De blokkendoos van Ray Jackendoff

Als vissen morgen onderwater-wetenschappers zouden aanstellen, zou het waarschijnlijk nog vele generaties duren voor een van hen het water zou ontdekken. Sommige dingen zijn zo vanzelfsprekend, dat ze over het hoofd gezien worden. De taal biedt wat dit betreft een goed voorbeeld. In de jaren vijftig bestond de indruk dat de kennis over dit fenomeen zo ongeveer rond was. De wetenschappers rustten op hun lauweren, maar er was een jongeman, de Amerikaanse linguïst Noam Chomsky, die het water ontdekte. De taalbeschrijvingen uit die tijd waren namelijk zo abstract en complex dat alleen een kleine elite ze kon begrijpen, terwijl elk kind van vijf jaar de taalregels toch feilloos toepast. Chomsky was de eerste die zich verwonderde over deze alledaagse vanzelfsprekendheid.

Hoe leert een kind een taal? Het centraal stellen van deze eenvoudige vraag zou zorgen voor een revolutie in de taalkunde. Een goede beschrijving van een taal volstond niet langer, de beschrijving diende ook een psychologische realiteit te hebben. Met andere woorden, de beschrijving moet ook iets zeggen over de manier waarop mensen hun moedertaal aanleren en gebruiken. De taalkunde is hiermee een onderdeel geworden van de psychologie. De Amerikaanse taalkundige Ray Jackendoff is als student van Chomsky in deze traditie opgeleid en geldt tegenwoordig niet alleen als een vooraanstaand taalkundige, maar ook als een van de voormannen van de cognitieve psychologie. Zo heeft hij zich buiten de taal ook beziggehouden met muziek en de structuur van het denken. ‘Je kunt taal nu eenmaal niet begrijpen, als je geen idee hebt welke concepten aan woorden ten grondslag liggen en welke gedachten door middel van taal uitgedrukt worden. Mensen praten bijvoorbeeld veel over wat zij zien. Als je dat wilt begrijpen, moet je ook weten hoe het visuele systeem werkt. Bovendien blijkt de manier waarop mensen taal verwerken, model te staan voor het denken en het leren in het algemeen.’

Jackendoff is in dit opzicht een echte volgeling van Chomsky,

Log in om verder te lezen.
auteur

Ad Bergsma

» profiel van Ad Bergsma

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Taal en stereotypen

Nederlanders zijn zuinig, Belgen dom en Duitsers humorloos. Dit soort stereotypen zijn in enkele gev...

Lees verder
Branded content

6 onmisbare tips voor een gezond lang leven

Goed eten en genoeg bewegen, iedereen weet dat je daarmee gezond oud kan worden. Maar welke stappen ...

Lees verder
Artikel

Dromendagboek

Van dromen valt veel te leren. Zet de nachtelijke avonturen van je kind op papier en praat er samen ...

Lees verder
Interview

Evolutionair psycholoog Mark van Vugt: ‘Twintig uur per week werken zou de norm moeten zijn’

Lees verder
Artikel

Naastenliefde in het dierenrijk

Lees verder
Artikel

Lezen in twee alfabetten

Lees verder
Artikel

Een helder overzicht van psychische stoornissen

Lees verder
Artikel

‘Bellen blazen’ goed voor de taalontwikkeling

Lees verder
Artikel

Korte zinnen lezen lastiger

Lees verder