Zo kijkt een surveillant naar een stationshal

‘Een surveillant moet vooral objectief waarnemen,’ zegt bedrijfsrechercheur en trainer Rogier Nebbeling. ‘Maar daartoe is een mens helemaal niet goed uitgerust. Onze ­hersenen maken bijvoorbeeld overal al gauw een patroon van.’ En daar is ­Nebbeling op gebrand, want ziet hij wel wat hij ziet? ‘In je hoofd maak je van een paar mensen op korte […]

‘Een surveillant moet vooral objectief waarnemen,’ zegt bedrijfsrechercheur en trainer Rogier Nebbeling. ‘Maar daartoe is een mens helemaal niet goed uitgerust. Onze ­hersenen maken bijvoorbeeld overal al gauw een patroon van.’ En daar is ­Nebbeling op gebrand, want ziet hij wel wat hij ziet? ‘In je hoofd maak je van een paar mensen op korte afstand van elkaar meteen een groep. Ze horen bij elkaar, want ze staan dicht bij elkaar: “dichtheid” heet dat in de Gestalt­psychologie. Handig om snel waar te nemen, maar een valkuil voor beveiligers. Want hoort die ene jongen wel echt bij die groep? Of staat hij ertussen met een plan?’

Nog zo’n valkuil uit de psychologie is selectieve waarneming. Elke goed ­getrainde surveillant is zich bewust van het ‘gorilla-effect’ – dat opdoemde in een experiment waarbij mensen die het aantal keer overgooien van een bal moesten tellen, en daardoor helemaal bleken te missen dat er een gorilla door het beeld liep. Nebbeling: ‘Ben ik te veel gefocust op een jongen die verdacht gedrag vertoont, dan kan ik weleens missen dat zijn handlanger de gerolde portemonnee al lang heeft overgepakt.’

Naast het waarnemen van gedrag moet een toezichthouder zich steeds ­afvragen: wat kunnen hier de

volgende stappen zijn? ‘Een scannend hoofd, dat zegt op zich nog niks. Maar gaat deze persoon vervolgens heel dicht bij iemand staan op de roltrap, dan zitten we er ­bovenop. Een roltrap heet niet voor niets een rol-trap.’

Hé, hij loopt dwars door de stroom

‘In de looprichting van mensen zit logica: rechts heen, links terug. Een zakkenroller loopt veel grilliger, hij wisselt van tempo, loopt even met iemand op en buigt dan af, dwars op de looprichting. Ook reden voor opmerkzaamheid: twee mensen die op elkaar af lopen en na een kort contact weer bij elkaar vandaan.’

Wacht hij op iemand of scant hij de omgeving?

‘Een zakkenroller zoekt naar het juiste moment, het juiste slachtoffer. Zijn hoofd beweegt voortdurend heen en weer, hij zoekt naar kansen – dat ziet er een stuk ­onrustiger uit dan iemand die wacht tot zijn trein aankomt.’

Een petje én een zonnebril, dat is vreemd, binnen

‘Of wat ook opvallend is: glimmend nieuwe schoenen onder afgedragen kleren. Vaak is de drager van dat schoeisel dan niet de rechtmatige eigenaar – veel gezien bij junks.’

Wat doet die man zo dicht naast hem?

‘Aan leeftijd, kleding, kijkrichting of handgebaren zie je in één oogopslag of mensen bij elkaar horen. Iemand die afwijkt in gelijkenis, maar wel heel dicht bij iemand anders gaat staan, houden we in de gaten.’

Wat gebeurt er als dit groepje uit elkaar gaat?

‘We zijn altijd bezig met de vraag: wat gebeurt er hierna? ­Lopen deze mensen weg, dan is hun gedrag verklaarbaar – ze gaan naar de trein of naar huis. Blijven ze in de buurt maar verspreiden ze zich door de stationshal, dan trekt dat onze aandacht.’

Meer informatie: Nebbeling Training Center, www.securitypsycholoog.nl

Hoe opmerkzaam bent u zelf? Test het in een trainingsvideo van Rogier Nebbeling op psychologiemagazine.nl/tests

auteur

Peggy van der Lee

Groeien dankzij geworstel. Een prima samenvatting van waar ik het liefst over schrijf. Niet dat ik speciaal van geworstel houd, maar ontkom jij eraan? De baan die niet meer bij je past, de relatie die deuken oploopt, de gezondheid die hapert.

» profiel van Peggy van der Lee

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Kan ik zonder angst alleen blijven wandelen?

Lees verder
Artikel

Zo kijkt een surveillant naar een stationshal

‘Een surveillant moet vooral objectief waarnemen,’ zegt bedrijfsrechercheur en trainer R...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Column

Wanneer verwen je kinderen te veel?

Steven Pont schrijft columns en boeken over opvoeding, het gezin en de ontwikkeling van kinderen. Ki...
Lees verder
Column

Wanneer verwen je kinderen te veel?

Steven Pont schrijft columns en boeken over opvoeding, het gezin en de ontwikkeling van kinderen. Ki...
Lees verder
Interview

Advies voor creatieve ondernemers: ‘Denk verder, denk gekk...

Leuk: een fotografiecursus volgen, een roman schrijven, een schilderij maken. Maar je brood verdiene...
Lees verder
Artikel

Alles veilig

Laat het beeld hiernaast eens op u inwerken. Het kon u weleens goed doen. Uit Brits onderzoek is geb...
Lees verder
Verhaal

Waarom we graag geloven in een simpele oplossing

Uit de EU stappen! Normaal doen! Muren bouwen tegen vluchtelingen! Politici opperen veel te simpele ...
Lees verder
Kort

Veilig bij moeder

Rondgedragen worden door mama: voor kleintjes is dat het fijnste wat er is, en ze worden er vrijwel ...
Lees verder
Artikel

Hoe criminelen hun slachtoffers kiezen

In het zomernummer leest u hoe u het risico kunt verkleinen dat u slachtoffer wordt van een misdrijf...
Lees verder
Advies

Sinds mijn beroving voel ik me minder veilig

Lees verder