Het moderne leven is zo gek nog niet

Terwijl het erop lijkt dat het geweld overal ter wereld toeneemt, is het omgekeerde waar, leest redacteur Janneke Gieles bij psycholoog Steven Pinker. De kans om door geweld om het leven te komen is kleiner dan ooit.

De keuze van redacteur Janneke Gieles

Een boek dat me 1092 pagina’s lang gaat overtuigen dat wij mensen steeds minder gewelddadig worden, en dan ook nog geschreven door de beroemde Harvard-psycholoog Steven Pinker; dat leek me wel wat. Want al het oorlog-moord-mishandeling-nieuws dat via allerlei kanalen op me wordt afgevuurd begint me soms wat moedeloos te maken. Waar gaat het naartoe met de wereld? Waren we vroeger niet beter af, toen het leven nog lekker simpel was?

Nee dus. Na 1092 pagina’s ben je er als lezer zeker van overtuigd dat we op dit moment vredelievender zijn dan ooit. Maar dan moet je wel eerst honderden pagina’s lang gruwelen over het geweld in vroegere tijden. Hoe stammen elkaar meedogenloos uitmoordden, hoe middeleeuwers martelden, hoe vrouwen werden verhandeld, verkracht en op de brandstapel geworpen, hoe kinderen werden vermoord. Sommige beelden laten me niet meer los, zoals de uitleg wat radbraken precies is, of hoe het in Parijs ooit volksvermaak was om op een podium een kat aan een touw langzaam in een vuur te laten zakken.

Ondertussen geeft Pinker al her en der interessante verklaringen waarom het geweld is afgenomen. De komst van de boekdrukkunst maakte bijvoorbeeld mogelijk dat een groot publiek zich kon inleven in romanpersonages van een andere afkomst of sekse; daardoor ontstond meer empathie voor mensen buiten het eigen kringetje.

De laatste hoofdstukken gaan specifiek over psychologische verklaringen. En dat zijn er een hoop. Heel kort door de bocht komt het erop neer dat onze duistere kanten, zoals verlangen naar wraak en onze neiging in woede te ontsteken, steeds meer in toom worden gehouden door kenmerken van de moderne tijd. Bijvoorbeeld door betere voeding, waardoor we meer energie hebben om onszelf te beheersen. En door betere kennis: we wéten nu dat heksen niet bestaan, dat kinderen niet leuker worden door slaag, en dat dieren ook gevoel hebben. Een allesomvattend boek, dat toch lekker leest en nog lang blijft hangen.

Steven Pinker, Ons betere ik, Contact, € 69,95

auteur

Janneke Gieles

Werken op de redactie Psychologie Magazine is alsof ik nog steeds psychologie studeer, maar dan leuker en diepgaander. Steeds weer een ander onderwerp uitpluizen, speuren naar nieuw interessant onderzoek, praten met onderzoekers en auteurs over hun ideeën, en lekker filosoferen en eigen ervaringen uitwisselen met collega’s.

» profiel van Janneke Gieles

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Wat bezielt die jongens toch?

Waarom plegen jonge mannen brute overvallen die nauwelijks iets opleveren, waarom schoppen ze ogensc...

Lees verder
Branded content

6 onmisbare tips voor een gezond lang leven

Goed eten en genoeg bewegen, iedereen weet dat je daarmee gezond oud kan worden. Maar welke stappen ...

Lees verder
Kort

Waarom voorlezen goed is voor moeder en kind

Na een lange werkdag ben je misschien te moe om voor te lezen. Toch is er wat voor te zeggen om dat ...

Lees verder
Interview

Harald Welzer: ‘Voor acceptatie van anderen doen we alles’

Lees verder
Advies

Man met autisme: ‘Mijn leidinggevende ziet mijn kwaliteiten niet’

Lees verder
Artikel

Slaan? Niet doen!

Lees verder
Advies

‘Mijn moeder houdt van mijn agressieve vader’

Lees verder
Artikel

Hoe deprogrammeer je een extremist?

Lees verder
Interview

Karin Slaughter: Vrouwen zijn sadistischer en geniepiger’

Lees verder