Liegen kost de meeste mensen veel inspanning. Dat valt onder andere af te leiden uit het feit dat onze prefrontale cortex tijdens het opdissen van een leugen op volle toeren draait. Komt van al het denkwerk dat goed bedrog vergt, luidde tot voor kort de verklaring. Maar onderzoekers uit Duitsland, Oostenrijk en Italië dragen nu een alternatieve verklaring aan. Het is ons geweten dat zoveel hersenactiviteit veroorzaakt, stellen ze. En: ons geweten kan relatief makkelijk even tot zwijgen gebracht worden met behulp van een sterke magneetspoel.

De neurowetenschappers ontdekten dat tijdens een onderzoek naar leugendetectie. Ze lieten proefpersonen eerst geld stelen en onderwierpen hen vervolgens aan een verhoor. Tijdens een deel daarvan werd de activiteit van de prefrontale cortex van de proefpersonen onderdrukt met behulp van transcraniële stimulatie, een techniek waarbij van buitenaf een kleine elektrische stroom wordt opgewekt in de hersenen. De verwachting was dat daarmee een eind zou komen aan de misleiding, maar nee: de stimulatie leidde er juist toe dat de proef­personen geweldige liegbeesten werden! Zo logen ze uitsluitend wanneer dat noodzakelijk was, logen ze sneller, bleven ze ­kalmer en hadden ze er minder schuld­gevoel bij.

Kennelijk is de prefrontale cortex dus niet de

plek waar leugens worden verzonnen, maar waar ons geweten die leugens weegt. Dat komt mooi overeen met een andere bevinding: psychopaten die pathologisch liegen, hebben minder grijze stof in dit deel van hun brein, én liegen veroorzaakt bij hen geen moreel conflict.

Cerebral Cortex, januari 2010