Stap 3: onderzoek je overlevingsmodi

Nu je hebt onderzocht welke gevoelige plekken je hebt meegenomen uit je jeugd, kun je bekijken hoe je omgaat met die gevoelige plekken. Overlevingsmodi zijn de strategieën die je als kind gebruikte om zo normaal mogelijk te kunnen leven met je onvervulde emotionele behoeften. Ze kunnen ook zijn ontstaan doordat je ouders zich zo gedroegen, en dus model stonden voor jouw gedrag. Je hebt deze overlevingsmodi dus als reactie op je ouder- en kindmodi.

Meestal waren deze overlevingsstrategieën best effectief in je kindertijd. Maar in je volwassen leven kunnen ze je behoorlijk in de weg staan.

Stap 1.2 De boze- en impulsievekindmodus

In de boze- en impulsieve-kindmodus overheersen gevoelens van woede, ergernis, impulsiviteit en kopp...

Lees verder

1. Onderwerping
Je gedraagt je alsof je ouder- of kindmodi waar zijn. Je zet je eigen behoeftes in de koelkast en doet braaf wat anderen graag willen dat je doet. Vaak kom je daardoor bij mensen terecht die anderen – jou dus ook – graag voor hun karretje spannen, waardoor het patroon nog verder wordt versterkt.
Je komt deze overlevingsmodus op het spoor door jezelf af te vragen of je het bij anderen ook normaal zou vinden dat ze al die dingen zouden moeten doen die jij allemaal doet. De eisen die je stelt gelden hierbij namelijk vooral voor jezelf, en niet voor anderen.

2. Vermijding
Je sluit je af voor de pijn en kwetsbaarheid die je modi met zich meebrengen. Je vermijdt moeilijke situaties en gevoelens, bijvoorbeeld door je niet aan anderen te binden, geen risico’s te nemen, te zorgen dat je niemand nodig hebt, door afleiding te zoeken op de computer of door heel hard werken, eten, gokken, sporten, of door gevoelens te dempen met alcohol of drugs.

3. Overcompensatie
Je doet het tegenovergestelde van wat je ouder- en kindmodi zeggen. In plaats van je minderwaardig te voelen blaas je je ego op (narcisme), in plaats van je hulpeloos te voelen zorg je dwangmatig dat je alles onder controle hebt, in plaats van je onbeduidend te voelen trek je alle aandacht naar je toe, in plaats van je schuldig te voelen maak je anderen verwijten, in plaats van je misbruikt te voelen maak je misbruik van anderen.

auteur

Janneke Gieles

Werken op de redactie Psychologie Magazine is alsof ik nog steeds psychologie studeer, maar dan leuker en diepgaander. Steeds weer een ander onderwerp uitpluizen, speuren naar nieuw interessant onderzoek, praten met onderzoekers en auteurs over hun ideeën, en lekker filosoferen en eigen ervaringen uitwisselen met collega’s.

» profiel van Janneke Gieles

Dit vind je misschien ook interessant

Kort

Aanwezige ouders, brave puber

Hoe meer tijd tieners met hun beide ouders samen doorbrengen, hoe minder gedragsproblemen ze verto...
Lees verder
Kort

Aanwezige ouders, brave puber

Hoe meer tijd tieners met hun beide ouders samen doorbrengen, hoe minder gedragsproblemen ze verto...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Recensie

Alles wat in dit boek staat is waar – 3 redenen om dit...

3 redenen om dit boek van Maarten Boudry en Jeroen Hopster te lezen.
Lees verder
Recensie

Alles wat in dit boek staat is waar – 3 redenen om dit...

3 redenen om dit boek van Maarten Boudry en Jeroen Hopster te lezen.
Lees verder
Advies

Mijn zoon van vijf heeft veel angstige gedachten

Nu je hebt onderzocht welke gevoelige plekken je hebt meegenomen uit je jeugd, kun je bekijken hoe j...
Lees verder
Artikel

De loyaliteitsvalkuil – Als je nooit geleerd hebt ‘n...

Kinderen die zich verantwoordelijk voelen voor het geluk van hun ouders krijgen geen ruimte om zich ...
Lees verder
Artikel

‘Een kinderbrein moet je niet opjutten’

De talige inslag van school werkt vaak niet voor jongens, een puberbrein is niet in staat een studie...
Lees verder
Artikel

In onze opvoeding lijken we meer op dieren dan we denken

Leren door te spelen, broers en zussen die elkaar de tent uitvechten en de noodzaak van een toegewij...
Lees verder
Artikel

Hoe maak je kinderen weerbaar?

De wereld is vol gevaren, maar binnenzitten is ook niet gezond voor een kind. Hoe leer je kinderen z...
Lees verder
Artikel

Videohometraining

Lastige kinderen kunnen hun ouders tot wanhoop drijven. Maar niet de kinderen, de ouders moeten lere...
Lees verder