Is ontgroening noodzakelijk?

De ontgroeningen van de studentenverenigingen zijn weer volop aan de gang. De vaak zo verafschuwde inwijdingsrituelen zien we niet alleen bij studenten. Ook andere clubs en bepaalde culturen testen een nieuweling uit voor hij in de groep wordt opgenomen. Is ontgroening essentieel voor een sterke samenhang in de groep?

Fons van de Vijver, cultuurpsycholoog: ‘Je mag aannemen dat initiatieriten inderdaad een belangrijke functie hebben om een groep bij elkaar te houden. Allerlei expliciete en impliciete informatie wordt zo doorgegeven aan de nieuwkomers in de groep. Zij moeten in een bestaande cultuur instromen en daarin moet van alles geleerd worden, ook over rollen en status. Inwijding is een van de manieren om dat te doen. Het is niet per se onmisbaar, maar het helpt wel. Je ziet dat studieverenigingen die er veel waarde aan hechten, gemiddeld toch langer blijven bestaan. En ja, de vorm die het soms aanneemt… ach, het moet met name leuk zijn voor de mensen die er al zitten.’

Henk Bres, ex-hooligan van ADO-Den Haag, inmiddels tv-persoonlijkheid: ‘Vroeger moest je je plekje veroveren op Midden-Noord, de plaats op de tribune waar de hooligans stonden. Vecht par tijtje hier, vechtpartijtje daar: je moest even laten zien wie je was, en dan lieten ze je met rust. Zo moest je respect afdwingen. Ik denk wel dat uittesten, het verd¡enen van een plek, iets typisch dierlijks n menselijks is. Dat was inderdaad belangrijk voor de groep, want als je de strijd aanging met een andere groep, moest je

w l weten wie er bleef staan of wie er weg zou lopen. In de bajes merkte ik dat ook. Maar die ontgroeningen van die studenten… Ik zie mezelf al met een blinddoek door de stad lopen en dan doen wat een ander zegt! Ik zou hem twee stompen voor z’n kop verkopen en dan zeggen wat h¡j moet doen!’

Cabaretier Arthur Umbgrove, ooit lid van het Groningse studentencorps ‘Vindicat’, in een van zijn liedjes: ‘En daar stonden wij amper achttien jaar / net als onze vaders en hun vaders daarvoor / En we zopen tot we niet meer konden / om lid te worden van het corps (…) En we kropen door het glas en het bier / en wie niet dronken was, was een knor / En we kotsten tot we niet meer konden / om lid te worden van het corps.’

Cas Wouters, socioloog: ‘Het interessante vind ik dat die ontgroeningen een tijd lang een beetje weggeweest zijn, na de ‘Roetkap-affaire’, halverwege de jaren zestig. Tijdens een ontgroening kreeg een van de jongens, naar traditie, een roetkap op, en die is daarin gestikt. Maar ook los van dat incident zouden de studentencorpsen minder populair geworden zijn toen. Ze pasten niet in de tijdsgeest; de colbertjes gingen uit, de spijkerjacken gingen aan. Ergens in de jaren tachtig kwam het corpsleven weer terug. Nu is ‘het groepscharisma’ weer erg in trek. Het belang van netwerken wordt weer onomwonden op de voorgrond gezet en ontgroeningen staan in dat kader: je kunt er pas bijhoren als je op je knieën geweest bent.

In de jaren zestig stond voor alles wat naar commercie en elite riekte een minteken, tegenwoordig staat er weer een plusteken voor. Inwijdingsrituelen komen wel in de hele samenleving voor, maar die echte ontgroeningen zie je alleen bij groepen waar je vrij strakke hiërarchische lijnen hebt en waar de ongelijkheid tamelijk groot en expliciet is.

Ik denk dat het echte ontgroenen niet perse noodzakelijk is, maar als het een gewone, vriendelijke kennismaking zou zijn, zou het lidmaatschap toch iets aan glans verliezen. Het superioriteitsgevoel zou dan niet zo benadrukt worden, en dus ook niet zo sterk zijn.’

Suzan Koops van het Amsterdamsch Studenten Corps: ‘De belangrijkste functie van zo’n ontgroening is dat de nieuwe leden een sterke band krijgen met elkaar. En dat ze zich verantwoordelijk gaan voelen voor hun jaargenoten, hun dispuut en de vereniging. Ze leren hoe het er bij het dispuut aan toe gaat, en het wordt ze inderdaad ook wel echt duidelijk gemaakt dat zij de nieuwelingen zijn. Ze worden geleefd, ze slapen ontzettend weinig, maar daardoor leren ze elkaar ook meteen heel goed kennen. Juist doordat ze zo moe zijn, kunnen ze niet de schone schijn ophouden, en daar gaat het ons om. Er is absoluut geen mogelijkheid om je anders voor te doen dan je bent. En dat maakt dat er een sterke groep ontstaat. Dus die ontgroening is heel belangrijk.’n

P. van der Lee, student psychologie aan de Universiteit van Amsterdam en freelance journalist

auteur

Peggy van der Lee

Groeien dankzij geworstel. Een prima samenvatting van waar ik het liefst over schrijf. Niet dat ik speciaal van geworstel houd, maar ontkom jij eraan? De baan die niet meer bij je past, de relatie die deuken oploopt, de gezondheid die hapert.

» profiel van Peggy van der Lee

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Het goede antwoord op dyscalculie

De ontgroeningen van de studentenverenigingen zijn weer volop aan de gang. De vaak zo verafschuwde i...
Lees verder
Interview

Is ontgroening noodzakelijk?

De ontgroeningen van de studentenverenigingen zijn weer volop aan de gang. De vaak zo verafschuwde i...
Lees verder
Branded content

Beveiligd: Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Er is geen samenvatting, omdat dit een beveiligd bericht is.
Lees verder
Branded content

Beveiligd: Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Er is geen samenvatting, omdat dit een beveiligd bericht is.
Lees verder
Advies

Stress door klagende collega

Op kantoor zit ik naast een collega die vaak humeurig is. Hij klaagt dan over het werk, over de baas...
Lees verder
Advies

Stress door klagende collega

Op kantoor zit ik naast een collega die vaak humeurig is. Hij klaagt dan over het werk, over de baas...
Lees verder
Artikel

Familie in de hedendaagse kunst

De ontgroeningen van de studentenverenigingen zijn weer volop aan de gang. De vaak zo verafschuwde i...
Lees verder
Advies

Kun je faalangst ontwikkelen als je al volwassen bent?

Op school was ik (24) altijd zelfverzekerd, maar nu ik studeer is het helemaal anders en ben ik gest...
Lees verder
Artikel

Wij zijn een tweeling, maar wie ben ik?

Samenzijn vanaf de baarmoeder tot de universiteit. Of tot de dood je scheidt? Sommige tweelingen koe...
Lees verder
Artikel

Het nut van boekenwijsheid

Dat voorlezen goede effecten heeft op de taalontwikkeling en het concentratievermogen van een peuter...
Lees verder
Artikel

Studeren met een rijper brein

Als je een opleiding gaat volgen voor je nieuwe start, waar moet je dan rekening mee houden? Drie vr...
Lees verder
Artikel

Hiërarchie in de klas

Zowel volwassenen als kinderen hebben de neiging om de eigen groep te prefereren boven 'buitenstaand...
Lees verder