Column Sterre van Leer: Hoop

Zelfs een onverbeterlijke optimist als ik voelt de moed weleens in de schoenen zinken.

Gisterochtend nog, toen een blij radiospotje de luisteraars oppookte om voor een habbekrats naar de andere kant van de wereld te vliegen, ‘lekker een paar dagen naar de zon’ – iets waarvan ik stilletjes had gehoopt dat het post-corona en pre-klimaatapocalyps wel afgelopen zou zijn. Maar nee. De wereld wordt niet zomaar beter, zelfs niet na anderhalf jaar zelfreflectie.

Is het daarmee één-nul voor de pessimisten? Of heeft de wereld iets anders nodig dan blind optimisme? Toen ik daarover nadacht, stuitte ik op iets waar sociaal-psychologen zich al decennialang mee bezighouden: het verschil tussen hoop en optimisme.

Optimisme is de neiging om te denken dat dingen goed zullen aflopen. Het is voor een belangrijk deel genetisch bepaald: de een wordt blijmoediger geboren dan de ander. Hoop daarentegen is wat psychologen noemen een motivational state: het geloof dat het je zal lukken om iets bepaalds te bereiken.

Je hoopt dat je dat zeldzame boek te pakken zult krijgen, of dat die leuke dame van de roeivereniging jou ook leuk vindt als je maar vaak genoeg langs de bar loopt. Hoop veronderstelt dus voorstellingsvermogen en inspanning van jouw kant.

Nog belangrijker: hoop bloeit ook tegen de klippen op. In een Australisch experiment werden voetbalsupporters ondervraagd over de kansen van hun team in de competitie. Er werd ook gevraagd hoe hoopvol ze gestemd waren.

Niet heel verrassend scoorden de supporters van de topteams op de lijst hoog op hoop en op optimisme. Maar opvallend hoopvol waren ook de echt fanatieke clubfans van teams die juist laag in de competitie stonden, en die helemaal niet zoveel vertrouwen hadden in de goede afloop. Hoop bloeit dus op in omstandigheden waarin de uitkomst onzeker is – maar de belangen groot.

Als je het zo bekijkt, vraagt deze tijd helemaal niet op optimisme. Klimaatverandering, ziektegolven, toeslagendrama’s: de goede afloop is allerminst zeker. Maar hoop is de moed om tóch te verlangen naar iets beters. Hoop zet aan tot verandering.

Voor dit herfstnummer verzamelden we zulke hoopvolle verhalen. Het verhaal van Griet Op de Beeck, die zich ontworstelde aan haar destructieve jeugd en een manier vond om de publiekskritiek van zich af te laten glijden nadat ze haar hervonden herinneringen deelde.

Het verhaal van de dragqueens (en die ene dragking), die zich losmaken van knellende gendernormen en vrijheid vinden in hun alter ego. Het verhaal van narcisme-onderzoekster Nina Brown, die ontdekte dat je wel degelijk kunt genezen van het trauma dat een op zichzelf gerichte ouder nalaat. Niet door het contact te verbreken, maar door elke keer opnieuw te reageren vanuit een volwassen perspectief.

En nee, niemand zegt dat het makkelijk is. Maar juist daarom is er hoop.

auteur

Sterre van Leer

Elke keer als ik koffie ga halen, kom ik langs ‘de blije muur’. Op dat muurtje naast de keuken prikken we elke maand grappige tweets, mails en brieven die we binnenkrijgen.

» profiel van Sterre van Leer

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Een dagelijkse dosis hoop

Uit hoop putten we moed en veerkracht. Vijf eenvoudige manieren om jezelf en anderen een hart onder ...
Lees verder
Branded content

Waarom wandelen je dichter bij elkaar brengt

Wandelen helpt tegen depressieve gevoelens. En samen wandelen is als ‘sociale lijm’: je voelt me...
Lees verder
Verhaal

Je optimale leefritme

De indeling ochtend- en avondmensen is volgens de Amerikaanse psycholoog en slaapdeskundige Michael ...
Lees verder
Verhaal

Je optimale leefritme

De indeling ochtend- en avondmensen is volgens de Amerikaanse psycholoog en slaapdeskundige Michael ...
Lees verder
Kort

Optimisme kun je leren

Optimisme is geen trekje dat je van nature wel of niet hebt, zeggen Australische onderzoekers. Uit e...
Lees verder
Test

Hoe optimistisch ben je?

Optimistische mensen geloven in het goede en zien de toekomst met vertrouwen tegemoet. Een benijdens...
Lees verder
Column

Komt wel goed

Hoe groot schat u de kans dat u, vergeleken met anderen, ooit grote financiële zorgen zult hebben? ...
Lees verder
Artikel

Positief denken, 5 oefeningen voor nieuwe energie

Stress is een prachtige uitvinding – het maakt ons scherp op momenten dat het erop aankomt. Maar w...
Lees verder
Recensie

Gezond en gelukkig

'Ik kan pas gelukkig zijn als ik aantrekkelijker ben of als mijn relatie beter loopt'. De Australisc...
Lees verder
Artikel

Het gelijk van de pessimist: het kan altijd meevallen

De pessimisten onder ons hebben het nog niet zo gek bekeken: doordat ze het ergste vrezen, vermijden...
Lees verder
202001