De vraag

Wat is de grens tussen autisme en hoogbegaafdheid?

Beste Sander,

Wij zijn een gezin van zes mensen – vier daarvan hebben de diagnose autisme. Drie van hen zijn daarnaast ook hoogbegaafd, met IQ’s tussen 140 en 155. Zij hebben dus hoogintelligent autisme. De vierde heeft naast autisme de aandachtsstoornis ADD (Attention Deficit Disorder).

Voor ons is het vaak onduidelijk waarin ‘kenners’ ons menen te kunnen classificeren binnen het vakje ASS (Autisme Spectrum Stoornis). Vaak zien wij bepaalde reacties van onszelf duidelijk als typisch kenmerk van hoogbegaafdheid. Waar ligt de grens tussen autisme en hoogbegaafdheid, als sprake is van hoogintelligent autisme? Is er effectief niet een grote overlap tussen ASS en hoogbegaafdheid?

Groeten van Psy-co

Het advies

Sander Begeer

Autisme expert

Beste Psy-co,

Aspecten van het gedrag van iemand met ASS (Autisme Spectrum Stoornis) kunnen inderdaad verward worden met hoogbegaafdheid.

Overlap tussen autisme en hoogbegaafdheid

Mensen met autisme zijn vaak zeer systematisch en analytisch ingesteld. Dit patroon zie je vaak ook terug bij hoogintelligente mensen zonder autisme – al hangt het wat af van de specifieke definitie van intelligentie. Bij laag intelligente mensen is het overigens óók vaak moeilijk om beperkingen met zekerheid toe te schrijven aan enerzijds autisme en anderzijds de verstandelijke beperking.

Onderscheid tussen autisme en hoogbegaafdheid

Een belangrijk verschil tussen autisme en hoogbegaafdheid is de sociale of emotionele intelligentie. Bij hoogbegaafde mensen met autisme zijn de sociaal emotionele vaardigheden vaak opvallend zwak ten opzichte van de verstandelijke vermogens. Dit is bij hoogbegaafde mensen zonder autisme niet het geval.

Daarnaast hebben mensen met autisme – hoog en laag functionerend, dus met een normale intelligentie of met een verstandelijke beperking – een andere vorm van intelligentie. Hun intelligentie is vaak disharmonisch: ze zijn bijvoorbeeld verbaal veel sterker zijn dan non-verbaal. Ook zie je bij autisme vaker ‘savant’ vaardigheden, waarbij iemand op een bepaald gebied uitblinkt, maar op andere domeinen vaak beneden gemiddeld presteert. De intelligentie van mensen zonder autisme is doorgaans harmonisch: een kind dat beter kan rekenen is bijvoorbeeld vaak ook beter in taal.

Het lastige van de diagnose ASS

Het probleem is dat een autisme diagnose gesteld wordt op basis van iemands gedrag en ontwikkeling. Hieraan kunnen natuurlijk vele oorzaken ten grondslag liggen. De vraag naar de specifieke grens tussen hoogbegaafdheid en autisme is moeilijk te beantwoorden voordat we meer te weten komen over de oorzaak van autisme. Maar voor die tijd is het ook van groot belang om de sociale problematiek van juist normaal of hoogbegaafde volwassenen beter in kaart te brengen.

Vriendelijke groeten,
Sander Begeer

Lees hier meer over de (vele) sterke punten van mensen met autisme

Meer weten over dit thema? Bekijk Hoogbegaafd
Basistraining

Omgaan met autisme

  • Met autisme-expert Annelies Spek
  • Concrete adviezen over communicatie
  • Inspirerende sessies met video en achtergrondartikelen
bekijk de training
Nu maar
€ 35,-
Deel dit artikel:
22 juni 2009 | Laatst gewijzigd op 29 juli 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

6 weetjes over elkaar aankijken (of juist niet)

Oogcontact kan verschillen bij autisme, verliefdheid of in andere culturen. Kun je via de ogen in de...
Lees verder
Artikel

6 weetjes over elkaar aankijken (of juist niet)

Oogcontact kan verschillen bij autisme, verliefdheid of in andere culturen. Kun je via de ogen in de...
Lees verder
Branded content

Waarom je jezelf een coach moet gunnen

Een coach helpt je een verandering in gang te zetten, waarbij je ook nog eens nuttige inzichten opdo...
Lees verder
Branded content

Waarom je jezelf een coach moet gunnen

Een coach helpt je een verandering in gang te zetten, waarbij je ook nog eens nuttige inzichten opdo...
Lees verder
Kort

Hoe body positivity averechts kan werken

Hoe goedbedoeld ook, de body positivity-beweging kan averechts werken, zegt psycholoog Esther Jansen...
Lees verder
Kort

Hoe body positivity averechts kan werken

Hoe goedbedoeld ook, de body positivity-beweging kan averechts werken, zegt psycholoog Esther Jansen...
Lees verder
Advies

Omgangstips voor autistische zoon (12)

Bij mijn zoon van 12 is in december 2011 Asperger vastgesteld. Hij werd heel erg gepest op school en...
Lees verder
Artikel

De details van Ina van Berckelaer-Onnes

IJskastmoeders. Deze term werd als terloopse observatie gebruikt in de eerste publicatie over autism...
Lees verder
Artikel

De jeugdherinneringen van presentator Erik van der Hoff

Geboortedatum: 9 juni 1963Groeide op in: West-GraftdijkGezinssamenstelling: vader, moeder, twee oude...
Lees verder
Kort

Kijktip: Nieuwe feelgood-dramaserie over autisme

Maandagavond 21 september start de nieuwe feelgood-dramaserie 'Het A-woord' over het gezin van wie h...
Lees verder
Advies

Hoe verbeter ik de relatie met mijn autistische man?

Beste Karin, Mijn partner en ik hebben reeds lange tijd relatieproblemen. Dit betreft de communicati...
Lees verder
Interview

Hilde Geurts over de mooie kanten van autisme

Mensen met autisme passen zich voortdurend aan. Ze doen hun best om anderen te begrijpen en zelf beg...
Lees verder
6253