Nasrdin Dchar: ‘Ik móést iets aan die angsten doen

Hij is eigenlijk een doemdenker, maar daar wil hij niet meer aan toegeven. Acteur Nasrdin Dchar over zijn dromen, zijn paniekaanvallen en de liefde. ‘Door Amy heb ik geleerd dat het nodig is om soms de confrontatie aan te gaan.’

inzicht 1
Ik wil geen spijt krijgen

‘Toen ik 19 was, verloor ik een goede vriend. Hij was 17 en ik kende hem al mijn hele leven. Hij was knap en leuk en ambitieus, en kon verschrikkelijk goed tekenen. Iemand met veel ideeën en plannen, die vol van het leven genoot. In één klap was hij weg, páts, van achteren geschept. Zijn dood had zo’n impact op me dat ik moest stoppen met mijn

‘Ik weet hoe je je voelt’

Lees verder

opleiding bedrijfseconomie. Ik kon me gewoon niet meer concentreren.
Zijn plotselinge dood heeft me er bewust van gemaakt dat het leven echt zó voorbij kan zijn. Dus haal je er alles uit wat erin zit. En doe je wat je het liefst doet. Hoewel ik werd afgewezen voor de toneelschool en uiteindelijk toch mijn diploma bedrijfseconomie heb gehaald, wist ik dat ik wilde acteren. Fuck it, dacht ik, ik ga er gewoon voor en geef mezelf vijf jaar – als ik dan nog nergens ben, is het niet voor mij weggelegd. Ik moest onderaan beginnen en mezelf onderwijzen door eindeloos veel voorstellingen en films te zien. Ik ben een selfmade man.
Ik ben heel blij en trots dat ik al vroeg deze keuze heb durven maken. Toen ik voor mijn rol in de film Rabat een Gouden Kalf won, zei ik dat ook in mijn speech: zorg dat als je 80 bent en terugkijkt op je leven, je geen spijt hebt van de dingen die je níét gedaan hebt. Dat voel ik heel sterk. Ik ken genoeg mensen die een beroep hebben dat nou eenmaal bij hun leven is gaan horen, omdat ze een gezin of een andere verantwoordelijkheid hebben, terwijl ze eigenlijk liever iets anders zouden willen doen. Maar als je je hart niet volgt, zul je denk ik diep vanbinnen toch altijd een onbevredigd gevoel houden.’

inzicht 2
Je past in meerdere hokjes

‘Van extremist tot dief of testosteronbom – we leven in een tijd dat je als Nederlandse Marokkaan of moslim nogal wat over je heen krijgt. Als er een aanslag is gepleegd, wordt er naar de hele islamitische gemeenschap gewezen, ook naar mij. Er zijn nog steeds veel mensen die vinden dat ik moet oprotten naar mijn eigen land. Man, dit ís mijn land. Mijn ouders zijn afkomstig uit Marokko, maar ik ben hier geboren en opgegroeid.
Doordat ik al sinds mijn jeugd zoveel stempels opgedrukt krijg, ben ik me al vroeg gaan afvragen: kloppen die wel? Wie ben ik eigenlijk? Het antwoord op die vraag blijft een zoektocht. Daar gaat de theatervoorstelling DAD over, en daar gaan mijn vorige solo’s ook over trouwens. Veel mensen willen graag dat je één vastomlijnde identiteit hebt; je bent Nederlander of Marokkaan. Anders wordt het te moeilijk, is het bedreigend. Maar identiteit bestaat uit zo veel facetten. Ik ben Nederlands, ik heb Marokkaans bloed, ik ben moslim, ik ben vader en acteur – ik ben dat allemáál. Ik zie dat juist als rijkdom.
Gelukkig ben ik 38 en niet 16. Ik vind het niet zo gek dat veel jongeren juist meer naar hun Marokkaanse achtergrond toe kruipen. Het is heftig als alles aan jou continu door anderen als slecht wordt beschouwd. En als je toch geen Nederlander mag zijn, moet je je identiteit wel zoeken in wat je nog meer bent. Als er weer eens negatief over Marokkanen wordt gesproken, voel ik soms zelf ook de behoefte om dat stukje van mijn identiteit te verdedigen.
Zulke gedachten en emoties probeer ik om te zetten in iets productiefs, zoals in DAD. Na afloop van de voorstelling bedanken mensen me omdat ik ze een spiegel heb voorgehouden en heb geconfronteerd met hun vooroordelen. Zeker in deze tijd, waarin media en politici op geen enkele manier proberen mensen bij elkaar te brengen, is het voor mij een noodzaak om daarvoor te strijden. Het gaat namelijk niet alleen om mij, maar vooral ook om de toekomst van mijn kinderen. Ik hoop echt dat zij een thuis zullen hebben waar zij niet voortdurend worden aangesproken en afgerekend op dingen die anderen doen, waar zij niets mee te maken hebben.’

