Op zoek naar een goed gevoel

Niks fijner dan je prettig en ontspannen voelen. Dus streven we daar voortdurend naar, al is het onbewust - bijvoorbeeld door uitslapen, een potje shoppen of bellen met een goeie vriend. Maar niet elke aanpak is even bevredigend. Test: hoe brengt ú zichzelf in een goede stemming? En hoe houdt u die stemming vast?

Verlekkerd in een roomsoes of een kroketje bijten; een kick krijgen omdat je weer gewonnen hebt met Wordfeud. De hele dag door, vaak zonder dat we het in de gaten hebben, zijn we bezig met het creëren van dit soort plezierige momenten. Opwekken en vasthouden van een positieve stemming vormt onderdeel van wat experts ‘emotieregulatie’ noemen: het innerlijke proces waarmee we proberen onze emoties te beïnvloeden en de manier waarop we ze uiten.

TEST
Doe de test »

Hoe beïnvloed je jouw emoties?

Onze emoties reguleren, dat doen we de hele dag door. Enerzijds kun je bewust en met volle verstand iets doen om je beter te voelen; denk aan een borrel drinken na een drukke werkdag of met andere mensen praten over je problemen. Maar veel vaker gaat het anders, en ben je zonder dat je het doorhebt bezig in een betere stemming te komen of te blijven.

Zo constateerde de Amerikaanse sociaal-psycholoog John Bargh in een onderzoek dat eenzame mensen vaker een warm bad of een warme douche nemen. Sterker nog, hoe eenzamer ze zich voelen, des te vaker en langer nemen ze een warm bad of douche, en des te hoger draaien ze de temperatuur. Volgens Bargh is het een onbewuste poging om de innerlijke

emotionele kou te compenseren, waardoor ze zich beter voelen – in ieder geval warmer.

Liever je kop in het zand

Dat we voortdurend streven naar positieve gevoelens is op zichzelf niet vreemd. Volgens evolutionair psychologen bestaat er een link met de overleving van de menselijke soort. Prettige gevoelens zijn een beloning van Moeder Natuur voor activiteiten die bijdragen aan de overleving, zoals eten en drinken. Zo geredeneerd betekent het ervaren van positieve emoties dus dat je goed bezig bent.

We zijn zelfs zo gemotiveerd om ons goed te voelen en dat gevoel vast te houden, dat we graag onze ogen sluiten voor de werkelijkheid. Zo zijn we in een gunstige bui geneigd informatie oppervlakkig of vertekend te verwerken, vooral als een grondige informatieverwerking weleens negatieve gevoelens zou kunnen opwekken. Een goed voorbeeld daarvan gaven de Amerikaanse psychologen Joseph Forgas en Rebekah East in een onderzoek. Ze deelden proefpersonen in twee groepen in en brachten hen in een negatieve of positieve stemming. In de ene groep kregen proefpersonen een aangrijpend filmpje te zien over iemand die doodging aan kanker, waardoor ze zich akelig voelden. De andere proefpersonen werden vrolijk doordat ze mochten kijken naar een stukje uit een comedyserie. Daarna beoordeelden proefpersonen uit beide groepen een persoon in een filmpje: antwoordde hij eerlijk of loog hij, in reactie op de vraag of hij iets had gestolen?

Uit het onderzoek bleek dat proefpersonen in een positieve stemming veel slechter waren in het ontmaskeren van de leugenaar. Ze waren naïever en schatten iedereen – zowel leugenaars als degenen die de waarheid vertelden – eerlijker in. Liever dan de pijnlijke werkelijkheid onder ogen te zien dat je nu eenmaal bedonderd kunt worden, staken de blije proefpersonen hun kop in het zand. Alles om maar hun positieve stemming te behouden.

Training

Stop met piekeren

  • Inzicht in je eigen denkgewoontes
  • Extra tips voor nachtelijk piekeren
  • Inclusief stappenplan voor het nemen van beslissingen
bekijk de training
Nu maar
€ 67,50

Inmiddels weet de wetenschap al veel over hoe we onze emoties proberen te reguleren als er iets naars gebeurt, zoals ziekte, ontslag of een sterfgeval in onze omgeving. Op zo’n moment streven we er vooral naar om ons minder slecht te voelen. Psychologen hebben uitgebreid onderzocht wat effectieve strategieën zijn om na een crisis uit het emotionele dal te klimmen, en wat niet. Zo is piekeren over een tegenslag over het algemeen een vrij beroerde manier om je beter te voelen: het werkt depressieve gevoelens juist in de hand. In een poging een oplossing te vinden denk je jezelf de put in. Piekeren is een typisch onbewuste manier om emoties te reguleren. Je kiest er niet bewust voor om te gaan malen, maar je doet het toch; je gedachten gaan met je op de loop.

