Als zuigelingen pijn hebben, bijvoorbeeld na een operatie of vaccinatie, kunnen ze dat uiteraard niet zeggen. Je moet het dus afleiden uit hun gedrag: huilen ze, bewegen ze onrustig? De Rotterdamse onderzoeker Jeroen Peters concludeert dat ook gezichtsuitdrukkingen een goede graadmeter zijn. Pijn is van het gezicht af te lezen, net als andere basisemoties, zoals angst, boosheid en verdriet. Hoewel deze emoties uiterlijk op elkaar lijken, is er wel een duidelijk onderscheid te maken tussen de verschillende expressies. (HP)

Bij pijn zijn de ogen stijf dichtgeknepen. Dit is het grootste verschil met droefheid of boosheid, waarbij de ogen een klein beetje open blijven. De wenkbrauwen zijn gefronst. De mond strekt zich eerst in de breedte, en daarna verticaal. Dit leidt tot een wijd ovaal geopende mond.

Bij boosheid zijn de ogen samengeknepen, maar wel open. Als er gevaar dreigt, moet je namelijk wel contact houden met de buitenwereld. De mond is geopend, de onderkaak is iets naar voren gekanteld. Dit kan wijzen op een aanvalshouding.

Bij droefheid straalt het gezicht totale hulpeloosheid uit. De mondhoeken staan naar beneden. De ogen zijn samengeknepen maar niet dicht, waarschijnlijk om de reacties van de omgeving op zijn verdriet in de gaten te kunnen houden. De wenkbrauwen zijn aan de binnenkant omhoog getrokken.