inzicht 3
Geef niet toe aan pessimisme

‘Ik ben zo iemand waartegen mensen in de trein hun hele levensverhaal beginnen te vertellen. Blijkbaar voelen anderen dat ik een mensenmens ben en opensta voor hun verhaal. Ik doe er alles aan om die nieuwsgierigheid te behouden. Ik straal liever dan dat ik schuilga onder een donkere wolk. Zeker in deze tijd is het zo makkelijk om pessimistisch te worden. Zelf kan ik dat soms ook wel zijn, maar daar mag ik van mezelf niet aan toegeven. Als ik naar mijn kinderen kijk, naar hun verwondering, waait het vanzelf over.’

inzicht 4
Angst is beheersbaar

‘Ik heb altijd veel last van angsten gehad, ben ook een doemdenker: het zal wel misgaan, of niet doorgaan, of verkeerd aflopen. Dat is denk ik een manier om mezelf te beschermen – dan valt het in elk geval altijd mee. Die angst is iets genetisch, die zit in de familie, vooral aan de kant van mijn vader. Tussen 2008 en 2010 was het heel hevig en had ik geregeld angstaanvallen. Dan dacht ik bijvoorbeeld ineens dat ik ernstig ziek was. Met name als ik vrij was, kwamen zulke gedachten opzetten. De trigger kon van alles zijn. Ik kan me herinneren dat ik was gecast voor een grote productie, een mooie stap in mijn carrière. Maar een half jaar van tevoren sloeg de paniek al toe: in de tussentijd zou er vast iets met me gebeuren. Het dieptepunt was het moment waarop ik samen met mijn vrouw in Marokko op vakantie was en een eerdere vlucht terug boekte omdat ik ervan overtuigd was dat ik een tumor in mijn hoofd had. Toen zei iedereen om me heen: nu moet je er echt iets aan gaan doen.
Ik ben gaan praten met een psycholoog. Zij heeft me geleerd zulke doemgedachten te herkennen en onder controle te krijgen. Ademhalingstechnieken hielpen daarbij. Het gaat erom op de juiste momenten waarnemer van je gedachten te zijn en in te zien dat die doemgedachten, die een negatieve spiraal tot gevolg hebben, niet waar zijn. Dat is best een proces geweest, het ging niet vanzelf. Maar het is gelukt. Even afkloppen, maar ik heb op dit moment al een hele tijd geen last meer van angstaanvallen.’

inzicht 5
Soms kun je beter praten

‘Door mijn relatie heb ik geleerd dat het nodig is om soms de confrontatie aan te gaan. Amy is mijn eerste liefde, en ze is de mooiste en de beste en de leukste. We kennen elkaar al sinds we klein waren en kregen een relatie toen zij 17 was en ik 21. Na zeven jaar zijn we een jaar uit elkaar geweest. Ik nam de liefde voor lief, terwijl een relatie iets is waarin je dag in, dag uit moet investeren, wat je tijd en aandacht moet geven. En waarbij je dus óók moet bespreken wat er niet zo lekker loopt.
Dat vind ik heel moeilijk, want ik ben conflictvermijdend van aard. Dat heb ik meegekregen van thuis. In ons gezin – ik ben de derde van vier kinderen – was nooit ruzie. Er was wél geregeld een vulkaanuitbarsting van mijn moeder. Zij slikte alles, totdat alle ergernis er in één keer uitkwam. Bij mij is er zelfs geen vulkaanuitbarsting. Als er bij ons zo’n uitbarsting is, komt die eerder van mijn vrouw, die net zo conflictvermijdend is als ik. Zodra we merken: o jee, dit gesprek gaat de verkeerde kant op, houden we liever onze mond. Terwijl dat juist averechts werkt, omdat dingen zich opstapelen. Amy en ik doen het tegenwoordig beter, maar ik merk toch dat we, vooral nu met onze kleine kids, het weer een moeilijk onderdeel vinden. Dan heb je ’s avonds geen zin meer in een moeilijk gesprek.
Maatschappelijke conflicten ga ik juist wel continu aan. Kennelijk valt me dat makkelijker, omdat het abstracter is en niet gaat om mensen die dichtbij staan. Misschien stop ik wel gewoon al mijn boosheid en frustraties in mijn werk.’

