Ontspoorde pubers

Psychologie Magazine neemt de kenners van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is dat psychologe Achsa Vissel, die vragen van jongeren beantwoordt in de problemenrubrieken van Fancy en Radio 538. Zij geeft haar visie op de realistische film Thirteen, over de harde wereld van pubermeisjes.

Het is de nachtmerrie van elke ouder: de leuke, lieve tienerdochter die het ene moment nog met barbies speelt, en even later verandert in een onhandelbare, stelende, liegende en drugsgebruikende puber. Dat is wat Melanie, een jonge gescheiden moeder, in korte tijd ziet gebeuren bij haar dochter Tracy. ‘Een goede film’, vindt Fancy-psychologe Achsa Vissel. ‘Geloofwaardig en geen seconde verveling. Al vind ik het verhaal wel vrij extreem.’

Wanneer de dertienjarige Tracy door twee klasgenootjes wordt uitgelachen om haar kinderlijke kleren, besluit ze haar leven drastisch te veranderen. Ze gooit haar knuffelberen, sokken met stripfiguren en schattige bloesjes in de vuilnisbak. Samen met haar moeder koopt ze een hippe spijkerbroek en dito shirtje. Het blijkt een schot in de roos te zijn: ze trekt de aandacht van de vroegrijpe Evie, het populairste meisje van de school. Die vraagt of Tracy mee gaat winkelen.

‘Groepsnormen zijn heel dwingend bij pubers, er zijn veel regels’, zegt Vissel. ‘Je ziet Tracy haar klasgenoten scannen: wat hebben ze aan, hoe gedragen ze zich? Iemand in de groep bepaalt de standaard, in dit geval Evie. Hoe gevoeliger je bent, hoe meer je op groepsnormen let en hoe meer je erbij wilt horen.’

En Tracy wil

maar wat graag geaccepteerd worden door het kliekje van Evie. Tijdens het winkelen ziet ze hoe Evie hippe spulletjes jat. Om indruk te maken, steelt Tracy op straat een goedgevulde portemonnee van een onoplettende zakenvrouw. Uitgelaten gaan de meisjes winkelen van het gestolen geld en vanaf dat moment hoort Tracy bij de groep en worden zij en Evie hartsvriendinnen.

Bij stelen blijft het niet. Tracy wordt al snel meegezogen in Evies leven vol feestjes, drugs en jongens. ‘Als ik dit vergelijk met de brieven die ik voor mijn problemenrubriek krijg, is het wel heel veel tegelijk’, zegt Vissel. Ik vind het vrij extreem dat bij één persoon in zo’n korte tijd zo ontzettend veel dingen gebeuren: stelen, alcohol, drugs, jongens…’ Zelfs zelfbeschadiging blijft niet onbesproken. Een aantal keer trekt Tracy zich na een vervelende gebeurtenis terug in de badkamer en snijdt zichzelf in de armen. Vissel krijgt ook weleens brieven van meisjes die in zichzelf snijden. ‘Daarin komt vooral zelfhaat naar voren. Tracy doet het wanneer ze zich ongewenst voelt, bijvoorbeeld als haar vader geen tijd voor haar heeft.’

Tracy’s schoolprestaties hebben wel wat te lijden onder haar wilde leventje. Haar mentor zegt zelfs dat ze misschien blijft zitten. ‘Merkwaardig, hoe die mentor dat doet’, vindt Vissel. ‘Ze vraagt helemaal niet hoe het met haar gaat, en hoe het komt dat haar cijfers zo slecht zijn. Dat meisje was zo schattig en nu loopt ze stoned met een piercing in haar navel. Je moet toch zien dat er iets aan de hand is.’

Al die tijd blijft moeder Melanie redelijk kalm onder het gedrag van Tracy. Ook als die haar steeds meer afwijst en uitdaagt. Of zou ze niet doorhebben wat er met haar dochter aan de hand is? Vissel: ‘Dertienjarigen doen meer dan ouders geloven, of wíllen geloven. Ze blijven heel lang denken: daar is mijn kind nog niet aan toe. De moeder in deze film is bewonderenswaardig, maar soms ook wat moeilijk voorstelbaar. Ze wordt maar één keer echt boos op haar dochter. Verder blijft ze haar dochter steunen. Toch is het in dit geval misschien wel de juiste koers die de moeder volgt. Ze is de enige die er echt voor Tracy is. Het is haar onvoorwaardelijke liefde die haar dochter uiteindelijk het meest helpt.’ n

Thirteen

Regie: Catherine Hardwicke. Met: Holly Hunter, Evan Rachel Wood, Nikki Reed

Vanaf 15 januari in de bioscoop

Het script werd geschreven door Catherine Hardwicke en de toen dertienjarige Nikki Reed, die de rol van Evie speelt

auteur

Janneke Gieles

Werken op de redactie Psychologie Magazine is alsof ik nog steeds psychologie studeer, maar dan leuker en diepgaander. Steeds weer een ander onderwerp uitpluizen, speuren naar nieuw interessant onderzoek, praten met onderzoekers en auteurs over hun ideeën, en lekker filosoferen en eigen ervaringen uitwisselen met collega’s.

» profiel van Janneke Gieles
auteur

Janneke Gieles

Werken op de redactie Psychologie Magazine is alsof ik nog steeds psychologie studeer, maar dan leuker en diepgaander. Steeds weer een ander onderwerp uitpluizen, speuren naar nieuw interessant onderzoek, praten met onderzoekers en auteurs over hun ideeën, en lekker filosoferen en eigen ervaringen uitwisselen met collega’s.

» profiel van Janneke Gieles

Dit vind je misschien ook interessant

Kort

Hoe krijg je pubers zover dat ze hun huiswerk maken?

Lees verder
Kort

Hoe krijg je pubers zover dat ze hun huiswerk maken?

Lees verder
Branded content

Beveiligd: Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Er is geen samenvatting, omdat dit een beveiligd bericht is.
Lees verder
Branded content

Beveiligd: Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Er is geen samenvatting, omdat dit een beveiligd bericht is.
Lees verder
Artikel

Leven met hoogsensitiviteit #nofilter

Flauwekul en aanstellerij. Of in het beste geval: een modeterm. Dat is wat vaak gezegd wordt over ho...
Lees verder
Artikel

Leven met hoogsensitiviteit #nofilter

Flauwekul en aanstellerij. Of in het beste geval: een modeterm. Dat is wat vaak gezegd wordt over ho...
Lees verder
Artikel

Eveline Crone: ‘Pubers zijn extreem gevoelig voor afwijzin...

Haar nieuwe boek verklaart hoe tieners de fijne kneepjes leren van de omgang met anderen, en wat er ...
Lees verder
Artikel

Wie is het populairst?

Populaire pubers zijn lang niet altijd geliefd. Maar ze hebben wél de hoogste status in de groep.
Lees verder
Artikel

Als je puber te laat naar bed gaat

De schooldag is nog maar net begonnen, maar de leerlingen lijken al doodmoe. Sommigen liggen voorove...
Lees verder
Advies

Hoe voorkom ik dat mijn zoon (16) te veel drinkt?

Psychologie Magazine neemt de kenners van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is d...
Lees verder
Kort

Weg bij rokende vriendjes

Psychologie Magazine neemt de kenners van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is d...
Lees verder
Kort

‘Ze begrijpt me ook nóóit!’

Boosheid kan gezond zijn voor de ontwikkeling van pubers, ontdekte ontwikkelingspsychologe Anna Lich...
Lees verder