Minder snel in de stress schieten, fitter zijn, meer durven, leuker werk vinden, meer tijd voor jezelf maken. Vrijwel allemaal hebben we sluimerende wensen; van die kleine en grotere aanpassingen die ons leven kunnen veraangenamen. Alleen gaan we vaak niet tot actie over.

‘Zelfvertrouwen komt nooit van buitenaf, dat vind je alleen in jezelf’

Jorina (27) had moeite met beslissingen nemen. Coach Josta van der Kolk liet haar inzien dat ze zich...

Lees verder

Daarbij kan van alles in de weg zitten: van uitstelgedrag (dat komt wel, ik wil eerst…) en ontmoedigende eerdere pogingen (5 kilo eraf, 10 erbij) tot de overtuiging dat het toch niet zal lukken (want ik ben nou eenmaal onzeker/a-sportief/faalangstig/snel gestrest).

Ter geruststelling: dingen veranderen is ook niet makkelijk. Toch kun je met de juiste aanpak en soms wat hulp vrij snel de knop omzetten en aan de slag gaan – en alleen dat geeft je zelfvertrouwen al een boost.

Van binnenuit

Voor een succesvolle verandering – groot of klein – gelden een aantal voorwaarden. Zo moet de wens om iets te veranderen uit jezelf komen en niet zijn ingefluisterd door je partner, werkgever of ‘de maatschappij’.

Een verandering vergt inzet en doorzettingsvermogen en die is alleen op te brengen met intrinsieke motivatie. Daarnaast moet je goed op een rij hebben wat je precies anders wilt en wat daarvoor nodig is. Wil je bijvoorbeeld graag meer genieten, dan moet ook duidelijk zijn wat daar nu bij in de weg zit.

Een andere voorwaarde is de juiste veranderstrategie inzetten. En ook daarbij geldt dat ieder zijn eigen weg moet volgen, zegt Yvonne Burger, hoogleraar organisatiecultuur, communicatie en leiderschap aan de Vrije Universiteit. ‘Natuurlijk kan iemand suggesties doen of advies geven, maar uiteindelijk weet je zelf het best welke route bij je past.’

TEST
Doe de test »

Veranderen – hoe doe je dat?

Dat vergt wel zelfinzicht: ben je iemand die een spreekwoordelijke schop onder zijn kont nodig heeft of die juist gemotiveerd raakt door beloningen? Vaak werken strategieën die vroeger, bijvoorbeeld in je schooltijd, succesvol waren nu nog steeds het best.

Wat de meest geschikte aanpak is, hangt verder af van de soort verandering en hoeveel tijd en moeite je bereid bent te investeren. Is het bijvoorbeeld je doel om rustiger te reageren in conflictsituaties omdat het een paar keer is geëscaleerd, dan kun je je al binnen een maand bepaalde technieken eigen maken. Wil je dieper graven en onderzoeken waarom je snel uit je slof schiet, dan kost dat meer tijd – al kun je ook dan snel flinke stappen zetten.

Of je het alleen af kunt of beter de hulp van een coach of psycholoog kunt inschakelen, hangt af van een aantal factoren. Met een duidelijk doel en plan van aanpak kun je prima zelfstandig aan de slag – eventueel met behulp van een zelfhulpboek of online training.

Is dat nog niet zo helder of heb je een paar mislukte pogingen achter de rug, dan is een coachingstraject vaak een goede katalysator voor verandering. Dat helpt patronen te doorbreken die niet langer nuttig zijn en geeft daarmee een stevige zet in een nieuwe richting.

Vooruitgang

Zo’n traject is vaak snel effectief, weet Burger: ‘Zolang het niet om een heel diepgaande verandering gaat, is een kort traject van zo’n drie sessies meestal genoeg. Bij concrete wensen, zoals het voorbeeld van beter omgaan met conflicten, kan één sessie al een groot effect hebben.’

Coachfinder

Vind een betrouwbare coach via Coachfinder

Coaching is een behulpzame stap bij zelfontwikkeling. Maar de juiste coach vinden blijkt nog niet zo eenvoudig. Coachfinder helpt jou in de zoektocht naar je ideale coach.

Coach zoeken

Wie kampt met persoonlijkheidsproblematiek, depressie, verslaving, gecompliceerde rouw, eetproblemen, neuroses of extreme vermoeidheid, kan beter naar een psychotherapeut gaan.

Een ander belangrijk signaal dat een coach onvoldoende hulp kan bieden en je beter een therapeut kunt inschakelen, is als je geen vooruitgang boekt tijdens de sessies. Burger: ‘Een goede coach signaleert dat en verwijst je dan naar iemand die wél kan helpen.’

In 5 vragen klaar voor verandering

  1. Wat wil je precies veranderen? Schrijf op wat je wilt aanpakken en waarom. Durf je bijvoorbeeld geen auto te rijden, noteer dan in hoeverre dat je nu belemmert. Of misschien ben je vaak zondagavond al in mineurstemming omdat je maandag weer aan het werk moet. Maak het zo concreet mogelijk, dat versterkt je motivatie. Stel jezelf vervolgens een duidelijk doel.
  2. Hoe zou je leven eruitzien als het was opgelost? Bedenk wat het behalen van je doel je oplevert, dat geeft de energie om in actie te komen. Bijvoorbeeld: als ik relaxter ben, kan ik ’s avonds gezellig praten met mijn geliefde in plaats van gestrest met mijn werk voor de volgende dag bezig te zijn. Of: als ik weer zou durven autorijden, kan ik dierbare vrienden makkelijker opzoeken.
  3. Wat heb je al gedaan om je doel te bereiken? Noteer wat je tot nu toe al hebt geprobeerd. Misschien heb je het voornemen uitgesproken tegen je partner, geoefend, een zelfhulpboek gelezen of een cursus gevolgd. Dit heb ik al gedaan:
  4. Waardoor is het (nog) niet gelukt om je doel te behalen? Misschien lukte het niet om tijd vrij te maken voor de verandering, had je onvoldoende discipline of kreeg je niet genoeg steun van je omgeving.
  5. Wat is de volgende stap: hoe kun je deze obstakels overwinnen? Misschien vraagt je voornemen om een concretere veranderstrategie, of is je doel nog niet scherp genoeg geformuleerd. Hoe zou de eerstvolgende stap eruit kunnen zien? Waar zou een coach je bij kunnen helpen?
Deze oefening is gebaseerd op de wetenschappelijk onderbouwde WOOP-methode (Wens, Opbrengst, Obstakel, Plan), een effectieve strategie om gewoonten te veranderen.