Man en hooggevoelig

1 op de 5 mensen is hoogsensitief, mannen net zo vaak als vrouwen. Maar waarom horen we daar zo weinig over? 'Mannen hangen hun hooggevoeligheid liever niet aan de grote klok.'

‘Als klein kind merkte ik al dat ik anders was dan andere jongens van mijn leeftijd. Ik trok meer naar meisjes toe, was nieuwsgierig, wijs en serieus. Maar ik was ook op mijn hoede, vooral bij kinderen en volwassenen die erg dominant en hard overkwamen. Ik raakte snel geïntimideerd.’

Raoul Vries (36) voelde ook haarscherp aan wat er onderhuids speelde. En bij hem thuis was dat nogal wat. ‘Mijn moeder had fysieke problemen en mijn twee broers psychische. Mijn vader zag ik vanaf mijn tiende nauwelijks. Ik was de jongste maar nam de zorgende rol op me. Sensitief als ik was, kon ik goed inspelen op wat iedereen nodig had om zich beter te voelen.’ Pas in therapie werd duidelijk dat er meer aan de hand was dan een moeilijke jeugd. ‘Zoals ik dingen waarnam, de intense manier waarop alles binnenkwam, en zoals ik me altijd aanpaste aan anderen… De psycholoog liet er geen twijfel over bestaan: ik was hoogsensitief.

1 op de 5 mannen is hoogsensitief

De Amerikaanse psycholoog Elaine Aron deed begin jaren ’90 als eerste uitgebreid onderzoek naar hooggvoeligheid en zette met haar boek The highly sensitive person (1996) het begrip op de kaart. Volgens Aron kun je spreken van hoogsensitiviteit als bij iemand van jongs af aan sprake is van een grondige manier van informatie verwerken, snelle overprikkeling, een bovenmatig empathisch vermogen en opvallend gevoelige zintuigen. Onderzoek toont aan dat hoogsensitiviteit wordt veroorzaakt door een – erfelijk bepaald – sensitiever centraal zenuwstelsel. Inmiddels is ook bewezen dat 1 op de 5 mensen hooggevoelig is, waarvan evenveel vrouwen als mannen. Dat laatste is opmerkelijk, want vrijwel alles wat er tot nu toe over HSP is gepubliceerd, gaat over vrouwen. Reden voor de Duitse psychotherapeut Tom Falkenstein om een boek te schrijven over hoogsensitieve mannen, het verscheen ook in het Nederlands.

Vooroordelen over gevoelige mannen

Dat we zelden iets horen over HSP-mannen heeft volgens Falkenstein te maken met het manbeeld in onze maatschappij. ‘Diep vanbinnen verwachten we nog altijd dat mannen onwrikbaar, sterk en rationeel zijn. Tenzij het woede of opwinding betreft, zijn emoties en gevoelens iets voor vrouwen. Dat beeld bestaat zowel bij vrouwen als bij mannen zelf en wordt ons al jong ingepeperd. Zo krijgt een jongetje veel meer dan een meisje te horen dat hij flink moet zijn en niet moet huilen. Met mannen als Trump en Poetin aan de macht zal de waardering voor dat machismo ook toenemen. Het vooroordeel over de gevoelige man als labiele huilebalk groeit. Als je ziet dat hoogsensitiviteit bij vrouwen vaak al als zwak of hysterisch wordt gezien, is het niet vreemd dat mannen hun gevoeligheid liever niet aan de grote klok hangen en het ook voor zichzelf maar liever helemaal ontkennen.’

Volgens Tom Falkenstein manifesteert HSP zich bij mannen niet anders dan bij vrouwen. ‘Maar doordat mannen zich er meer voor schamen, gaan zij er meestal wel anders mee om. Ze her- en erkennen het minder snel. En dat kan schadelijk zijn. Ze gaan vaak stelselmatig over hun grenzen heen of vluchten voor de stress, met overmatig drank- en/of drugsgebruik.’
Weten dat je een HSP bent, is volgens Falkenstein heel belangrijk omdat je dan je leefstijl kunt aanpassen, door bijvoorbeeld vaker rust in te bouwen. Maar ook omdat je vanuit dat besef hardnekkige gedragspatronen – altijd sterk willen zijn, je gevoel bagatelliseren, of overal ja op zeggen – kunt doorbreken.

TEST
Doe de test »

Ben je hooggevoelig?

De voordelen van hooggevoeligheid

Uit onderzoek blijkt dat hoogsensitiviteit ook voordelen heeft. HSP’s reageren niet alleen sterker op negatieve, maar net zo goed op positieve prikkels. Zij ervaren bijvoorbeeld kunst, muziek, de natuur en contact met anderen meestal veel intenser, wat bijzonder waardevol kan zijn. Psychotherapeut Falkenstein: ‘In bepaalde beroepen kan het echt een voordeel zijn. Denk aan een leraar die zijn studenten beter ziet en zo tegemoet kan komen aan wat ze nodig hebben, een schrijver die doordat al zijn zintuigen openstaan beter kan beschrijven hoe iets ruikt en klinkt, maar ook een advocaat die de stemming in een rechtszaal kan gebruiken in de verdediging van zijn cliënt.’

Meer weten?

  • Psychologie Magazine ontwikkelde de online training Hoogsensitiviteit als kracht, waarin je leert hoe je als HSP  je grenzen herkent én bewaakt.
  • Raoul Vries heeft een coachingspraktijk voor mannen: Moedige mannen coaching
  • Tom Falkenstein schreef het boek Hoogsensitieve mannen. Hoe je je hooggevoeligheid als kracht kunt inzetten, Lev
  • Dit is een bewerkte versie van het artikel ‘Man&HSP’, lees hier de volledige versie.

auteur

Deirdre Enthoven

» profiel van Deirdre Enthoven
  • Meer over

    Hooggevoeligheid

    Hoog sensitieve personen (HSP) zijn extra gevoelig voor prikkels. Dat kan lastig zijn, mensen met deze karaktertrek zijn sneller moe en overprikkeld. Maar in de juiste omgeving kan hooggevoeligheid voordelen opleveren.

    Bekijk dit thema

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Zo help je een hoogsensitief kind

Ze zijn creatief en zorgzaam, maar ook emotioneler en sneller driftig. Geen wonder: de wereld is bom...

Lees verder
Branded content

6 onmisbare tips voor een gezond lang leven

Goed eten en genoeg bewegen, iedereen weet dat je daarmee gezond oud kan worden. Maar welke stappen ...

Lees verder
Artikel

Zeven zinvolle zaterdagen

De zaterdag gaat meestal op aan hockeyles, huiswerk en kamer opruimen. Maar wat als je hem ook voor ...

Lees verder
Artikel

De meestgestelde vragen over hooggevoeligheid

Lees verder
Verhaal

Aarden tijdens een retreat voor hoogsensitieve personen

Lees verder
Artikel

Waarom geluidsirritatie zo persoonlijk is

Lees verder
Video

Deze BN’ers zijn hoogsensitief

Bekijk video
Advies

Hooggevoeligheid en eetstoornissen

Lees verder
Interview

Schrijver Arthur Japin: ‘Van feestjes moet ik een dag bijkomen’

Lees verder