De vraag

Ik mag geen fouten maken

Ik weet dat fouten maken menselijk is, en dat iedereen moet leren. Maar toch vind ik het verschrikkelijk om in mijn werk een fout te maken, en kan ik er lang over blijven piekeren. Het helpt dan eigenlijk nauwelijks om tegen mezelf te zeggen dat iedereen zich nu eenmaal vergist. Hoe stop ik die veroordelende piekergedachten?

Het advies

Expert

Arjan van Dam

Faalangst

Het maken van een fout op je werk is lastiger dan wanneer je dat doet bij het uitoefenen van bijvoorbeeld je hobby. Op je werk kunnen fouten vervelende en soms zelfs verstrekkende consequenties hebben. Zeker als je om heen ziet dat fouten worden afgestraft, bijvoorbeeld door afkeuring, minder kans op promotie of als uiterste consequentie ontslag dan is het moeilijk om een fout als leermoment te zien. Je kunt er dan zelf wel van overtuigd zijn dat fouten leermoment zijn, maar piekeren over de mogelijke consequenties is dan meer dan logisch.

Maar als je werkgever fouten niet gelijk afstraft en niet alleen belijdt dat fouten leermomenten zijn, maar dit ook daadwerkelijk laat zien, dan ligt de oorzaak waarschijnlijk bij jouw dieper liggende overtuigingen. Een belangrijke onderliggende overtuiging kan zijn dat je denkt dat je jezelf op zo’n moment niet meer kunt verbeteren; ‘Ik heb het fout gedaan, dus ik kan dit niet goed en ik ga hier niet beter in worden.’

Carol Dweck noemt dit een ‘fixed mindset’; de overtuiging dat je capaciteiten min of meer vast liggen. Kijk bij een fout altijd of je deze onderliggende overtuiging hebt. En zo ja, is dat echt waar? Of moet je er gewoon meer tijd in stoppen of anders aanpakken? In de meeste gevallen kun je ergens beter in worden en zullen de fouten daardoor minder worden.

Het kan ook zijn dat je ideeën over wat er van je verwacht wordt en/of van jezelf verwacht, niet realistisch zijn. Bijvoorbeeld de overtuiging dat iedereen nog moet leren maar dat jij alles gelijk goed moet doen. Of misschien heb je het idee dat fouten niet getolereerd worden terwijl je werkgever hier genuanceerder tegen aankijkt. Dit kun je nagaan door dit met je collega’s te bespreken en/of direct met je leidinggevende.

Maar in beide gevallen, als je piekeren ontstaat door niet realistische verwachtingen van je werkgever of van jezelf, heeft het zin om je gedachten bij te stellen en om te buigen naar helpende gedachten. Te lang piekeren is in geen enkel geval goed voor je. Het boekje “Ik kan denken/voelen wat ik wil” van Rene Diekstra biedt goede handvatten om hier praktisch mee aan de slag te gaan.

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Van je faalangst af: het kan écht

Bent je chronisch besluiteloos, maak je niets af, heb je bij voorbaat een excuus voor een mislukking...
Lees verder
Artikel

Van je faalangst af: het kan écht

Bent je chronisch besluiteloos, maak je niets af, heb je bij voorbaat een excuus voor een mislukking...
Lees verder
Artikel

Leven met hoogsensitiviteit #nofilter

Flauwekul en aanstellerij. Of in het beste geval: een modeterm. Dat is wat vaak gezegd wordt over ho...
Lees verder
Artikel

Leven met hoogsensitiviteit #nofilter

Flauwekul en aanstellerij. Of in het beste geval: een modeterm. Dat is wat vaak gezegd wordt over ho...
Lees verder
Advies

Ik durf geen nieuwe relatie aan te gaan

Lees verder
Advies

Kun je faalangst veranderen?

Lees verder
Advies

Wat is het verschil tussen faalangst en perfectionisme?

Lees verder
Advies

Opscheppen en faalangst?

Lees verder
Advies

Ik ben perfectionistisch en heb faalangst

Lees verder
Verhaal

Oeps! Waarom we mislukkingen moeten koesteren

Heeft u vandaag al een paar flinke steken laten vallen? Wie zijn fouten open tegemoet treedt, leert ...
Lees verder