Experiment: Kraak noch smaak

Proefjes om samen met anderen te doen Materiaal – Appel, harde peer, rauwe aardappel, bleekselderij, wortel, banaan – Blinddoek – Grote wasknijper of haarklem – Rode en blauwe pen – Groot vel papier Aantal proefpersonen Onbeperkt Voorbereiding Snij van de vruchten en groenten kleine blokjes. Zorg dat de proefpersonen het eten niet zien. Teken op […]

Proefjes om samen met anderen te doen

Materiaal
– Appel, harde peer, rauwe aardappel, bleekselderij, wortel, banaan
– Blinddoek
– Grote wasknijper of haarklem
– Rode en blauwe pen
– Groot vel papier

Aantal proefpersonen
Onbeperkt

Voorbereiding
Snij van de vruchten en groenten kleine blokjes. Zorg dat de proefpersonen het eten niet zien. Teken op het vel papier zes kolommen; zet boven elke kolom de naam van een van de groenten of vruchten. Laat het vel niet zien.

Leg de proefpersonen de proef uit. Zij moeten de kamer uitgaan en komen een voor een binnen om een proefje te doen. Daarvoor worden ze geblinddoekt en krijgen ze de wasknijper of haarklem op de neus, zodat ze tijdens de hele proef alleen door de mond kunnen ademen.

Vertel hen dat ze zes stukjes eten gevoerd zullen krijgen, maar zeg niet wat. De bedoeling is dat de proefpersoon raadt wat het is. Geef hen wel de absolute verzekering dat het om normaal voedsel gaat en dat ze niets onsmakelijks in de mond gestopt zullen krijgen.

Stuur de proefpersonen de kamer uit en laat ze een voor een binnenkomen.

Proef 1
Geef de proefpersoon in willekeurige volgorde een blokje fruit of groente in de mond en vraag hem of haar wat het is.

Schrijf het antwoord met de rode pen in de desbetreffende kolom.

Proef 2
Deze gaat net zoals proef 1, maar nu somt u vooraf de zes vruchten en groenten op, in een andere volgorde dan waarin u ze zal geven. Zeg hierbij ‘aardappel’, niet ‘rauwe aardappel’.

De proefpersonen weten nu waar ze op moeten letten. Ze mogen hun antwoorden echter niet herzien nadat ze een volgend blokje hebben geproefd.

Schrijf het antwoord met de blauwe pen in de desbetreffende kolom.

Resultaten
Waarschijnlijk zullen de proefpersonen beide keren de banaan goed raden, maar bij de andere vruchten en groenten behoorlijk wat fouten maken. Het aantal fouten zal bij de eerste proef het grootst zijn. Bij de tweede proef zullen appel, peer en wortel nogal eens worden verwisseld. Aardappel en selderij zullen de tweede keer vaker worden herkend dan de eerste keer.

Verklaring
Smaak ontstaat voor een belangrijk deel in samenhang met geur. Door de klem op de neus kunnen we niet ruiken en daarom hebben we de grootste moeite onderscheid te maken tussen de blokjes die in de mond ongeveer hetzelfde aanvoelen. Dit fenomeen doet zich overigens ook voor als we verkouden zijn. Uitzondering is de banaan: die wordt wel herkend doordat banaan een heel typerende substantie heeft.

Met de smaakpapillen in de mond kunnen we alleen het ruwe onderscheid proeven tussen zoet, zuur, zout en bitter. De zoet-nuances tussen appel, peer en wortel vallen echter weg, want dat onderscheid maken we met de reuk. De bittere selderij en de smaakloze aardappel worden, als men wéét dat ze erbij zitten, makkelijker herkend dan wanneer men dat niet weet.

Proef 3
Waarschijnlijk hebben de proefpersonen opgewekt het stukje rauwe aardappel gekauwd en doorgeslikt. Vraag ter afsluiting van het experiment of ze nog een stukje willen. Zeer waarschijnlijk zullen ze dat weigeren.

Hier zien we duidelijk de invloed van kennis en ervaring. We hebben in ons geheugen een blauwdruk hoe verschillende etenswaren eruit moeten zien, willen we dat zomaar in de mond stoppen. Een ongekookte aardappel voldoet niet aan de criteria die in de blauwdruk aan de eetbaarheid van aardappels worden gesteld. Onbekend voedsel op uw vakantieadres zult u dan ook heel voorzichtig proeven, met het puntje van de tong, klaar om het weer uit te spugen.

Dit vind je misschien ook interessant

Verhaal

Proefnotities

Proeven doen we met meer dan onze tong alleen. Een blauwe biefstuk laten we links liggen. En ook onz...
Lees verder
Verhaal

Proefnotities

Proeven doen we met meer dan onze tong alleen. Een blauwe biefstuk laten we links liggen. En ook onz...
Lees verder
Branded content

Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Een lekker stukje chocolade, een compliment van een lieve collega - juist die kleine geluksmomenten ...
Lees verder
Branded content

Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Een lekker stukje chocolade, een compliment van een lieve collega - juist die kleine geluksmomenten ...
Lees verder
Artikel

De vier voordelen van samen tafelen

Ontbijten in de trein, lunchen achter de computer, met een bord op schoot voor de televisie: we eten...
Lees verder
Artikel

De vier voordelen van samen tafelen

Ontbijten in de trein, lunchen achter de computer, met een bord op schoot voor de televisie: we eten...
Lees verder
Advies

Hoe ga ik om met die stroom van indrukken?

Lees verder
Artikel

Hoe goed kunt u ruiken?

Hebt u een goed geurgeheugen? ?En herkent u een geschikte partner aan zijn lichaamsgeur? Vijf proefj...
Lees verder
Artikel

Drie zintuiglijke genieën over kleuren voelen en geuren hor...

Kleuren voelen, een brandweerpaaltje horen of de exacte geur van een bepaald wasmiddel onderscheiden...
Lees verder
Artikel

Ademnood: de gevolgen van luchtvervuiling

Waar denken we aan bij het woord luchtvervuiling? Het blijkt dat we in dit geval denken met onze neu...
Lees verder
Artikel

9 tips voor een natuurlijker leven

We zijn ontworpen om blootsvoets over de steppe te rennen. Maar tegenwoordig brengen we de meeste ur...
Lees verder
Artikel

Liefde gaat door de neus

Relaties Meer dan de helft van de mannen en liefst 90 procent van de vrouwen snuffelt wel eens aan T...
Lees verder