De vraag

Wat is de grens tussen autisme en hoogbegaafdheid?

Beste Sander,

Wij zijn een gezin van zes mensen – vier daarvan hebben de diagnose autisme. Drie van hen zijn daarnaast ook hoogbegaafd, met IQ’s tussen 140 en 155. Zij hebben dus hoogintelligent autisme. De vierde heeft naast autisme de aandachtsstoornis ADD (Attention Deficit Disorder).

Voor ons is het vaak onduidelijk waarin ‘kenners’ ons menen te kunnen classificeren binnen het vakje ASS (Autisme Spectrum Stoornis). Vaak zien wij bepaalde reacties van onszelf duidelijk als typisch kenmerk van hoogbegaafdheid. Waar ligt de grens tussen autisme en hoogbegaafdheid, als sprake is van hoogintelligent autisme? Is er effectief niet een grote overlap tussen ASS en hoogbegaafdheid?

Groeten van Psy-co

Het advies

Sander Begeer

Autisme expert

Beste Psy-co,

Aspecten van het gedrag van iemand met ASS (Autisme Spectrum Stoornis) kunnen inderdaad verward worden met hoogbegaafdheid.

Overlap tussen autisme en hoogbegaafdheid

Mensen met autisme zijn vaak zeer systematisch en analytisch ingesteld. Dit patroon zie je vaak ook terug bij hoogintelligente mensen zonder autisme – al hangt het wat af van de specifieke definitie van intelligentie. Bij laag intelligente mensen is het overigens óók vaak moeilijk om beperkingen met zekerheid toe te schrijven aan enerzijds autisme en anderzijds de verstandelijke beperking.

Onderscheid tussen autisme en hoogbegaafdheid

Een belangrijk verschil tussen autisme en hoogbegaafdheid is de sociale of emotionele intelligentie. Bij hoogbegaafde mensen met autisme zijn de sociaal emotionele vaardigheden vaak opvallend zwak ten opzichte van de verstandelijke vermogens. Dit is bij hoogbegaafde mensen zonder autisme niet het geval.

Daarnaast hebben mensen met autisme – hoog en laag functionerend, dus met een normale intelligentie of met een verstandelijke beperking – een andere vorm van intelligentie. Hun intelligentie is vaak disharmonisch: ze zijn bijvoorbeeld verbaal veel sterker zijn dan non-verbaal. Ook zie je bij autisme vaker ‘savant’ vaardigheden, waarbij iemand op een bepaald gebied uitblinkt, maar op andere domeinen vaak beneden gemiddeld presteert. De intelligentie van mensen zonder autisme is doorgaans harmonisch: een kind dat beter kan rekenen is bijvoorbeeld vaak ook beter in taal.

Het lastige van de diagnose ASS

Het probleem is dat een autisme diagnose gesteld wordt op basis van iemands gedrag en ontwikkeling. Hieraan kunnen natuurlijk vele oorzaken ten grondslag liggen. De vraag naar de specifieke grens tussen hoogbegaafdheid en autisme is moeilijk te beantwoorden voordat we meer te weten komen over de oorzaak van autisme. Maar voor die tijd is het ook van groot belang om de sociale problematiek van juist normaal of hoogbegaafde volwassenen beter in kaart te brengen.

Vriendelijke groeten,
Sander Begeer

Lees hier meer over de (vele) sterke punten van mensen met autisme

Meer weten over dit thema? Bekijk Hoogbegaafd
Basistraining

Omgaan met autisme

  • Met autisme-expert Annelies Spek
  • Concrete adviezen over communicatie
  • Inspirerende sessies met video en achtergrondartikelen
bekijk de training
Nu maar
€ 35,-
Deel dit artikel:
22 juni 2009 | Laatst gewijzigd op 29 juli 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Vertel ik mijn nicht dat haar dochter (3) autistisch is?

  Beste Sander, Ik vermoed dat het 3-jarige dochtertje van mijn nicht autistisch is (komt meer ...
Lees verder
Advies

Vertel ik mijn nicht dat haar dochter (3) autistisch is?

  Beste Sander, Ik vermoed dat het 3-jarige dochtertje van mijn nicht autistisch is (komt meer ...
Lees verder
Branded content

5 tips om te ontsnappen aan de later-illusie

Je oma bellen. Je zorgverzekering vergelijken. Het doucheputje schoonmaken. Allemaal dingen die je e...
Lees verder
Branded content

5 tips om te ontsnappen aan de later-illusie

Je oma bellen. Je zorgverzekering vergelijken. Het doucheputje schoonmaken. Allemaal dingen die je e...
Lees verder
Interview

Arbeids- en organisatiepsycholoog: ‘Thuis werken we harder...

Dat we veel thuis werken, maakt het lastiger om in datzelfde huis te ontspannen. Arbeids- en organis...
Lees verder
Interview

Arbeids- en organisatiepsycholoog: ‘Thuis werken we harder...

Dat we veel thuis werken, maakt het lastiger om in datzelfde huis te ontspannen. Arbeids- en organis...
Lees verder
Video

Filemon Wesselink over zijn autisme: ‘Eigenlijk iets g...

Filemon Wesselink: 'Soms ben ik gewoon niet bereikbaar voor mensen. En dat supergefocust zijn, zo ge...
Bekijk video
Artikel

Autisten fladderen niet voor niets

Ouders voelen zich vaak onzeker wanneer hun kind de diagnose autisme krijgt, merkte autisme-expert B...
Lees verder
Artikel

Inlevingsvermogen – Voelen wat een ander voelt

Als we zien hoe een ander met een hamer op zijn vinger slaat, wapperen we instinctief met onze eigen...
Lees verder
Advies

Mijn baas zegt dat ik asperger heb

Mijn baas heeft een goede vriend die het syndroom van Asperger heeft. Hij zegt dat hij ervan overtui...
Lees verder
Artikel

Beleef autisme in virtual reality

Hoor, zie en beleef in virtual reality alle prikkels die de tienjarige autistische Alex moet verwerk...
Lees verder
Interview

Actrice Romana Vrede: ‘Op het toneel kan ik meer mezelf zi...

Mensen vinden haar best druk en overweldigend. Maar actrice Romana Vrede (46) raakte deze zomer iede...
Lees verder
6253