De vraag

Zit alzheimer in de familie?

Ik ben benieuwd of je kunt voorspellen dat je een verhoogde kans hebt op alzheimer. Mijn opa van moeders kant is dement overleden, net als de oudere broer en zus van mijn moeder. Ze zijn alledrie wel (ruim) tachtig geworden. Mijn moeder (bijna 85) dementeert ook licht. Maar gezien hun leeftijd is dat allemaal misschien wel heel normaal? En klopt het dat mensen die dement worden minder vaak kanker krijgen – en andersom?

Het advies

Wiesje van der Flier

Dementie- en alzheimerexpert

‘Zit alzheimer in de familie?’ Dit is een van de meestgestelde vragen over alzheimer. En deze vraag is niet zo eenvoudig te beantwoorden. We besteden er daarom in ons boek het Alzheimermysterie een heel hoofdstuk aan. Alzheimer als familiaire ziekte betekent dat de ziekte wordt veroorzaakt door één gen en als één van de ouders het heeft, krijgt de helft van de kinderen het ook. Dit komt wel voor, maar zeer zelden. Het gaat om zo’n één procent van de patiënten met dementie, en in deze vorm komt de ziekte altijd op jonge leeftijd tot uiting, dat wil zeggen: (ruim) voor het 65e levensjaar. In het overgrote andere gedeelte van de alzheimer-patiënten spreken we van “sporadische alzheimer”. Maar ook hier speelt aanleg een rol. Het gaat hier echter om een combinatie van (vele) risicogenen, die ieder voor zich het risico op de ziekte een heel klein beetje verhogen. Intussen zijn zo’n 25 risicogenen voor alzheimer ontdekt; men denkt dat er in de komende jaren nog vele bij zullen komen.
Daarnaast spelen ook omgevingsfactoren een rol. En vermoedelijk spelen genetische aanleg en omgeving ook nog op elkaar in. Uitvinden hoe dat precies werkt, is een vraag die onderzoekers dagelijks bezig houdt. Voor uw specifieke vraag geldt: de belangrijkste risicofactor voor alzheimer is een hoge leeftijd. Boven de 85 lijdt zo’n één op de drie ouderen aan een vorm van dementie, het komt dus heel veel voor. Als het in de familie voor komt, is het risico iets hoger. Maar net zo goed kan het zo zijn dat alzheimer bij andere familieleden níet ontstaat. Op dit moment kunnen we dat nog niet goed voorspellen.

Het antwoord op de laatste vraag: ‘klopt het dat mensen die dement worden minder vaak kanker krijgen?’. Dit zou te maken hebben met een overactief immuunsysteem, dat zou kanker helpen voorkomen, maar alzheimer juist bevorderen.

Meer weten over dit thema? Bekijk Dementie
Deel dit artikel:
4 oktober 2017 | Laatst gewijzigd op 7 april 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Zo vader, zo dochter

Een dochter in de voetsporen van haar vader. Is dat toeval of keuze? Marcel van den Hout, hoogleraar...
Lees verder
Artikel

Zo vader, zo dochter

Een dochter in de voetsporen van haar vader. Is dat toeval of keuze? Marcel van den Hout, hoogleraar...
Lees verder
Branded content

Wat maakt jou een mooi mens?

Bij anderen weten we al snel wat hen mooi en bijzonder maakt, terwijl we op onszelf vaak ongenadig k...
Lees verder
Branded content

Wat maakt jou een mooi mens?

Bij anderen weten we al snel wat hen mooi en bijzonder maakt, terwijl we op onszelf vaak ongenadig k...
Lees verder
Interview

Lessen van een wildlife-dierenarts in Afrika

Voor haar tentje, in het donker luisterend naar de geluiden van de bush, voelde Martine van Zijll La...
Lees verder
Interview

Lessen van een wildlife-dierenarts in Afrika

Voor haar tentje, in het donker luisterend naar de geluiden van de bush, voelde Martine van Zijll La...
Lees verder
Interview

Cynthia: ‘Mijn man is 39 en heeft erfelijke dementie’

Aan kleine dingen merkte Cynthia dat haar man begon te veranderen. Een jaar geleden kwam de klap: Mi...
Lees verder
Advies

Hoe kan ik mijn ouders steunen?

Beste Jolet Mijn moeder (54 jaar) heeft longkanker, vermoedelijk met uitzaaiingen. Veel is nog onzek...
Lees verder
Artikel

De moordenaar in elk van ons

Wat bezielt die vriendelijke buurman om op een nacht zijn vrouw en kinderen af te slachten? Dat vroe...
Lees verder
Artikel

Omgaan met dementie bij ouderen

350.000 Nederlanders zorgen voor iemand met dementie die thuis woont. Van deze mensen, combineert de...
Lees verder
Blog

Een commissie mag bepalen of alzheimer-onderzoek te zwaar is...

In de familie van Jetske van der Schaar (37) komt alzheimer voor, een vorm van dementie. Deze zeldza...
Lees verder
Advies

Mijn levenslust keert na de kanker niet terug

Beste Anette,Sinds een aantal dagen heeft een bewoonster die binnen het beschermd wonen woont te hor...
Lees verder
28124