inzicht 6
Genieten mag

‘Ik ben altijd heel kritisch op mezelf geweest. Qua werk was het nooit goed genoeg. Ik heb geen “negen tot vijf”-job, maar 24/7. Doordat ik mijn eigen kansen en werk moet creëren, ben ik steeds bezig met het volgende project. Daardoor kon ik ook niet genieten van wat ik bereikte. Ik stond het mezelf niet toe. Mijn vriend Marwan Kenzari wees me daarop tijdens het draaien van Rabat, zeven jaar geleden. “We zijn onze droom aan het waarmaken, Nas, laat het resultaat los en geniet er gewoon van. Leef nú.” Hij deed me beseffen dat het belangrijk is om tevreden te kunnen zijn. Kritisch zijn is belangrijk, maar je moet niet zo kritisch worden dat je daardoor niet meer geniet van de dingen die je doet. Zijn woorden roep ik geregeld in herinnering, want ik heb de neiging dat weleens te vergeten. Dat ik de 5 mei-lezing mocht geven was huge, maar genoten heb ik er niet van – daarvoor was de druk gewoon te groot. Gelukkig kon ik dat ’s avonds wel, toen ik naast de koningin zat.’

inzicht 7
Iedereen strijdt met zichzelf

‘Ik zou willen dat het geloof duidelijker voor me was. Geloven hoort bij mij, maar toch moet ik daar mijn weg in vinden. Het gebed is binnen de islam een van de vijf voorschriften: je moet bidden, vijf keer per dag. Zo simpel is het. En alles bij elkaar duurt dat misschien maar een kwartier. En toch kan ik het niet opbrengen, omdat ik de woorden niet begrijp. Ik zeg alleen maar de tekst op zoals het hoort, maar voel vanbinnen niet waarom ik het doe. Dus dan stop ik er weer mee. Tegelijk voel ik me schuldig over het feit dat ik niet bid.
Mensen schrikken vaak van het woord jihad, omdat daar een negatieve connotatie aan vastzit. Maar dít is dus jihad. Een innerlijke strijd, een zoektocht naar je eigen waarheid, naar je eigen weg. Dat is een universeel gegeven – die strijd voert iedereen met zichzelf, en dat moet ook. Dit is de mijne: hoe belijd ik mijn geloof zonder me schuldig te voelen? Ik hoop dat ik daar op een gegeven moment rust in vind.’ //

 

auteur

Vivian de Gier

» profiel van Vivian de Gier

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Ik blijf die beelden zien

Hij is eigenlijk een doemdenker, maar daar wil hij niet meer aan toegeven. Acteur Nasrdin Dchar over...
Lees verder
Interview

Nasrdin Dchar: ‘Ik móést iets aan die angsten doen

Hij is eigenlijk een doemdenker, maar daar wil hij niet meer aan toegeven. Acteur Nasrdin Dchar over...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Column

Wanneer verwen je kinderen te veel?

Steven Pont schrijft columns en boeken over opvoeding, het gezin en de ontwikkeling van kinderen. Ki...
Lees verder
Column

Wanneer verwen je kinderen te veel?

Steven Pont schrijft columns en boeken over opvoeding, het gezin en de ontwikkeling van kinderen. Ki...
Lees verder
Advies

Angst voor stotteren weerhoudt me van telefoneren

Hij is eigenlijk een doemdenker, maar daar wil hij niet meer aan toegeven. Acteur Nasrdin Dchar over...
Lees verder
Artikel

Al kloppend langs de afgrond

Redacteur Jacomijn de Raad volgt EFT tegen haar valangst
Lees verder
Artikel

Plasangst onderschat probleem

Hij is eigenlijk een doemdenker, maar daar wil hij niet meer aan toegeven. Acteur Nasrdin Dchar over...
Lees verder
Advies

Ik heb opeens zo’n last van verlatingsangst

Hij is eigenlijk een doemdenker, maar daar wil hij niet meer aan toegeven. Acteur Nasrdin Dchar over...
Lees verder
Artikel

Vliegen in een virtuele wereld

'Mensen met spinnenangst kun je steeds dichter bij een echte spin laat komen, maar mensen met vliega...
Lees verder
Advies

Ik wil niet gepest worden

Hij is eigenlijk een doemdenker, maar daar wil hij niet meer aan toegeven. Acteur Nasrdin Dchar over...
Lees verder