Een meer bewuste strategie is een positieve mentale draai geven aan een nare gebeurtenis. Dat werkt vaak wél om je minder slecht te voelen. Wie er bijvoorbeeld in slaagt om een ontslag niet te zien als een vreselijk verlies maar als een mogelijkheid om zich op professioneel vlak te heroriënteren, is er geestelijk sneller weer bovenop.

Drie strategieën

Over hoe mensen zich beter kunnen voelen in plaats van minder slecht was tot voor kort veel minder bekend. Recent onderzoek door de psychologen Kimberly Livingstone en Sanjay Srivastava werpt daar nu licht op. De twee Amerikanen ondervroegen honderden proefpersonen over manieren waarop ze zich probeerden goed te voelen en bestudeerden daarover ook eerder onderzoek. Daaruit destilleerden ze 75 concrete activiteiten – ruim de helft ervan staat in de volgende test. Deze activiteiten verdeelden ze in drie categorieën. De eerste noemen ze het beste halen uit het moment: dingen die mensen doen of denken waardoor ze genieten van het ‘nu’. Iets leuks vertellen aan een collega bijvoorbeeld, of genieten van de natuur om je heen.

De tweede categorie is volgens Livingstone en Srivastava zelfverbetering. Bezigheden zoals de dag beginnen met mediteren of een vervelend klusje doen dat je steeds uitstelde, zijn niet zozeer leuk om te doen maar zijn wel goed voor je: ze dragen bij aan persoonlijke groei, ontwikkeling en het bereiken van bepaalde doelen. De psychologen onderscheiden nog een derde categorie, jezelf verwennen door dingen te doen als dagdromen, eten, luieren, drinken, iets leuks kopen voor jezelf.

auteur

Pieternel Dijkstra

Ben je ook een beetje verlegen, onzeker of makkelijk van streek? Zie je op tegen praatjes met onbekenden, en drukke feesten?

» profiel van Pieternel Dijkstra

Dit vind je misschien ook interessant

Interview

Positiviteitsexpert Barbara Fredrickson over emoties

Je hebt er wel degelijk zelf invloed op, zegt hoogleraar psychologie en bestsellerauteur Barbara Fre...
Lees verder
Interview

Positiviteitsexpert Barbara Fredrickson over emoties

Je hebt er wel degelijk zelf invloed op, zegt hoogleraar psychologie en bestsellerauteur Barbara Fre...
Lees verder
Advies

We hebben een groot verschil in libido

Mijn man en ik zijn al vijf jaar samen, we passen goed bij elkaar en werken aan een toekomst. Het pr...
Lees verder
Advies

We hebben een groot verschil in libido

Mijn man en ik zijn al vijf jaar samen, we passen goed bij elkaar en werken aan een toekomst. Het pr...
Lees verder
Interview

Jonas Jonasson: ‘Zelf ben ik twee keer uit het raam geklom...

Jonas Jonasson bedacht een van de meest inspirerende romanfiguren van de laatste jaren, een honderdj...
Lees verder
Artikel

Vertrouwen, het basisingrediënt van elke hechte relatie

Je baby achterlaten bij een nieuwe oppas, je spaargeld bij een bank met een onuitspreekbare naam. He...
Lees verder
Artikel

Gezond eten en afvallen: valkuil 2

Gezond eten vereist wilskracht. Je moet naast de honderden verleidingen per dag ook het hoofd bieden...
Lees verder
Interview

9 vrijmoedige vragen aan Jung Chang

Haar jeugd in China onder het regime van Mao heeft haar leven getekend. Haar dappere moeder bracht h...
Lees verder
Verhaal

Hoogleraar Brené Brown: ‘Je moet erdoorheen’

Verdriet, boosheid, pijn: we reageren het af of vluchten ervoor weg. Maar juist de momenten waarop w...
Lees verder
Advies

Hoe raak ik sombere gevoelens snel kwijt?

Niks fijner dan je prettig en ontspannen voelen. Dus streven we daar voortdurend naar, al is het onb...
Lees verder