Wanneer verwen je kinderen te veel?

Ouders zijn weleens bang dat ze hun kind kunnen verpesten door het te verwennen, merkt ontwikkelingspsycholoog Steven Pont. Ze vrezen kinderen te weinig voor te bereiden op de veeleisende buitenwereld die hun later nu eenmaal wacht.

Je 15-jarige dochter vraagt of ze wat geld voor de bioscoop mag en je ziet tot je schrik dat je partner de portemonnee trekt. Maar waarom? Ze krijgt toch zakgeld? Ze heeft toch een oppasbaantje? Jij vindt het verwennerij, je partner zegt: ‘Doe niet zo moeilijk.’

Parental burn-out: opgebrande ouders door opvoedstress

Ontploffen of in huilen uitbarsten als je kind zeurt, constant moe zijn en je mislukt voelen in je r...

Lees verder

We zijn allemaal gevormd door onze eigen jeugd. Als jij vroeger zelf je bioscoopkaartje moest betalen, dan vind je het misschien verwennerij als je partner daar geld voor geeft – terwijl je partner dat vanuit zijn of haar jeugd heel gewoon vindt. Het is dus moeilijk om objectief vast te stellen of een kind aan het verwennen bent of niet. Maar er valt wel wat meer over te zeggen.

Verpest voor later

Ouders zijn weleens bang dat ze hun kind kunnen verpesten door het te verwennen. Onder verpesten verstaan ze dan zoiets als: kinderen te weinig voorbereiden op de eisende buitenwereld die hun later nu eenmaal wacht. Want als je als ouder altijd en overal de rode loper uitrolt, hebben je kinderen straks vast geen idee hoe ze zelf dingen voor elkaar moeten boksen of teleurstellingen kunnen verwerken.

Het klopt dat het slecht is voor de ontwikkeling van kinderen als ouders alles voor hen oplossen. Inzet, veerkracht en doorzettingsvermogen leren ze alleen door zelf moeite te doen voor iets wat ze graag willen, door verantwoordelijkheid te nemen voor fouten en door tegen hun eigen grenzen aan te lopen.

Wennen

Maar is het echt zo verkeerd als een ouder wat geld geeft voor de bioscoop? Nee, zo’n vaart loopt het niet. Het is alleen belangrijk dat kinderen op andere gebieden wel weerstand tegenkomen; dat je bijvoorbeeld hun brood niet meer smeert als ze ouder dan 10 jaar zijn (dat kunnen ze namelijk zelf), of dat ze er zelf voor zorgen dat ze op tijd op de hockeyclub zijn en jij niet onderaan de trap gaat staan schreeuwen (het is hún wedstrijd).

In het woord ‘verwennen’ zit het woord ‘wennen’. En daarin schuilt het gevaar. Zodra kinderen wennen aan het feit dat al het leuke voor ze geregeld en al het nare bij ze weggehouden wordt, gaan ze dat niet alleen van hun ouders verwachten, maar ook van de rest van de wereld.

Als je kind hoogsensitief is

Is je kind een gevoelig type? Als prikkels snel teveel worden kan je kind hoogsensitief zijn.

Lees verder

Want door de ervaringen die een kind thuis opdoet, gaan ze onderdeel uitmaken van een mentaal werkmodel over de relationele wereld. Waardoor de kans bestaat dat het kind van anderen verwacht dat die altijd doen wat het verlangt. Hun omgeving zal dat gedrag onaangenaam vinden, en het kind zelf zal die weigerachtige omgeving onaangenaam vinden. Verwennerij kan dus uiteindelijk negatieve gevolgen hebben voor de sociale contacten van een kind.

Duidelijke afspraken

Maar dat gebeurt natuurlijk niet meteen als je je kind een keer iets toestopt of helpt bij iets wat het normaal wel zelf doet – bijvoorbeeld omdat het weinig tijd heeft of moe is. Alleen als jullie als ouders voortdurend toegeven aan de wensen van je kind, is het tijd voor goede afspraken. Waaraan geven jullie toe? Waar trekken jullie grenzen? Want juist door je kind te leren voor zichzelf te zorgen, zorg je als ouder heel goed voor hem.

