De vraag

Wat is de grens tussen autisme en hoogbegaafdheid?

Wij zijn een gezin van zes mensen – vier daarvan hebben de diagnose autisme. Drie van hen zijn daarnaast ook hoogbegaafd, met IQ’s tussen 140 en 155. Zij hebben dus hoogintelligent autisme. De vierde heeft naast autisme de aandachtsstoornis ADD (Attention Deficit Disorder).

Voor ons is het vaak onduidelijk waarin ‘kenners’ ons menen te kunnen classificeren binnen het vakje ASS (Autisme Spectrum Stoornis). Vaak zien wij bepaalde reacties van onszelf duidelijk als typisch kenmerk van hoogbegaafdheid. Waar ligt de grens tussen autisme en hoogbegaafdheid, als sprake is van hoogintelligent autisme? Is er effectief niet een grote overlap tussen ASS en hoogbegaafdheid?

Het advies

Expert

Sander Begeer

Autisme expert

Aspecten van het gedrag van iemand met ASS (Autisme Spectrum Stoornis) kunnen inderdaad verward worden met hoogbegaafdheid.

Overlap tussen autisme en hoogbegaafdheid

Mensen met autisme zijn vaak zeer systematisch en analytisch ingesteld. Dit patroon zie je vaak ook terug bij hoogintelligente mensen zonder autisme – al hangt het wat af van de specifieke definitie van intelligentie. Bij laag intelligente mensen is het overigens óók vaak moeilijk om beperkingen met zekerheid toe te schrijven aan enerzijds autisme en anderzijds de verstandelijke beperking.

Onderscheid tussen autisme en hoogbegaafdheid

Een belangrijk verschil tussen autisme en hoogbegaafdheid is de sociale of emotionele intelligentie. Bij hoogbegaafde mensen met autisme zijn de sociaal emotionele vaardigheden vaak opvallend zwak ten opzichte van de verstandelijke vermogens. Dit is bij hoogbegaafde mensen zonder autisme niet het geval.

Daarnaast hebben mensen met autisme – hoog en laag functionerend, dus met een normale intelligentie of met een verstandelijke beperking – een andere vorm van intelligentie. Hun intelligentie is vaak disharmonisch: ze zijn bijvoorbeeld verbaal veel sterker zijn dan non-verbaal. Ook zie je bij autisme vaker ‘savant’ vaardigheden, waarbij iemand op een bepaald gebied uitblinkt, maar op andere domeinen vaak beneden gemiddeld presteert. De intelligentie van mensen zonder autisme is doorgaans harmonisch: een kind dat beter kan rekenen is bijvoorbeeld vaak ook beter in taal.

Het lastige van de diagnose ASS

Het probleem is dat een autisme diagnose gesteld wordt op basis van iemands gedrag en ontwikkeling. Hieraan kunnen natuurlijk vele oorzaken ten grondslag liggen. De vraag naar de specifieke grens tussen hoogbegaafdheid en autisme is moeilijk te beantwoorden voordat we meer te weten komen over de oorzaak van autisme. Maar voor die tijd is het ook van groot belang om de sociale problematiek van juist normaal of hoogbegaafde volwassenen beter in kaart te brengen.

Lees hier meer over de (vele) sterke punten van mensen met autisme

Meer weten over dit thema? Bekijk Hoogbegaafd
Laat familiepatronen los – maak je eigen keuzes
Training

Laat familiepatronen los – maak je eigen keuzes

  • Herken én doorbreek je belemmerende familiepatronen
  • Ontdek hoe je je eigen pad kunt bewandelen en voel je vrijer
  • Inspirerende video’s en opdrachten onder begeleiding van een contextueel therapeut
Bekijk de training
Nu maar
69,-
Deel dit artikel:
22 juni 2009 | Laatst gewijzigd op 26 september 2020

Lees ook deze artikelen

Inlevingsvermogen – Voelen wat een ander voelt
Artikel

Inlevingsvermogen – Voelen wat een ander voelt

Als we zien hoe een ander met een hamer op zijn vinger slaat, wapperen we instinctief met onze eigen hand. Au! Dat doet pijn! Maar...
Dit doet het weer met je gemoed
Branded content

Dit doet het weer met je gemoed

Vrolijk als de zon schijnt, moe en somber als het regent? Héél normaal, want het weer heeft wel degelijk invloed op hoe je je vo...
Poll: Slaap jij het liefst met of zonder partner?
Kort

Poll: Slaap jij het liefst met of zonder partner?

1598 bezoekers van Psychologie Magazine op Instagram reageerden op deze poll.
Poll: Slaap jij het liefst met of zonder partner?
Kort

Poll: Slaap jij het liefst met of zonder partner?

1598 bezoekers van Psychologie Magazine op Instagram reageerden op deze poll.
‘Mensen zijn veel te ingewikkeld om in psychische labels te vatten’
Artikel

‘Mensen zijn veel te ingewikkeld om in psychische labels te vatten’

Het kan een opluchting zijn om eindelijk te weten wat je mankeert, maar je bent méér dan je ADHD, autisme of depressie. Over de ...
5 tips van Filemon voor het daten met iemand met autisme
Recensie

5 tips van Filemon voor het daten met iemand met autisme

Naar aanleiding van de nieuwe Netflix-serie 'Love on the Spectrum' geeft Filemon Wesselink 5 tips voor het daten met iemand met au...
Autisme en empathie
Kort

Autisme en empathie

Het idee dat mensen met autisme zich niet kunnen inleven, is hard aan herziening toe. Een deel van hen geeft namelijk aan juist er...
Kijktip: Nieuwe feelgood-dramaserie over autisme
Kort

Kijktip: Nieuwe feelgood-dramaserie over autisme

Maandagavond 21 september start de nieuwe feelgood-dramaserie 'Het A-woord' over het gezin van wie het jongste kind autisme heeft....
Autistisch brein is overbedraad
Artikel

Autistisch brein is overbedraad

Gezondheid Mensen met autisme blijken binnen bepaalde breingebieden méér verbindingen te hebben dan doorsnee mensen....
Een robot als maatje, waarom niet?
Artikel

Een robot als maatje, waarom niet?

Kinderen met autisme blijken bepaalde dingen beter te leren wanneer een robot het met hen oefent. En eenzame bejaarden praten soms...
6253