De vraag

Wat is de grens tussen autisme en hoogbegaafdheid?

Wij zijn een gezin van zes mensen – vier daarvan hebben de diagnose autisme. Drie van hen zijn daarnaast ook hoogbegaafd, met IQ’s tussen 140 en 155. Zij hebben dus hoogintelligent autisme. De vierde heeft naast autisme de aandachtsstoornis ADD (Attention Deficit Disorder).

Voor ons is het vaak onduidelijk waarin ‘kenners’ ons menen te kunnen classificeren binnen het vakje ASS (Autisme Spectrum Stoornis). Vaak zien wij bepaalde reacties van onszelf duidelijk als typisch kenmerk van hoogbegaafdheid. Waar ligt de grens tussen autisme en hoogbegaafdheid, als sprake is van hoogintelligent autisme? Is er effectief niet een grote overlap tussen ASS en hoogbegaafdheid?

Het advies

Sander Begeer

Autisme expert

Aspecten van het gedrag van iemand met ASS (Autisme Spectrum Stoornis) kunnen inderdaad verward worden met hoogbegaafdheid.

Overlap tussen autisme en hoogbegaafdheid

Mensen met autisme zijn vaak zeer systematisch en analytisch ingesteld. Dit patroon zie je vaak ook terug bij hoogintelligente mensen zonder autisme – al hangt het wat af van de specifieke definitie van intelligentie. Bij laag intelligente mensen is het overigens óók vaak moeilijk om beperkingen met zekerheid toe te schrijven aan enerzijds autisme en anderzijds de verstandelijke beperking.

Onderscheid tussen autisme en hoogbegaafdheid

Een belangrijk verschil tussen autisme en hoogbegaafdheid is de sociale of emotionele intelligentie. Bij hoogbegaafde mensen met autisme zijn de sociaal emotionele vaardigheden vaak opvallend zwak ten opzichte van de verstandelijke vermogens. Dit is bij hoogbegaafde mensen zonder autisme niet het geval.

Daarnaast hebben mensen met autisme – hoog en laag functionerend, dus met een normale intelligentie of met een verstandelijke beperking – een andere vorm van intelligentie. Hun intelligentie is vaak disharmonisch: ze zijn bijvoorbeeld verbaal veel sterker zijn dan non-verbaal. Ook zie je bij autisme vaker ‘savant’ vaardigheden, waarbij iemand op een bepaald gebied uitblinkt, maar op andere domeinen vaak beneden gemiddeld presteert. De intelligentie van mensen zonder autisme is doorgaans harmonisch: een kind dat beter kan rekenen is bijvoorbeeld vaak ook beter in taal.

Het lastige van de diagnose ASS

Het probleem is dat een autisme diagnose gesteld wordt op basis van iemands gedrag en ontwikkeling. Hieraan kunnen natuurlijk vele oorzaken ten grondslag liggen. De vraag naar de specifieke grens tussen hoogbegaafdheid en autisme is moeilijk te beantwoorden voordat we meer te weten komen over de oorzaak van autisme. Maar voor die tijd is het ook van groot belang om de sociale problematiek van juist normaal of hoogbegaafde volwassenen beter in kaart te brengen.

Lees hier meer over de (vele) sterke punten van mensen met autisme

Meer weten over dit thema? Bekijk Hoogbegaafd
Training

Omgaan met autisme

  • Concrete adviezen over communicatie
  • In samenwerking met autisme-expert Annelies Spek
  • Inspirerende sessies met video en achtergrondartikelen
Bekijk de training
Nu maar
€ 45,-
Deel dit artikel:
22 juni 2009 | Laatst gewijzigd op 26 september 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Je schoonouders in huis – deze 3 gezinnen deden het

Vrienden verklaren hen voor gek, maar zelf vinden deze gezinnen het vooral fijn én handig om met hu...
Lees verder
Branded content

Creatiever en relaxter: dit doen bomen voor je brein

Wandelen in de natuur werkt niet alleen stressverlagend, bomen zouden ook nog eens ontstekingsremmen...
Lees verder
Interview

Dit zijn de favoriete boeken van Bram Bakker

Auteur, columnist en voormalig psychiater Bram Bakker kiest de boeken uit zijn kast die hem het mees...
Lees verder
Interview

Dit zijn de favoriete boeken van Bram Bakker

Auteur, columnist en voormalig psychiater Bram Bakker kiest de boeken uit zijn kast die hem het mees...
Lees verder
Advies

‘Mijn moeder raakte me zelden aan’

Mijn moeder raakte me als kind zelden aan. Onlangs ontdekte ik dat ze veel autistische trekjes heeft...
Lees verder
Artikel

Beleef autisme in virtual reality

Hoor, zie en beleef in virtual reality alle prikkels die de tienjarige autistische Alex moet verwerk...
Lees verder
Artikel

‘Zijn autisme voelde als mijn falen’

Haar zoon met autisme dwong Jantien Aerts (44) te stoppen met zichzelf voorbijrennen, haar jeugdtrau...
Lees verder
Column

Quinten in quarantaine – deel 4: ‘Ik voel me als een ges...

Quinten (9) heeft autisme. Ga dan maar eens om met een nieuwe werkelijkheid, waarin alle structuur i...
Lees verder
Artikel

Waarom veranderen zo moeilijk is

Ieder jaar nemen we ons voor ons leven te beteren. Gezonder te leven, meer te genieten, te breken me...
Lees verder
Artikel

‘Ik was een einzelgänger’

De jeugd van presentator Jochem van Gelder Op een schaal van 0 tot 10: hoe gelukkig was uw jeugd? ...
Lees verder
6253