaat erom dat u uw verhaal vertelt. Dit is geen pleidooi om een heel leven bij elkaar te fantaseren of bewust te liegen. Maar u hoeft niemand te overtuigen dat u gelijk hebt.

5Laat u leiden door schoonheid

Ieder mens heeft positieve en negatieve herinneringen. U kunt zelf kiezen welke u de meeste aandacht geeft. Als een herinnering of periode in uw leven u buitengewoon somber maakt, sta er dan niet te lang bij stil. Als in een stad een beerput openligt, gaat u daar toch ook niet voor uw plezier een uur naast zitten? Dit betekent overigens niet dat u geen aandacht moet besteden aan momenten waarop u hebt geleden. Vaak beseft u later hoeveel u daarvan hebt geleerd.

Schrijven over je leven

Writersblock? Wat vertel je wel of niet in je levensverhaal? Plusabonnees kunnen vragen stellen aan deskundige Ernst Bohlmeijer op psychologiemagazine.nl/vraagadvies

auteur

Manon Sikkel

» profiel van Manon Sikkel

Dit vind je misschien ook interessant

Kort

Schrijven helpt

'Schrijf het van je af' is een veel gehoord advies als je het even niet meer ziet zitten. De Amerika...
Lees verder
Kort

Schrijven helpt

'Schrijf het van je af' is een veel gehoord advies als je het even niet meer ziet zitten. De Amerika...
Lees verder
Interview

Boekenwijsheid: Esther Bergsma over de boeken die haar hebbe...

Esther Bergsma, hoogsensitief, sociaalwetenschappelijk onderzoeker en schrijfster, kiest de boeken u...
Lees verder
Interview

Boekenwijsheid: Esther Bergsma over de boeken die haar hebbe...

Esther Bergsma, hoogsensitief, sociaalwetenschappelijk onderzoeker en schrijfster, kiest de boeken u...
Lees verder
Kort

Schrijf over gevoelens én gedachten

Volgens psychologen is het goed voor je. En het is nog leuk ook. Hoe doe je dat, boeiend schrijven o...
Lees verder
Advies

Hoe vind ik tijd om in mijn dagboek te schrijven?

Volgens psychologen is het goed voor je. En het is nog leuk ook. Hoe doe je dat, boeiend schrijven o...
Lees verder
Artikel

Antisleurdagboek

Redacteur Janneke Gieles en haar man Jeroen doen een experiment: een week lang elke dag samen iets l...
Lees verder
Verhaal

Waar komt mijn migraine vandaan? Op zoek naar de triggers va...

Veel last van migraine? En geen idee waar die aanvallen vandaan komen? Een dagboek bijhouden kan hel...
Lees verder
Artikel

Schrijftips – dagboek bijhouden

Een dagboek bijhouden moeilijk of tijdrovend, denkt u? Met deze tips verlaagt u de drempel en ontdek...
Lees verder
Advies

Hoe lukt het me om regelmatig in mijn dagboek te schrijven?

Volgens psychologen is het goed voor je. En het is nog leuk ook. Hoe doe je dat, boeiend schrijven o...
Lees verder