Geen afwijzing meer, geen mislukking, geen twijfels over jezelf of over anderen, geen onrechtvaardigheid, geen teleurstelling, geen tegenslag. Je leven is liefdevol, rijk, geïnspireerd, vervuld, wat je maar wilt. Je weet niet dat het een droom is, dus het lijkt allemaal echt. Zou dat niet heerlijk zijn? Zou u die pil niet meteen nemen?

Hoera! We bestaan 40 jaar

En dat vieren we met winacties en gratis downloads, 40 dagen lang. Feest je mee?

Ja, ik feest mee

Als u net zo bent als de meeste mensen, zegt u toch nee tegen deze pil. U wilt niet in een droomwereld leven maar in de échte wereld. Dan maar met al die narig­heid erbij. Waarheid en echtheid, kom maar op.

Krishnamurti maakt een onderscheid tussen leven met waarheid of troost. Troost betekent bijvoorbeeld: geruststelling zoeken om tegenslag te dempen, of snoepen of drinken of ja, een pilletje nemen. Jezelf voor de gek houden en je kop in het zand steken om te kunnen geloven wat prettig is om te geloven.

Dat willen we dus niet. We willen waarheid. Zeggen we. Denken we.

Maar ondertussen! Psychologisch onderzoek laat op alle mogelijke manieren zien dat we onszelf voortdurend misleiden. We kijken door een roze bril naar onze gebreken, we praten met mensen die het met ons eens zijn, bij een conflict zoeken we degene op die ook tegen die ander is, we wenden ons af van het dierenleed achter onze kipfilet of karbonade, en mensen die onze opvattingen niet delen zien we als vooringenomen of belanghebbend.

Dat we ons zelfbedrog zelf niet doorzien – en daardoor ook nog eens vinden dat wij minder aan zelfbedrog doen dan anderen – is te danken aan ons psychologisch immuun­systeem. Dat zorgt ervoor dat we uiteindelijk de meeste dingen gaan bekijken op een manier die het prettigst is. Die partner of die werk­gever die me afwees, was achteraf toch ook helemaal niet wat ik wilde; die nieuwe baas of premier die ik totaal niet zag zitten, ach, die blijkt toch best mee te vallen; die test waar ik finaal voor zakte, dat was gewoon een belabberde test, en die enorme blunder van laatst, nou ja, dat moeten we maar gauw vergeten, toen was ik niet helemaal mezelf; en die vreselijke crisis toen ik geen kant meer op kon, daar ben ik enórm van gegroeid.

Hoera! We bestaan 40 jaar

En dat vieren we met winacties en gratis downloads, 40 dagen lang. Feest je mee?

Ja, ik feest mee

Ons psychologisch immuunsysteem werkt volledig onbewust: we hebben zelf niet in de gaten dat we onze gedachten de voordelige kant op sturen. Als we dat wel in de gaten hadden, zou het ook niet werken natuurlijk. Dan moesten we erkennen dat we onszelf troosten met leugentjes en verdraaiingen.

Het eindresultaat is dat we altijd bij anderen zien dat ze zichzelf troostrijke illusies in hun hoofd halen, maar nooit bij onszelf. Geheel onbewust maken we ons leven prettiger en leuker – we hebben die droompil dus al voor een belangrijk deel in handen. En we weten niet dat we hem hebben, waardoor het allemaal echt en waar lijkt. Zo kun je alles hebben: troost, én ‘waarheid’.

Roos Vonk is hoogleraar psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en trainer, spreker en auteur. (www.roosvonk.nl)