Bron: N.B. Perry e.a., Childhood self-regulation as a mechanism through which early overcontrolling parenting is associated with adjustment in preadolescence, Developmental Psychology, 2018

Waar liggen de grenzen?

  • Spreek als ouders samen af wat je toestaat en wat niet. Zo voorkom je dat de ‘verwennende’ ouder ook de meer populaire ouder wordt.
  • Maak aan je kind duidelijk waar het op kan rekenen en waarop niet. Anders leer je je kind namelijk zeuren.
  • Geef je kind zoveel mogelijk eigen verantwoordelijkheid. Er is bijvoorbeeld geen enkele reden waarom je de sporttas nog zou inpakken voor een brugklasser.
  • Vertel bij uitzonderingen waarom iets een uitzondering is (bijvoorbeeld: ‘Omdat het de eerste dag van de vakantie is, krijg je geld voor een bioscoopkaartje.’)
  • Je verwent je kind nooit door hem veel te knuffelen of vaak te zeggen dat je veel van hem houdt.
  • Durf ferm en duidelijk te zijn, ga niet overal over in onderhandeling.
auteur

Steven Pont

Steven Pont is ontwikkelingspsycholoog en systeemtherapeut. Hij schrijft columns en boeken over opvoeding, het gezin en de ontwikkeling van kinderen.

» profiel van Steven Pont
  • Meer over

    Opvoeden

    Stevig en ontspannen in de wereld staan: dat wensen we onze kinderen én onszelf toe.

    Bekijk dit thema

Dit vind je misschien ook interessant

Kort

Alle baby’s leren ‘wafwaf’

Ouders zijn weleens bang dat ze hun kind kunnen verpesten door het te verwennen, merkt ontwikkelings...
Lees verder
Column

Wanneer verwen je kinderen te veel?

Ouders zijn weleens bang dat ze hun kind kunnen verpesten door het te verwennen, merkt ontwikkelings...
Lees verder
Branded content

Houd je brein gezond: start met studeren

Waar moet je rekening mee houden als je een opleiding gaat volgen? Drie vragen en antwoorden voor de...
Lees verder
Branded content

Houd je brein gezond: start met studeren

Waar moet je rekening mee houden als je een opleiding gaat volgen? Drie vragen en antwoorden voor de...
Lees verder
Advies

Hoe krijg ik mijn peuter aan het eten?

De laatste weken wil mijn dochtertje van bijna 2 bijna niks meer eten en maakt ze overal een strijd ...
Lees verder
Advies

Hoe krijg ik mijn peuter aan het eten?

De laatste weken wil mijn dochtertje van bijna 2 bijna niks meer eten en maakt ze overal een strijd ...
Lees verder
Recensie

Help mijn kind moet naar de psycholoog

Ouders zijn weleens bang dat ze hun kind kunnen verpesten door het te verwennen, merkt ontwikkelings...
Lees verder
Kort

Zo help je een kind met vliegangst

Steeds vaker zoeken ouders hulp om kinderen van vliegangst af te helpen, zegt psycholoog Lucas van G...
Lees verder
Artikel

Het effect van het milieu waarin je opgroeit

Iedereen die slim genoeg is, kan in principe naar het hbo of de universiteit. Toch lukt dit nog alti...
Lees verder
Interview

Klinisch neuropsycholoog William Stixrud: ‘Goede bedoeling...

Iedere ouder wil zijn kind een goede start geven in het leven, maar met al dat gehelp, gestuur en ge...
Lees verder
Artikel

Overprikkeld, onderontwikkeld: een pleidooi voor meer rust e...

Hier flikkert een beeldscherm, daar praat een radio. En ertussenin probeert een kind groot te groeie...
Lees verder
Kort

Zo leer je je kind met geld omgaan

Veel kinderen begrijpen niet dat geld een zekere waarde heeft. Ze denken dat je het gewoon uit de mu...
Lees verder