Waarom iedereen kan worden opgelicht

  • 962 woorden
  • leestijd is 5 minuten
  • Foto: Getty Images
Oplichters maken slim gebruik van psychologische trucs. Het is bijna onmogelijk om er níét in te trappen. Maar je wilt natuurlijk wel weten wat de meest gebruikte instinkers zijn...

Wie weleens het tv-programma Opgelicht?! ziet, valt van de ene verbazing in de andere: wie geeft nou zomaar zijn bankpas aan een vreemde? Wie maakt nou geld over naar een onbekende in het buitenland? Mij overkomt dat niet, denk je dan. Maar dat is een misvatting: iedereen kan slachtoffer worden van oplichting. Dat heeft niets te maken met arm of rijk, slim of dom.

De Fraudehelpdesk, die samen met de politie en het Openbaar Ministerie oplichting in kaart probeert te brengen, deed in 2014 onderzoek naar internetoplichting. Daaruit bleek dat over een periode van twee jaar 1,1 miljoen Nederlanders het slachtoffer waren geworden van malafide zaken, waarbij ze in totaal 5,3 miljard euro verloren. Denk aan webshops die nooit leveren, e-mails die bankgegevens ontfutselen of spookfacturen bevatten.

Meestal ging het om relatief kleine bedragen: 70 procent raakte minder dan 500 euro kwijt. 7 procent ging voor meer dan 10.000 euro het schip in.

Eigen schuld

De Nederlandse wet beschouwt alle praktijken waarbij iemand opzettelijk een ander iets voorspiegelt om er zelf financieel beter van te worden als een vorm van fraude of oplichting.
Volgens communicatiemanager André Vermeulen van de Fraudehelpdesk doen lang niet alle slachtoffers aangifte. Dat heeft deels te maken met schaamte; slachtoffers vinden vaak dat de oplichting hun eigen schuld is.

Dat komt doordat we onszelf slim genoeg vinden om de trucs van oplichters te doorzien. ‘We lijden allemaal aan de illusie van controle,’ zegt gedragspsycholoog Liza Luesink,

Log in om verder te lezen.

List en leugen, de psychologie van bedriegen en bedrogen worden
Boekentip

List en leugen, de psychologie van bedriegen en bedrogen worden

Maria Konnikova
auteur

Chantal van der Leest

Al die ‘softe’ psychologievakken, ik vond het maar niks. Snap je de hersenen, dan snap je de mens, dacht ik en koos in 2002 resoluut voor de afstudeerrichting Neuropsychologie. Maar de vragen bleven...

» profiel van Chantal van der Leest

Dit vind je misschien ook interessant

Kort

Manipulatie in je relatie: zo herken je het

Partners kunnen elkaar op subtiele manieren manipuleren. Door jou bijvoorbeeld te overladen met comp...
Lees verder
Kort

Manipulatie in je relatie: zo herken je het

Partners kunnen elkaar op subtiele manieren manipuleren. Door jou bijvoorbeeld te overladen met comp...
Lees verder
Branded content

Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Een lekker stukje chocolade, een compliment van een lieve collega - juist die kleine geluksmomenten ...
Lees verder
Branded content

Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Een lekker stukje chocolade, een compliment van een lieve collega - juist die kleine geluksmomenten ...
Lees verder
Kort

Je geslacht heeft niets te maken met je rekenkunsten

Het hardnekkige vooroordeel dat meisjes geen ‘bèta’s’ zijn, is al vaker door wetenschappers o...
Lees verder
Kort

Je geslacht heeft niets te maken met je rekenkunsten

Het hardnekkige vooroordeel dat meisjes geen ‘bèta’s’ zijn, is al vaker door wetenschappers o...
Lees verder
Artikel

Achter de schermen bij Expeditie Robinson

Lever een groep mensen aan elkaar uit, voer de druk op en kijk wie het in die primitieve omstandighe...
Lees verder
Artikel

Manipulatie: met deze 4 tips krijg je gedaan wat je wilt

Manipulanten en oplichters weten als geen ander hoe ze met slimme trucjes anderen voor hun karretje ...
Lees verder
Artikel

Als je écht van me zou houden…

Geniepig als iemand zo op je gevoel speelt. Voordat je het weet zeg je ja – maar eigenlijk heb je ...
Lees verder
Verhaal

Eten voor de wetenschap

Zet een waterdampmachine boven het buffet en de salades vliegen weg. Maar als je wilt dat mannen bio...
Lees verder
Advies

De ex van mijn partner manipuleert

Oplichters maken slim gebruik van psychologische trucs. Het is bijna onmogelijk om er níét in te t...
Lees verder
Artikel

Zo reageer je op emotionele manipulatie

Psychologe Susan Forward ontwikkelde scripts voor 'niet-defensieve communicatie': standaardantwoorde...
Lees verder